Mahabharata
Yājñavalkya Describes the Cosmic Dissolution12.300.16-17
11422 / 15823
Mahabharata · 12.300.16-17
Devanāgarī

ततः समभवत् सर्वम् अक्षयाव्ययम् अव्रणम् ॥
भूतभव्यमनुष्याणां स्रष्टारम् अनघं तथा ॥
एषो ऽप्ययस् ते राजेन्द्र यथावत् परिभाषितः ॥
अध्यात्मम् अधिभूतं च अधिदैवं च श्रूयताम् ॥

Transliteration (IAST)

tataḥ samabhavat sarvam akṣayāvyayam avraṇam ||
bhūtabhavyamanuṣyāṇāṃ sraṣṭāram anaghaṃ tathā ||
eṣo 'pyayas te rājendra yathāvat paribhāṣitaḥ ||
adhyātmam adhibhūtaṃ ca adhidaivaṃ ca śrūyatām ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः समभवत् सर्वम्tataḥ samabhavat sarvamзатем стало всё; возникло как единое
अक्षय अव्ययम् अव्रणम्akṣaya avyayam avraṇamнеистощимое, непреходящее, без изъяна; неуязвимое
भूत भव्य मनुष्याणाम्bhūta bhavya manuṣyāṇāmбывших, будущих и людей; существ прошлого и будущего
स्रष्टारम् अनघम् तथाsraṣṭāram anagham tathāтворцом безгрешным также; незапятнанным создателем
एषः अप्ययः ते राज इन्द्रeṣaḥ apyayaḥ te rāja indraэто растворение тебе, царь царей; о лучший царей
यथावत् परिभाषितःyathāvat paribhāṣitaḥкак следует объяснено; изложено
अध्यात्मम् अधिभूतम् चadhyātmam adhibhūtam caоб адхьятме и адхибхуте; о внутреннем и вещественном
अधिदैवम् च श्रूयताम्adhidaivam ca śrūyatāmи об адхидайве пусть будет услышано; выслушай
Translation

«Затем всё становится неистощимым, непреходящим, без изъяна, безгрешным творцом существ прошлого и будущего и людей. Так, о лучший царей, я как следует объяснил тебе растворение. Теперь выслушай об адхьятме, адхибхуте и адхидайве».

Version

584da755ccfa · published Jun 21, 2026, 3:09:25 AM UTC

Available inRU

Page between verses with