Mahabharata
Mixed Castes, and Worth Known by Conduct (Part 1)13.48.14-18
12162 / 15823
Mahabharata · 13.48.14-18
Devanāgarī

एते ऽपि सदृशं वर्णं जनयन्ति स्वयोनिषु ॥
मातृजात्यां प्रसूयन्ते प्रवरा हीनयोनिषु ॥
यथा चतुर्षु वर्णेषु द्वयोर् आत्मास्य जायते ॥
आनन्तर्यात् तु जायन्ते तथा बाह्याः प्रधानतः ॥
ते चापि सदृशं वर्णं जनयन्ति स्वयोनिषु ॥
परस्परस्य वर्तन्तो जनयन्ति विगर्हितान् ॥
यथा च शूद्रो ब्राह्मण्यां जन्तुं बाह्यं प्रसूयते ॥
एवं बाह्यतराद् बाह्यश् चातुर्वर्ण्यात् प्रसूयते ॥
प्रतिलोमं तु वर्तन्तो बाह्याद् बाह्यतरं पुनः ॥
हीना हीनात् प्रसूयन्ते वर्णाः पञ्चदशैव ते ॥

Transliteration (IAST)

ete 'pi sadṛśaṃ varṇaṃ janayanti svayoniṣu ||
mātṛjātyāṃ prasūyante pravarā hīnayoniṣu ||
yathā caturṣu varṇeṣu dvayor ātmāsya jāyate ||
ānantaryāt tu jāyante tathā bāhyāḥ pradhānataḥ ||
te cāpi sadṛśaṃ varṇaṃ janayanti svayoniṣu ||
parasparasya vartanto janayanti vigarhitān ||
yathā ca śūdro brāhmaṇyāṃ jantuṃ bāhyaṃ prasūyate ||
evaṃ bāhyatarād bāhyaś cāturvarṇyāt prasūyate ||
pratilomaṃ tu vartanto bāhyād bāhyataraṃ punaḥ ||
hīnā hīnāt prasūyante varṇāḥ pañcadaśaiva te ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एते अपि सदृशं वर्णंete api sadṛśaṃ varṇaṃони тоже подобную варну
जनयन्ति स्वयोनिषुjanayanti svayoniṣuрождают в своих лонах
मातृजात्यां प्रसूयन्तेmātṛjātyāṃ prasūyanteв касте матери рождаются
प्रवराः हीनयोनिषुpravarāḥ hīnayoniṣuвысшие в низших лонах
यथा चतुर्षु वर्णेषुyathā caturṣu varṇeṣuкак в четырёх варнах
द्वयोः आत्मा अस्य जायतेdvayoḥ ātmā asya jāyateот двух сам рождается
आनन्तर्यात् तु जायन्तेānantaryāt tu jāyanteпо смежности (варн) рождаются
तथा बाह्याः प्रधानतःtathā bāhyāḥ pradhānataḥтак внешние, в основном
ते च अपि सदृशं वर्णंte ca api sadṛśaṃ varṇaṃони же тоже подобную варну
जनयन्ति स्वयोनिषुjanayanti svayoniṣuрождают в своих лонах
परस्परस्य वर्तन्तःparasparasya vartantaḥмеж собою сходясь
जनयन्ति विगर्हितान्janayanti vigarhitānрождают хулимых
यथा च शूद्रः ब्राह्मण्यांyathā ca śūdraḥ brāhmaṇyāṃкак шудра на брахманке
जन्तुं बाह्यं प्रसूयतेjantuṃ bāhyaṃ prasūyateтварь внешнюю рождает
एवं बाह्यतरात् बाह्यःevaṃ bāhyatarāt bāhyaḥтак от более-внешнего внешний
चातुर्वर्ण्यात् प्रसूयतेcāturvarṇyāt prasūyateот четырёх варн рождается
प्रतिलोमं तु वर्तन्तःpratilomaṃ tu vartantaḥпротив шерсти же сходясь
बाह्यात् बाह्यतरं पुनःbāhyāt bāhyataraṃ punaḥот внешнего более-внешний опять
हीनाः हीनात् प्रसूयन्तेhīnāḥ hīnāt prasūyanteнизшие от низшего рождаются
वर्णाः पञ्चदश एव तेvarṇāḥ pañcadaśa eva teварн пятнадцать тех
Translation

«Они тоже подобную варну рождают в своих лонах; в касте матери рождаются высшие в низших лонах. Как в четырёх варнах от двух сам рождается, так по смежности варн рождаются внешние, в основном. Они же тоже подобную варну рождают в своих лонах; меж собою сходясь, рождают хулимых. Как шудра на брахманке тварь внешнюю рождает, так от более-внешнего внешний от четырёх варн рождается. Против шерсти же сходясь, от внешнего более-внешний опять; низшие от низшего рождаются — варн пятнадцать тех».

Version

50c732aba4d6 · published Jun 20, 2026, 10:55:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with