Mahabharata
Aśvatthāman Consecrated Commander; the End of the Parva9.64.1-4
9763 / 15823
Mahabharata · 9.64.1-4
Devanāgarī

संजय उवाच
वातिकानां सकाशात् तु श्रुत्वा दुर्योधनं हतम् ॥
हतशिष्टास् ततो राजन् कौरवाणां महारथाः ॥
विनिर्भिन्नाः शितैर् बाणैर् गदातोमरशक्तिभिः ॥
अश्वत्थामा कृपश् चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥
त्वरिता जवनैर् अश्वैर् आयोधनम् उपागमन् ॥
तत्रापश्यन् महात्मानं धार्तराष्ट्रं निपातितम् ॥
प्रभग्नं वायुवेगेन महाशालं यथा वने ॥
भूमौ विवेष्टमानं तं रुधिरेण समुक्षितम् ॥
महागजम् इवारण्ये व्याधेन विनिपातितम् ॥

Transliteration (IAST)

saṃjaya uvāca
vātikānāṃ sakāśāt tu śrutvā duryodhanaṃ hatam ||
hataśiṣṭās tato rājan kauravāṇāṃ mahārathāḥ ||
vinirbhinnāḥ śitair bāṇair gadātomaraśaktibhiḥ ||
aśvatthāmā kṛpaś caiva kṛtavarmā ca sātvataḥ ||
tvaritā javanair aśvair āyodhanam upāgaman ||
tatrāpaśyan mahātmānaṃ dhārtarāṣṭraṃ nipātitam ||
prabhagnaṃ vāyuvegena mahāśālaṃ yathā vane ||
bhūmau viveṣṭamānaṃ taṃ rudhireṇa samukṣitam ||
mahāgajam ivāraṇye vyādhena vinipātitam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वातिकानां सकाशात् तुvātikānāṃ sakāśāt tuот вестников же
श्रुत्वा दुर्योधनं हतम्śrutvā duryodhanaṃ hatamуслышав, что Дурьодхана убит
हतशिष्टाः ततः राजन्hataśiṣṭāḥ tataḥ rājanуцелевшие от избиения, о царь
कौरवाणां महारथाःkauravāṇāṃ mahārathāḥКауравов великие воины
विनिर्भिन्नाः शितैः बाणैःvinirbhinnāḥ śitaiḥ bāṇaiḥпронзённые острыми стрелами
गदातोमरशक्तिभिःgadātomaraśaktibhiḥпалицами, дротиками, копьями
अश्वत्थामा कृपः च एवaśvatthāmā kṛpaḥ ca evaАшваттхаман, Крипа
कृतवर्मा च सात्वतःkṛtavarmā ca sātvataḥи Критаварман из сатватов
तत्र अपश्यन् महात्मानंtatra apaśyan mahātmānaṃтам увидели великого духом
धार्तराष्ट्रं निपातितम्dhārtarāṣṭraṃ nipātitamДхартараштру, поверженного
प्रभग्नं वायुवेगेनprabhagnaṃ vāyuvegenaсломленного, словно ветра порывом
महाशालं यथा वनेmahāśālaṃ yathā vaneвеликий сал в лесу
भूमौ विवेष्टमानं तंbhūmau viveṣṭamānaṃ taṃна земле корчащегося, его
रुधिरेण समुक्षितम्rudhireṇa samukṣitamкровью окроплённого
महागजम् इव अरण्येmahāgajam iva araṇyeсловно великий слон в лесу
व्याधेन विनिपातितम्vyādhena vinipātitamохотником поверженный
Translation

Санджая сказал: «От вестников же услышав, что Дурьодхана убит, уцелевшие от избиения, о царь, Кауравов великие воины, пронзённые острыми стрелами, палицами, дротиками, копьями, — Ашваттхаман, Крипа и Критаварман из сатватов, — там увидели великого духом Дхартараштру, поверженного, сломленного, словно ветра порывом великий сал в лесу. На земле корчащегося, его, кровью окроплённого, словно великий слон в лесу, охотником поверженный...».

Version

154e1b8efc82 · published Jun 20, 2026, 6:15:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with