शौनक उवाच
तस्मात् ते ऽहं प्रवक्ष्यामि धर्मम् आवृत्तचेतसे ॥
श्रीमान् महाबलस् तुष्टो यस् त्वं धर्मम् अवेक्षसे ॥
पुरस्ताद् दारुणो भूत्वा सुचित्रतरम् एव तत् ॥
अनुगृह्णन्ति भूतानि स्वेन वृत्तेन पार्थिव ॥
कृत्स्ने नूनं सदसती इति लोको व्यवस्यति ॥
यत्र त्वं तादृशो भूत्वा धर्मम् अद्यानुपश्यसि ॥
हित्वा सुरुचिरं भक्ष्यं भोगांश् च तप आस्थितः ॥
इत्य् एतद् अपि भूतानाम् अद्भुतं जनमेजय ॥
यो दुर्बलो भवेद् दाता कृपणो वा तपोधनः ॥
अनाश्चर्यं तद् इत्य् आहुर् नातिदूरे हि वर्तते ॥
एतद् एव हि कार्पण्यं समग्रम् असमीक्षितम् ॥
तस्मात् समीक्षयैव स्याद् भवेत् तस्मिंस् ततो गुणः ॥
यज्ञो दानं दया वेदाः सत्यं च पृथिवीपते ॥
पञ्चैतानि पवित्राणि षष्ठं सुचरितं तपः ॥
तद् एव राज्ञां परमं पवित्रं जनमेजय ॥
तेन सम्यग् गृहीतेन श्रेयांसं धर्मम् आप्स्यसि ॥
पुण्यदेशाभिगमनं पवित्रं परमं स्मृतम् ॥
अपि ह्य् उदाहरन्तीमा गाथा गीता ययातिना ॥
śaunaka uvāca
tasmāt te 'haṃ pravakṣyāmi dharmam āvṛttacetase ||
śrīmān mahābalas tuṣṭo yas tvaṃ dharmam avekṣase ||
purastād dāruṇo bhūtvā sucitrataram eva tat ||
anugṛhṇanti bhūtāni svena vṛttena pārthiva ||
kṛtsne nūnaṃ sadasatī iti loko vyavasyati ||
yatra tvaṃ tādṛśo bhūtvā dharmam adyānupaśyasi ||
hitvā suruciraṃ bhakṣyaṃ bhogāṃś ca tapa āsthitaḥ ||
ity etad api bhūtānām adbhutaṃ janamejaya ||
yo durbalo bhaved dātā kṛpaṇo vā tapodhanaḥ ||
anāścaryaṃ tad ity āhur nātidūre hi vartate ||
etad eva hi kārpaṇyaṃ samagram asamīkṣitam ||
tasmāt samīkṣayaiva syād bhavet tasmiṃs tato guṇaḥ ||
yajño dānaṃ dayā vedāḥ satyaṃ ca pṛthivīpate ||
pañcaitāni pavitrāṇi ṣaṣṭhaṃ sucaritaṃ tapaḥ ||
tad eva rājñāṃ paramaṃ pavitraṃ janamejaya ||
tena samyag gṛhītena śreyāṃsaṃ dharmam āpsyasi ||
puṇyadeśābhigamanaṃ pavitraṃ paramaṃ smṛtam ||
api hy udāharantīmā gāthā gītā yayātinā ||
Шаунака сказал: «Поэтому я расскажу тебе дхарму, раз твой ум обратился к ней. Ты славен, велик силой и теперь удовлетворён, потому что созерцаешь дхарму; то, что прежде ты был суров, а ныне так изменился, поистине удивительно. Существа благоволят человеку по его поведению, о царь; по нему мир решает, что в нём доброе и дурное. Поэтому удивительно, Джанамеджая, что ты, быв таким, теперь видишь дхарму, оставил приятную пищу и наслаждения и принял тапас. Если слабый человек становится дарителем или бедняк — богатым тапасом, это не называют удивительным: это недалеко от их положения. Но полнота скудости состоит в нерассмотренности; поэтому нужно рассматривать, и тогда возникает достоинство. Жертва, дар, милость, Веды и истина, о владыка земли, — эти пять очищают; шестым является доброповедённый тапас. Именно это для царей высшее очищение, Джанамеджая; правильно приняв его, ты достигнешь лучшей дхармы. Посещение святых мест считается высшим очищением; об этом приводят также строфы, спетые Яяти».
042b96f94811 · published Jun 21, 2026, 5:08:15 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Шаунака показывает Джанамеджае путь восстановления: не отрицать вину, а осмысленно повернуться к дхарме, тапасу, милости и очищению. Царская сила должна стать силой покаяния и защиты.