सम्यग् एतेषु वर्तस्व त्रिषु लोकेषु भारत ॥
यशः प्राप्स्यसि भद्रं ते धर्मं च सुमहाफलम् ॥
नैतान् अतिशयेज् जातु नात्यश्नीयान् न दूषयेत् ॥
नित्यं परिचरेच् चैव तद् वै सुकृतम् उत्तमम् ॥
कीर्तिं पुण्यं यशो लोकान् प्राप्स्यसे च जनाधिप ॥
सर्वे तस्यादृता लोका यस्यैते त्रय आदृताः ॥
अनादृतास् तु यस्यैते सर्वास् तस्याफलाः क्रियाः ॥
नैवायं न परो लोकस् तस्य चैव परंतप ॥
अमानिता नित्यम् एव यस्यैते गुरवस् त्रयः ॥
न चास्मिन् न परे लोके यशस् तस्य प्रकाशते ॥
न चान्यद् अपि कल्याणं पारत्रं समुदाहृतम् ॥
तेभ्य एव तु तत् सर्वं कृत्यया विसृजाम्य् अहम् ॥
तद् आसीन् मे शतगुणं सहस्रगुणम् एव च ॥
तस्मान् मे संप्रकाशन्ते त्रयो लोका युधिष्ठिर ॥
दशैव तु सदाचार्यः श्रोत्रियान् अतिरिच्यते ॥
दशाचार्यान् उपाध्याय उपाध्यायान् पिता दश ॥
पितॄन् दश तु मातैका सर्वां वा पृथिवीम् अपि ॥
गुरुत्वेनाभिभवति नास्ति मातृसमो गुरुः ॥
गुरुर् गरीयान् पितृतो मातृतश् चेति मे मतिः ॥
samyag eteṣu vartasva triṣu lokeṣu bhārata ||
yaśaḥ prāpsyasi bhadraṃ te dharmaṃ ca sumahāphalam ||
naitān atiśayej jātu nātyaśnīyān na dūṣayet ||
nityaṃ paricarec caiva tad vai sukṛtam uttamam ||
kīrtiṃ puṇyaṃ yaśo lokān prāpsyase ca janādhipa ||
sarve tasyādṛtā lokā yasyaite traya ādṛtāḥ ||
anādṛtās tu yasyaite sarvās tasyāphalāḥ kriyāḥ ||
naivāyaṃ na paro lokas tasya caiva paraṃtapa ||
amānitā nityam eva yasyaite guravas trayaḥ ||
na cāsmin na pare loke yaśas tasya prakāśate ||
na cānyad api kalyāṇaṃ pāratraṃ samudāhṛtam ||
tebhya eva tu tat sarvaṃ kṛtyayā visṛjāmy aham ||
tad āsīn me śataguṇaṃ sahasraguṇam eva ca ||
tasmān me saṃprakāśante trayo lokā yudhiṣṭhira ||
daśaiva tu sadācāryaḥ śrotriyān atiricyate ||
daśācāryān upādhyāya upādhyāyān pitā daśa ||
pitṝn daśa tu mātaikā sarvāṃ vā pṛthivīm api ||
gurutvenābhibhavati nāsti mātṛsamo guruḥ ||
gurur garīyān pitṛto mātṛtaś ceti me matiḥ ||
«Правильно поступай с этими тремя, Бхарата, и ты получишь славу, благо тебе, и дхарму с очень великим плодом. Никогда не ставь себя выше них, не наслаждайся сверх меры перед ними, не порочь их; всегда служи им — это высшая заслуга. Владыка людей, так ты получишь славу, чистую заслугу, почёт и миры. У того, кем почтены эти трое, почтены все миры; у того же, кем они не почтены, все действия бесплодны. Для того, у кого эти три старших постоянно неуважаемы, нет ни этого, ни иного мира, покоритель врагов. Ни здесь, ни после смерти его слава не сияет, и никакое посмертное благо для него не называется. Всё должное я отдаю именно им, и оно стало для меня стократным и тысячекратным; поэтому мне сияют три мира, Юдхиштхира. Десять добрых ачарьев превосходят шротриев, один упадхьяя превосходит десять ачарьев, отец — десять упадхьяев, а одна мать превосходит десять отцов и даже всю землю: нет учителя, равного матери. Но учитель тяжелее и отца, и матери — таково моё мнение».
021412fcacad · published Jun 20, 2026, 8:42:40 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Иерархия почитания здесь не умаляет никого: мать, отец и учитель раскрывают разные уровни долга. Их непочитание делает даже внешне правильные действия бесплодными.