यदाज्ञानेन कुर्वीत गुणसर्गं पुनः पुनः ॥
यदात्मानं न जानीते तदाव्यक्तम् इहोच्यते ॥
कर्तृत्वाच् चापि तत्त्वानां तत्त्वधर्मी तथोच्यते ॥
कर्तृत्वाच् चैव योनीनां योनिधर्मा तथोच्यते ॥
कर्तृत्वात् प्रकृतीनां तु तथा प्रकृतिधर्मिता ॥
कर्तृत्वाच् चापि बीजानां बीजधर्मी तथोच्यते ॥
गुणानां प्रसवत्वाच् च तथा प्रसवधर्मवान् ॥
कर्तृत्वात् प्रलयानां च तथा प्रलयधर्मिता ॥
बीजत्वात् प्रकृतित्वाच् च प्रलयत्वात् तथैव च ॥
उपेक्षकत्वाद् अन्यत्वाद् अभिमानाच् च केवलम् ॥
मन्यन्ते यतयः शुद्धा अध्यात्मविगतज्वराः ॥
अनित्यं नित्यम् अव्यक्तम् एवम् एतद् धि शुश्रुम ॥
yadājñānena kurvīta guṇasargaṃ punaḥ punaḥ ||
yadātmānaṃ na jānīte tadāvyaktam ihocyate ||
kartṛtvāc cāpi tattvānāṃ tattvadharmī tathocyate ||
kartṛtvāc caiva yonīnāṃ yonidharmā tathocyate ||
kartṛtvāt prakṛtīnāṃ tu tathā prakṛtidharmitā ||
kartṛtvāc cāpi bījānāṃ bījadharmī tathocyate ||
guṇānāṃ prasavatvāc ca tathā prasavadharmavān ||
kartṛtvāt pralayānāṃ ca tathā pralayadharmitā ||
bījatvāt prakṛtitvāc ca pralayatvāt tathaiva ca ||
upekṣakatvād anyatvād abhimānāc ca kevalam ||
manyante yatayaḥ śuddhā adhyātmavigatajvarāḥ ||
anityaṃ nityam avyaktam evam etad dhi śuśruma ||
«Когда по незнанию оно снова и снова производит творение гун и не знает себя, тогда здесь оно называется Непроявленным. Поскольку оно производит таттвы, его называют имеющим природу таттв; поскольку производит лона, его называют имеющим природу лон; поскольку производит пракрити, ему приписывают природу пракрити; поскольку производит семена, его называют семенным. Из-за порождения гун оно обладает природой порождения, а из-за творения растворений — природой пралайи. По причине семенности, природности, растворительности, а также безучастности, инаковости и одного лишь самомнения чистые подвижники, у которых ушла внутренняя лихорадка, считают авьякту и непостоянной, и вечной: так мы слышали».
a22e8fdc1399 · published Jun 21, 2026, 3:41:31 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Авьякта получает множество имён по своим функциям: семя, природа, источник рождения и растворения. Но эти имена описывают её связь с проявлением, а не делают её сознательным пурушей.