निर्गुणास् त्व् एव भूयिष्ठम् आत्मसंभाविनो नराः ॥
दोषैर् अन्यान् गुणवतः क्षिपन्त्य् आत्मगुणक्षयात् ॥
अनुच्यमानाश् च पुनस् ते मन्यन्ते महाजनात् ॥
गुणवत्तरम् आत्मानं स्वेन मानेन दर्पिताः ॥
अब्रुवन् कस्य चिन् निन्दाम् आत्मपूजाम् अवर्णयन् ॥
विपश्चिद् गुणसंपन्नः प्राप्नोत्य् एव महद् यशः ॥
अब्रुवन् वाति सुरभिर् गन्धः सुमनसां शुचिः ॥
तथैवाव्याहरन् भाति विमलो भानुर् अम्बरे ॥
एवमादीनि चान्यानि परित्यक्तानि मेधया ॥
ज्वलन्ति यशसा लोके यानि न व्याहरन्ति च ॥
न लोके दीप्यते मूर्खः केवलात्मप्रशंसया ॥
अपि चापिहितः श्वभ्रे कृतविद्यः प्रकाशते ॥
असन्न् उच्चैर् अपि प्रोक्तः शब्दः समुपशाम्यति ॥
दीप्यते त्व् एव लोकेषु शनैर् अपि सुभाषितम् ॥
मूढानाम् अवलिप्तानाम् असारं भाषितं बहु ॥
दर्शयत्य् अन्तरात्मानं दिवा रूपम् इवांशुमान् ॥
एतस्मात् कारणात् प्रज्ञां मृगयन्ते पृथग्विधाम् ॥
प्रज्ञालाभो हि भूतानाम् उत्तमः प्रतिभाति माम् ॥
नापृष्टः कस्य चिद् ब्रूयान् न चान्यायेन पृच्छतः ॥
ज्ञानवान् अपि मेधावी जडवल् लोकम् आचरेत् ॥
nirguṇās tv eva bhūyiṣṭham ātmasaṃbhāvino narāḥ ||
doṣair anyān guṇavataḥ kṣipanty ātmaguṇakṣayāt ||
anucyamānāś ca punas te manyante mahājanāt ||
guṇavattaram ātmānaṃ svena mānena darpitāḥ ||
abruvan kasya cin nindām ātmapūjām avarṇayan ||
vipaścid guṇasaṃpannaḥ prāpnoty eva mahad yaśaḥ ||
abruvan vāti surabhir gandhaḥ sumanasāṃ śuciḥ ||
tathaivāvyāharan bhāti vimalo bhānur ambare ||
evamādīni cānyāni parityaktāni medhayā ||
jvalanti yaśasā loke yāni na vyāharanti ca ||
na loke dīpyate mūrkhaḥ kevalātmapraśaṃsayā ||
api cāpihitaḥ śvabhre kṛtavidyaḥ prakāśate ||
asann uccair api proktaḥ śabdaḥ samupaśāmyati ||
dīpyate tv eva lokeṣu śanair api subhāṣitam ||
mūḍhānām avaliptānām asāraṃ bhāṣitaṃ bahu ||
darśayaty antarātmānaṃ divā rūpam ivāṃśumān ||
etasmāt kāraṇāt prajñāṃ mṛgayante pṛthagvidhām ||
prajñālābho hi bhūtānām uttamaḥ pratibhāti mām ||
nāpṛṣṭaḥ kasya cid brūyān na cānyāyena pṛcchataḥ ||
jñānavān api medhāvī jaḍaval lokam ācaret ||
«Люди, лишённые качеств и самодовольные, чаще всего поносят достойных, выискивая в них недостатки, потому что сами утратили качества. Если их не хвалят, они, опьянённые собственным мнением, считают себя выше великих людей. Но мудрый человек, наделённый качествами, достигает великой славы, не хуля никого и не восхваляя самого себя. Чистый аромат цветов распространяется без слов; так же молча сияет безупречное солнце в небе. Подобным образом добрые качества, даже не объявляемые, сияют в мире славой. Глупец не начинает сиять одним самовосхвалением, а образованный человек светится, даже если скрыт в яме. Пустой звук, произнесённый громко, затихает; доброе слово сияет в мирах, даже если сказано тихо. Много пустой речи глупых и надменных людей показывает их внутреннюю сущность, как солнце днём показывает форму. Поэтому люди ищут разные виды мудрости, и обретение мудрости кажется мне высшим благом для существ. Даже знающий и разумный человек не должен говорить без вопроса и не должен отвечать тому, кто спрашивает неправильно; в мире ему следует вести себя словно простак».
7107ccc4bec4 · published Jun 21, 2026, 7:46:25 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Здесь śreyas связан с внутренней весомостью. Самореклама, шум и осуждение не создают достоинства; настоящее качество проявляется само, как аромат или свет.