Mahabharata
Tapas as the Root of Attainment12.155.11-13
10671 / 15823
Mahabharata · 12.155.11-13
Devanāgarī

ऋषयः पितरो देवा मनुष्या मृगसत्तमाः ॥
यानि चान्यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥
तपःपरायणाः सर्वे सिध्यन्ति तपसा च ते ॥
इत्य् एवं तपसा देवा महत्त्वं चाप्य् अवाप्नुवन् ॥
इमानीष्टविभागानि फलानि तपसा सदा ॥
तपसा शक्यते प्राप्तुं देवत्वम् अपि निश्चयात् ॥

Transliteration (IAST)

ṛṣayaḥ pitaro devā manuṣyā mṛgasattamāḥ ||
yāni cānyāni bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca ||
tapaḥparāyaṇāḥ sarve sidhyanti tapasā ca te ||
ity evaṃ tapasā devā mahattvaṃ cāpy avāpnuvan ||
imānīṣṭavibhāgāni phalāni tapasā sadā ||
tapasā śakyate prāptuṃ devatvam api niścayāt ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ऋषयः पितरः देवाःṛṣayaḥ pitaraḥ devāḥриши, предки, боги; питары
मनुष्याः मृग सत्तमाःmanuṣyāḥ mṛga sattamāḥлюди и лучшие звери; животные
यानि च अन्यानि भूतानिyāni ca anyāni bhūtāniи какие другие существа; живые
स्थावराणि चराणि चsthāvarāṇi carāṇi caнеподвижные и движущиеся; подвижные
तपः परायणाः सर्वेtapaḥ parāyaṇāḥ sarveвсе имеют тапас высшей опорой; целью
सिध्यन्ति तपसा च तेsidhyanti tapasā ca teи они достигают совершенства тапасом; успеха
इति एवम् तपसा देवाःiti evam tapasā devāḥтак именно тапасом боги; девы
महत्त्वम् च अपि अवाप्नुवन्mahattvam ca api avāpnuvanи величие также обрели; достигли
इमानि इष्ट विभागानिimāni iṣṭa vibhāgāniэти желанные доли; участи
फलानि तपसा सदाphalāni tapasā sadāплоды всегда тапасом; аскезой
तपसा शक्यते प्राप्तुम्tapasā śakyate prāptumтапасом возможно достичь; получить
देवत्वम् अपि निश्चयात्devatvam api niścayātдаже божественности несомненно; состояния бога
Translation

«Риши, предки, боги, люди, лучшие из животных, все другие существа, неподвижные и движущиеся, имеют тапас своей высшей опорой и достигают совершенства через него. Так и боги именно тапасом обрели величие. Все желанные доли и плоды всегда достигаются тапасом; несомненно, тапасом можно достичь даже божественного состояния».

Version

0936f267c66e · published Jun 20, 2026, 10:25:05 PM UTC

Available inRU

Page between verses with