पूर्वम् एव च पद्मस्य पत्रे सूर्यांशुसप्रभे ॥
नारायणकृतौ बिन्दू अपाम् आस्तां गुणोत्तरौ ॥
ताव् अपश्यत् स भगवान् अनादिनिधनो ऽच्युतः ॥
एकस् तत्राभवद् बिन्दुर् मध्वाभो रुचिरप्रभः ॥
स तामसो मधुर् जातस् तदा नारायणाज्ञया ॥
कठिनस् त्व् अपरो बिन्दुः कैटभो राजसस् तु सः ॥
ताव् अभ्यधावतां श्रेष्ठौ तमोरजगुणान्वितौ ॥
बलवन्तौ गदाहस्तौ पद्मनालानुसारिणौ ॥
ददृशाते ऽरविन्दस्थं ब्रह्माणम् अमितप्रभम् ॥
सृजन्तं प्रथमं वेदांश् चतुरश् चारुविग्रहान् ॥
ततो विग्रहवन्तौ तौ वेदान् दृष्ट्वासुरोत्तमौ ॥
सहसा जगृहतुर् वेदान् ब्रह्मणः पश्यतस् तदा ॥
अथ तौ दानवश्रेष्ठौ वेदान् गृह्य सनातनान् ॥
रसां विविशतुस् तूर्णम् उदक्पूर्वे महोदधौ ॥
ततो हृतेषु वेदेषु ब्रह्मा कश्मलम् आविशत् ॥
ततो वचनम् ईशानं प्राह वेदैर् विनाकृतः ॥
वेदा मे परमं चक्षुर् वेदा मे परमं बलम् ॥
वेदा मे परमं धाम वेदा मे ब्रह्म चोत्तमम् ॥
मम वेदा हृताः सर्वे दानवाभ्यां बलाद् इतः ॥
अन्धकारा हि मे लोका जाता वेदैर् विनाकृताः ॥
वेदान् ऋते हि किं कुर्यां लोकान् वै स्रष्टुम् उद्यतः ॥
अहो बत महद् दुःखं वेदनाशनजं मम ॥
प्राप्तं दुनोति हृदयं तीव्रशोकाय रन्धयन् ॥
को हि शोकार्णवे मग्नं माम् इतो ऽद्य समुद्धरेत् ॥
वेदांस् तान् आनयेन् नष्टान् कस्य चाहं प्रियो भवे ॥
इत्य् एवं भाषमाणस्य ब्रह्मणो नृपसत्तम ॥
हरेः स्तोत्रार्थम् उद्भूता बुद्धिर् बुद्धिमतां वर ॥
ततो जगौ परं जप्यं साञ्जलिप्रग्रहः प्रभुः ॥
pūrvam eva ca padmasya patre sūryāṃśusaprabhe ||
nārāyaṇakṛtau bindū apām āstāṃ guṇottarau ||
tāv apaśyat sa bhagavān anādinidhano 'cyutaḥ ||
ekas tatrābhavad bindur madhvābho ruciraprabhaḥ ||
sa tāmaso madhur jātas tadā nārāyaṇājñayā ||
kaṭhinas tv aparo binduḥ kaiṭabho rājasas tu saḥ ||
tāv abhyadhāvatāṃ śreṣṭhau tamorajaguṇānvitau ||
balavantau gadāhastau padmanālānusāriṇau ||
dadṛśāte 'ravindasthaṃ brahmāṇam amitaprabham ||
sṛjantaṃ prathamaṃ vedāṃś caturaś cāruvigrahān ||
tato vigrahavantau tau vedān dṛṣṭvāsurottamau ||
sahasā jagṛhatur vedān brahmaṇaḥ paśyatas tadā ||
atha tau dānavaśreṣṭhau vedān gṛhya sanātanān ||
rasāṃ viviśatus tūrṇam udakpūrve mahodadhau ||
tato hṛteṣu vedeṣu brahmā kaśmalam āviśat ||
tato vacanam īśānaṃ prāha vedair vinākṛtaḥ ||
vedā me paramaṃ cakṣur vedā me paramaṃ balam ||
vedā me paramaṃ dhāma vedā me brahma cottamam ||
mama vedā hṛtāḥ sarve dānavābhyāṃ balād itaḥ ||
andhakārā hi me lokā jātā vedair vinākṛtāḥ ||
vedān ṛte hi kiṃ kuryāṃ lokān vai sraṣṭum udyataḥ ||
aho bata mahad duḥkhaṃ vedanāśanajaṃ mama ||
prāptaṃ dunoti hṛdayaṃ tīvraśokāya randhayan ||
ko hi śokārṇave magnaṃ mām ito 'dya samuddharet ||
vedāṃs tān ānayen naṣṭān kasya cāhaṃ priyo bhave ||
ity evaṃ bhāṣamāṇasya brahmaṇo nṛpasattama ||
hareḥ stotrārtham udbhūtā buddhir buddhimatāṃ vara ||
tato jagau paraṃ japyaṃ sāñjalipragrahaḥ prabhuḥ ||
«На лепестке лотоса, сияющем как солнечный луч, прежде появились две водные капли, созданные Нараяной и превосходные по своим качествам. Их увидел безначальный и бесконечный Ачьюта. Одна капля была прекрасной, медовой на вид, и по велению Нараяны из неё родился тамасический Мадху. Другая была твёрдой, и из неё возник раджасический Кайтабха. Эти два сильных асура, наделённые тамасом и раджасом, с палицами в руках пошли вдоль стебля лотоса и увидели Брахму безмерного сияния, сидящего в лотосе и создающего четыре прекрасные Веды. Тогда два лучших асура внезапно схватили Веды на глазах у Брахмы и, взяв вечные Веды, быстро вошли в Расу в северо-восточном великом океане. Когда Веды были похищены, Брахма впал в смятение и, лишённый Вед, обратился к Владыке: 'Веды - мой высший глаз, моя высшая сила, моя высшая обитель и мой высший Брахман. Все мои Веды силой похищены двумя данавами. Без Вед мои миры стали тёмными; что я могу делать без Вед, когда намерен создавать миры? Увы, великое страдание от потери Вед пришло ко мне и пронзает сердце острой скорбью. Кто сегодня поднимет меня из океана горя? Кто вернёт потерянные Веды, и кому я буду дорог?' Когда Брахма так говорил, у него возникла мысль прославить Хари, и он, сложив руки, пропел высшую молитву».
63e236133a50 · published Jun 21, 2026, 9:11:23 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Похищение Вед делает творение невозможным: без откровенного знания даже Брахма слеп. Поэтому восстановление Вед здесь является не частным эпизодом, а восстановлением зрения мира.