ऋत्विक्पुरोहिताचार्यान् सत्कृतैर् अभिपूजितान् ॥
न ब्राह्मणान् यातयेत दोषान् प्राप्नोति यातयन् ॥
एतत् प्रमाणं लोकस्य चक्षुर् एतत् सनातनम् ॥
तत् प्रमाणो ऽवगाहेत तेन तत् साध्व् असाधु वा ॥
बहूनि ग्रामवास्तव्या रोषाद् ब्रूयुः परस्परम् ॥
न तेषां वचनाद् राजा सत्कुर्याद् यातयेत वा ॥
न वाच्यः परिवादो वै न श्रोतव्यः कथं चन ॥
कर्णाव् एव पिधातव्यौ प्रस्थेयं वा ततो ऽन्यतः ॥
न वै सतां वृत्तम् एतत् परिवादो न पैशुनम् ॥
गुणानाम् एव वक्तारः सन्तः सत्सु युधिष्ठिर ॥
ṛtvikpurohitācāryān satkṛtair abhipūjitān ||
na brāhmaṇān yātayeta doṣān prāpnoti yātayan ||
etat pramāṇaṃ lokasya cakṣur etat sanātanam ||
tat pramāṇo 'vagāheta tena tat sādhv asādhu vā ||
bahūni grāmavāstavyā roṣād brūyuḥ parasparam ||
na teṣāṃ vacanād rājā satkuryād yātayeta vā ||
na vācyaḥ parivādo vai na śrotavyaḥ kathaṃ cana ||
karṇāv eva pidhātavyau prastheyaṃ vā tato 'nyataḥ ||
na vai satāṃ vṛttam etat parivādo na paiśunam ||
guṇānām eva vaktāraḥ santaḥ satsu yudhiṣṭhira ||
«Жрецов, purohita, учителей и почтённых брахманов нельзя мучить: кто их преследует, получает вину. Они — мера мира, его вечное око; этой мерой следует исследовать, что благо, а что неблаго. Жители деревень могут многое говорить друг о друге из гнева; царь не должен по их словам ни возвышать, ни наказывать. Клевету нельзя произносить и никак нельзя слушать: надо закрыть уши или уйти оттуда в другое место. Клевета и доносительство — не поведение добрых; добрые среди добрых говорят о достоинствах, Юдхиштхира».
e2b18a10c343 · published Jun 20, 2026, 9:23:34 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Даже в бедственное время различение дхармы не строится на слухах. Царь должен защищать носителей знания и не превращать гнев толпы в судебную меру.