अनृताः स्त्रिय इत्य् एवं सूत्रकारो व्यवस्यति ॥
यदानृताः स्त्रियस् तात सहधर्मः कुतः स्मृतः ॥
अनृताः स्त्रिय इत्य् एवं वेदेष्व् अपि हि पठ्यते ॥
धर्मो ऽयं पौर्विकी संज्ञा उपचारः क्रियाविधिः ॥
गह्वरं प्रतिभात्य् एतन् मम चिन्तयतो ऽनिशम् ॥
निःसंदेहम् इदं सर्वं पितामह यथा श्रुतिः ॥
यद् एतद् यादृशं चैतद् यथा चैतत् प्रवर्तितम् ॥
निखिलेन महाप्राज्ञ भवान् एतद् ब्रवीतु मे ॥
anṛtāḥ striya ity evaṃ sūtrakāro vyavasyati ||
yadānṛtāḥ striyas tāta sahadharmaḥ kutaḥ smṛtaḥ ||
anṛtāḥ striya ity evaṃ vedeṣv api hi paṭhyate ||
dharmo 'yaṃ paurvikī saṃjñā upacāraḥ kriyāvidhiḥ ||
gahvaraṃ pratibhāty etan mama cintayato 'niśam ||
niḥsaṃdeham idaṃ sarvaṃ pitāmaha yathā śrutiḥ ||
yad etad yādṛśaṃ caitad yathā caitat pravartitam ||
nikhilena mahāprājña bhavān etad bravītu me ||
«„Лживы жёны“ — так творец сутр утверждает; коль скоро лживы жёны, о дорогой, совместная дхарма откуда помянута? „Лживы жёны“ — так и в Ведах ведь читается. Дхарма эта, древнее наименование, обычай, обрядовый устав — чащею непроходимой представляется это мне, размышляющему непрестанно. Безсомнительно это всё, о дед, как гласит шрути: что это, каково это и как это установлено — полностью, о премудрый, ты поведай мне».
51d639788eca · published Jun 20, 2026, 8:30:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Юдхиштхира заостряет противоречие: если речение «лживы жёны» (anṛtāḥ striyaḥ) слышится и в сутрах, и в Ведах, то как же супруга — «со-причастница дхармы»? Знаменательно, что вопрос ставится именно для разрешения, а не в укор жёнам: предстоящая повесть как раз возвеличит верную, добродетельную жену. Резкий афоризм относится к слабости непреображённой природы, а не к достоинству целомудренной супруги, в коей, как было сказано, обитает сама Шри. Бхишма распутает эту «чащу» примером.