Mahabharata
The Dog Raised to the Form of a Sharabha12.117.1-4
10468 / 15823
Mahabharata · 12.117.1-4
Devanāgarī

भीष्म उवाच
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् ॥
निदर्शनकरं लोके सज्जनाचरितं सदा ॥
अस्यैवार्थस्य सदृशं यच् छ्रुतं मे तपोवने ॥
जामदग्न्यस्य रामस्य यद् उक्तम् ऋषिसत्तमैः ॥
वने महति कस्मिंश् चिद् अमनुष्यनिषेविते ॥
ऋषिर् मूलफलाहारो नियतो नियतेन्द्रियः ॥
दीक्षादमपरः शान्तः स्वाध्यायपरमः शुचिः ॥
उपवासविशुद्धात्मा सततं सत्पथे स्थितः ॥

Transliteration (IAST)

bhīṣma uvāca
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam ||
nidarśanakaraṃ loke sajjanācaritaṃ sadā ||
asyaivārthasya sadṛśaṃ yac chrutaṃ me tapovane ||
jāmadagnyasya rāmasya yad uktam ṛṣisattamaiḥ ||
vane mahati kasmiṃś cid amanuṣyaniṣevite ||
ṛṣir mūlaphalāhāro niyato niyatendriyaḥ ||
dīkṣādamaparaḥ śāntaḥ svādhyāyaparamaḥ śuciḥ ||
upavāsaviśuddhātmā satataṃ satpathe sthitaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма продолжил
अत्र अपि उदाहरन्तिatra api udāharantiи здесь приводят; рассказывают
इमम् इतिहासम् पुरातनम्imam itihāsam purātanamэто древнее предание; старую историю
निदर्शन करम् लोकेnidarśana karam lokeделающую пример в мире; служащую образцом
सत् जन आचरितम् सदाsat jana ācaritam sadāвсегда поступок добрых людей; поведение благородных
अस्य एव अर्थस्य सदृशम्asya eva arthasya sadṛśamсоответствующее именно этому смыслу; этому делу
यत् श्रुतम् मेyat śrutam meчто было услышано мной; что я слышал
तपो वनेtapo vaneв лесу аскезы; в обители подвижников
जामदग्न्यस्य रामस्यjāmadagnyasya rāmasyaРамы, сына Джамадагни; Парашурамы
यत् उक्तम् ऋषि सत्तमैःyat uktam ṛṣi sattamaiḥчто было сказано лучшими риши; мудрецами
वने महति कस्मिन् चित्vane mahati kasmin citв некоем великом лесу; огромном лесу
अमनुष्य निषेवितेamanuṣya niṣeviteпосещаемом не людьми; безлюдном
ऋषिः मूल फल आहारःṛṣiḥ mūla phala āhāraḥриши, питающийся корнями и плодами; отшельник
नियतः नियत इन्द्रियःniyataḥ niyata indriyaḥсдержанный, с обузданными чувствами; самообузданный
दीक्षा दम परःdīkṣā dama paraḥпреданный обету и самообузданию; дисциплине
शान्तःśāntaḥмирный; успокоенный
स्वाध्याय परमःsvādhyāya paramaḥпреданный изучению вед; самоизучению
शुचिःśuciḥчистый; очищенный
उपवास विशुद्ध आत्माupavāsa viśuddha ātmāочищенный постом душой; сознанием
सततम् सत् पथे स्थितःsatatam sat pathe sthitaḥпостоянно стоящий на добром пути; праведном
Translation

Бхишма сказал: «И здесь приводят древнее предание, которое служит в мире примером и всегда показывает поведение благородных. Это именно такой случай; я слышал его в лесу аскезы, когда лучшие риши рассказывали то, что было сказано Рамой, сыном Джамадагни. В одном великом, безлюдном лесу жил риши: он питался корнями и плодами, был сдержан, обуздал чувства, был предан обету, самообузданию и изучению вед, был чист, мирен, очищал себя постом и постоянно стоял на добром пути».

Version

5c3932703e65 · published Jun 20, 2026, 9:09:36 PM UTC

Available inRU

Page between verses with