Mahabharata
Daṇḍanīti and the Turning of the Ages12.70.7-13
10273 / 15823
Mahabharata · 12.70.7-13
Devanāgarī

दण्डनीत्या यदा राजा सम्यक् कार्त्स्न्येन वर्तते ॥
तदा कृतयुगं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तते ॥
भवेत् कृतयुगे धर्मो नाधर्मो विद्यते क्व चित् ॥
सर्वेषाम् एव वर्णानां नाधर्मे रमते मनः ॥
योगक्षेमाः प्रवर्तन्ते प्रजानां नात्र संशयः ॥
वैदिकानि च कर्माणि भवन्त्य् अविगुणान्य् उत ॥
ऋतवश् च सुखाः सर्वे भवन्त्य् उत निरामयाः ॥
प्रसीदन्ति नराणां च स्वरवर्णमनांसि च ॥
व्याधयो न भवन्त्य् अत्र नाल्पायुर् दृश्यते नरः ॥
विधवा न भवन्त्य् अत्र नृशंसो नाभिजायते ॥
अकृष्टपच्या पृथिवी भवन्त्य् ओषधयस् तथा ॥
त्वक्पत्रफलमूलानि वीर्यवन्ति भवन्ति च ॥
नाधर्मो विद्यते तत्र धर्म एव तु केवलः ॥
इति कार्तयुगान् एतान् गुणान् विद्धि युधिष्ठिर ॥

Transliteration (IAST)

daṇḍanītyā yadā rājā samyak kārtsnyena vartate ||
tadā kṛtayugaṃ nāma kālaḥ śreṣṭhaḥ pravartate ||
bhavet kṛtayuge dharmo nādharmo vidyate kva cit ||
sarveṣām eva varṇānāṃ nādharme ramate manaḥ ||
yogakṣemāḥ pravartante prajānāṃ nātra saṃśayaḥ ||
vaidikāni ca karmāṇi bhavanty aviguṇāny uta ||
ṛtavaś ca sukhāḥ sarve bhavanty uta nirāmayāḥ ||
prasīdanti narāṇāṃ ca svaravarṇamanāṃsi ca ||
vyādhayo na bhavanty atra nālpāyur dṛśyate naraḥ ||
vidhavā na bhavanty atra nṛśaṃso nābhijāyate ||
akṛṣṭapacyā pṛthivī bhavanty oṣadhayas tathā ||
tvakpatraphalamūlāni vīryavanti bhavanti ca ||
nādharmo vidyate tatra dharma eva tu kevalaḥ ||
iti kārtayugān etān guṇān viddhi yudhiṣṭhira ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
दण्ड नीत्या यदा राजाdaṇḍa nītyā yadā rājāкогда данданити царь; через политику наказания
सम्यक् कार्त्स्न्येन वर्ततेsamyak kārtsnyena vartateправильно полностью действует; исполняет
तदा कृत युगम् नामtadā kṛta yugam nāmaтогда называемая Крита-юга; золотой век
कालः श्रेष्ठः प्रवर्ततेkālaḥ śreṣṭhaḥ pravartateлучшее время начинается; эпоха
भवेत् कृत युगे धर्मःbhavet kṛta yuge dharmaḥв Крита-юге бывает дхарма; праведность
न अधर्मः विद्यते क्व चित्na adharmaḥ vidyate kva citадхармы нигде не находится; нет
सर्वेषाम् एव वर्णानाम्sarveṣām eva varṇānāmу всех именно варн; сословий
न अधर्मे रमते मनःna adharme ramate manaḥум не радуется в адхарме; не склоняется
योग क्षेमाः प्रवर्तन्तेyoga kṣemāḥ pravartanteприобретение и сохранение действуют; благополучие
प्रजानाम् न अत्र संशयःprajānām na atra saṃśayaḥу подданных, нет здесь сомнения; народа
वैदिकानि च कर्माणिvaidikāni ca karmāṇiи ведийские действия; обряды
भवन्ति अविगुणानि उतbhavanti aviguṇāni utaстановятся без недостатков; совершенными
ऋतवः च सुखाः सर्वेṛtavaḥ ca sukhāḥ sarveи все времена года приятны; счастливы
भवन्ति उत निरामयाःbhavanti uta nirāmayāḥстановятся и свободными от болезней; здоровыми
प्रसीदन्ति नराणाम् चprasīdanti narāṇām caи у людей очищаются; становятся ясными
स्वर वर्ण मनांसि चsvara varṇa manāṃsi caголоса, цвета и умы; облик
व्याधयः न भवन्ति अत्रvyādhayaḥ na bhavanti atraболезней здесь не бывает; нет
न अल्प आयुः दृश्यते नरःna alpa āyuḥ dṛśyate naraḥне виден человек маложивущий; короткоживущий
विधवाः न भवन्ति अत्रvidhavāḥ na bhavanti atraвдов здесь не бывает; нет
नृशंसः न अभिजायतेnṛśaṃsaḥ na abhijāyateжестокий не рождается; злодей
अकृष्ट पच्या पृथिवीakṛṣṭa pacyā pṛthivīземля родит без пахоты; самоплодная
भवन्ति ओषधयः तथाbhavanti oṣadhayaḥ tathāи растения такими становятся; травы
त्वक् पत्र फल मूलानिtvak patra phala mūlāniкора, листья, плоды, корни; части растений
वीर्यवन्ति भवन्ति चvīryavanti bhavanti caстановятся сильными; мощными
न अधर्मः विद्यते तत्रna adharmaḥ vidyate tatraадхармы там не находится; нет
धर्मः एव तु केवलःdharmaḥ eva tu kevalaḥтолько дхарма именно одна; исключительно
इति कार्त युगान् एतान्iti kārta yugān etānтак эти качества Крита-юги; картайуги
गुणान् विद्धि युधिष्ठिरguṇān viddhi yudhiṣṭhiraкачества знай, Юдхиштхира; пойми
Translation

Когда царь через данданити действует правильно и полностью, тогда начинается лучшее время, называемое Крита-югой. В Крита-юге существует дхарма, а адхармы нигде нет; ум всех варн не радуется адхарме. У подданных, без сомнения, действуют приобретение и сохранение, а ведийские действия становятся безупречными. Все времена года приятны и свободны от болезней; у людей яснеют голос, цвет тела и ум. Здесь нет болезней, не видно короткоживущего человека, нет вдов, не рождается жестокий. Земля плодоносит без пахоты, растения тоже становятся такими; кора, листья, плоды и корни наполняются силой. Там нет адхармы: есть только дхарма. Таковы, Юдхиштхира, качества Крита-юги».

Version

559a8883236b · published Jun 20, 2026, 6:31:10 PM UTC

Available inRU

Page between verses with