भीष्म उवाच
ब्राह्मणान् एव सततं भृशं संप्रतिपूजयेत् ॥
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥
एते भोगैर् अलंकारैर् अन्यैश् चैव किम् इच्छकैः ॥
सदा पूज्या नमस्कार्या रक्ष्याश् च पितृवन् नृपैः ॥
अतो राष्ट्रस्य शान्तिर् हि भूतानाम् इव वासवात् ॥
जायतां ब्रह्मवर्चस्वी राष्ट्रे वै ब्राह्मणः शुचिः ॥
महारथश् च राजन्य एष्टव्यः शत्रुतापनः ॥
ब्राह्मणं जातिसंपन्नं धर्मज्ञं संशितव्रतम् ॥
वासयेत गृहे राजन् न तस्मात् परम् अस्ति वै ॥
ब्राह्मणेभ्यो हविर् दत्तं प्रतिगृह्णन्ति देवताः ॥
पितरः सर्वभूतानां नैतेभ्यो विद्यते परम् ॥
bhīṣma uvāca
brāhmaṇān eva satataṃ bhṛśaṃ saṃpratipūjayet ||
ete hi somarājāna īśvarāḥ sukhaduḥkhayoḥ ||
ete bhogair alaṃkārair anyaiś caiva kim icchakaiḥ ||
sadā pūjyā namaskāryā rakṣyāś ca pitṛvan nṛpaiḥ ||
ato rāṣṭrasya śāntir hi bhūtānām iva vāsavāt ||
jāyatāṃ brahmavarcasvī rāṣṭre vai brāhmaṇaḥ śuciḥ ||
mahārathaś ca rājanya eṣṭavyaḥ śatrutāpanaḥ ||
brāhmaṇaṃ jātisaṃpannaṃ dharmajñaṃ saṃśitavratam ||
vāsayeta gṛhe rājan na tasmāt param asti vai ||
brāhmaṇebhyo havir dattaṃ pratigṛhṇanti devatāḥ ||
pitaraḥ sarvabhūtānāṃ naitebhyo vidyate param ||
Бхишма сказал: «Брахманов же постоянно усердно да чтит — они ведь сома-цари, владыки счастья и горя. Их благами, украшениями и иным желаемым всегда чтимы, достойны поклонения и оберегаемы, как отцы, царями. Да родится Брахма-блеском сияющий в царстве брахман чистый, и великоколесничный кшатрий желанен, врагов опаляющий. Брахмана родовитого, дхарму знающего, строгого в обете да поселит в доме, о царь, — нет того выше ведь. Брахманам данное возлияние принимают боги; они отцы всех существ — нет их выше».
2669c7c9fdfd · published Jun 20, 2026, 9:45:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Брахманы названы «сома-царями» — владыками той силы, что питает богов, — и «господами счастья и горя»: чрез них к человеку нисходят и благо, и его лишение. Знаменательно, что приютить в доме достойного брахмана объявлено высшим из дел: гостеприимство к святому драгоценнее всякого иного стяжания. И главное основание почитания — здесь: возлияние, поданное брахману, принимают сами боги; брахман есть уста, чрез которые насыщаются и боги, и предки. Потому чтить его — значит служить всему незримому миру.