Mahabharata
Panchashikha Teaches Janaka About Old Age and Death (Pañcaśikha Teaches Janaka About Old Age and Death)12.307.12-14
11460 / 15823
Mahabharata · 12.307.12-14
Devanāgarī

एवंभूतेषु भूतेषु नित्यभूताध्रुवेषु च ॥
कथं हृष्येत जातेषु मृतेषु च कथं ज्वरेत् ॥
कुतो ऽहम् आगतः को ऽस्मि क्व गमिष्यामि कस्य वा ॥
कस्मिन् स्थितः क्व भविता कस्मात् किम् अनुशोचसि ॥
द्रष्टा स्वर्गस्य न ह्य् अस्ति तथैव नरकस्य च ॥
आगमांस् त्व् अनतिक्रम्य दद्याच् चैव यजेत च ॥

Transliteration (IAST)

evaṃbhūteṣu bhūteṣu nityabhūtādhruveṣu ca ||
kathaṃ hṛṣyeta jāteṣu mṛteṣu ca kathaṃ jvaret ||
kuto 'ham āgataḥ ko 'smi kva gamiṣyāmi kasya vā ||
kasmin sthitaḥ kva bhavitā kasmāt kim anuśocasi ||
draṣṭā svargasya na hy asti tathaiva narakasya ca ||
āgamāṃs tv anatikramya dadyāc caiva yajeta ca ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम् भूतेषु भूतेषुevam bhūteṣu bhūteṣuкогда существа таковы; в таком положении
नित्य भूत अध्रुवेषु चnitya bhūta adhruveṣu caи постоянно существующие непостоянны; живые
कथम् हृष्येत जातेषुkatham hṛṣyeta jāteṣuкак радоваться при рождении; родившихся
मृतेषु च कथम् ज्वरेत्mṛteṣu ca katham jvaretи при умерших как горевать; пылать
कुतः अहम् आगतःkutaḥ aham āgataḥоткуда я пришёл; появился
कः अस्मिkaḥ asmiкто я; каков
क्व गमिष्यामिkva gamiṣyāmiкуда пойду; направлюсь
कस्य वाkasya vāили чей; кому принадлежу
कस्मिन् स्थितःkasmin sthitaḥв чём пребываю; стою
क्व भविताkva bhavitāгде буду; стану
कस्मात् किम् अनुशोचसिkasmāt kim anuśocasiпочему и о чём скорбишь; жалеешь
द्रष्टा स्वर्गस्य न हि अस्तिdraṣṭā svargasya na hi astiведь зрителя неба нет; рая
तथा एव नरकस्य चtathā eva narakasya caтак же и ада; нараки
आगमान् तु अनतिक्रम्यāgamān tu anatikramyaно писаний не преступая; традиции
दद्यात् च एव यजेत चdadyāt ca eva yajeta caпусть даёт и жертвует; совершает жертву
Translation

«Если существа таковы, если живые постоянно существуют как непостоянные, как радоваться при рождении и как пылать скорбью при смерти? Откуда я пришёл? Кто я? Куда пойду? Чей я? В чём пребываю? Где буду? Почему и о чём ты скорбишь? Непосредственного зрителя рая нет, как нет и зрителя ада; но, не преступая писаний, человек должен давать дары и совершать жертвы».

Version

ccdf1be54ad3 · published Jun 21, 2026, 2:58:47 AM UTC

Available inRU

Page between verses with