Mahabharata
Vyāsa to Śuka: The Cows' Horns and the Heaven of Cow-Givers (Part 1)13.80.30-34
12383 / 15823
Mahabharata · 13.80.30-34
Devanāgarī

यासाम् अधिपतिः पूषा मारुतो बलवान् बली ॥
ऐश्वर्ये वरुणो राजा ता मां पान्तु युगंधराः ॥
सुरूपा बहुरूपाश् च विश्वरूपाश् च मातरः ॥
प्राजापत्या इति ब्रह्मञ् जपेन् नित्यं यतव्रतः ॥
गास् तु शुश्रूषते यश् च समन्वेति च सर्वशः ॥
तस्मै तुष्टाः प्रयच्छन्ति वरान् अपि सुदुर्लभान् ॥
न द्रुह्येन् मनसा चापि गोषु ता हि सुखप्रदाः ॥
अर्चयेत सदा चैव नमस्कारैश् च पूजयेत् ॥
दान्तः प्रीतमना नित्यं गवां व्युष्टिं तथाश्नुते ॥
येन देवाः पवित्रेण भुञ्जते लोकम् उत्तमम् ॥
यत् पवित्रं पवित्राणां तद् घृतं शिरसा वहेत् ॥

Transliteration (IAST)

yāsām adhipatiḥ pūṣā māruto balavān balī ||
aiśvarye varuṇo rājā tā māṃ pāntu yugaṃdharāḥ ||
surūpā bahurūpāś ca viśvarūpāś ca mātaraḥ ||
prājāpatyā iti brahmañ japen nityaṃ yatavrataḥ ||
gās tu śuśrūṣate yaś ca samanveti ca sarvaśaḥ ||
tasmai tuṣṭāḥ prayacchanti varān api sudurlabhān ||
na druhyen manasā cāpi goṣu tā hi sukhapradāḥ ||
arcayeta sadā caiva namaskāraiś ca pūjayet ||
dāntaḥ prītamanā nityaṃ gavāṃ vyuṣṭiṃ tathāśnute ||
yena devāḥ pavitreṇa bhuñjate lokam uttamam ||
yat pavitraṃ pavitrāṇāṃ tad ghṛtaṃ śirasā vahet ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यासाम् अधिपतिः पूषाyāsām adhipatiḥ pūṣāчей владыка Пушан
मारुतः बलवान् बलीmārutaḥ balavān balīМарута сильный, мощный
ऐश्वर्ये वरुणः राजाaiśvarye varuṇaḥ rājāв господстве Варуна-царь
ताः मां पान्तु युगंधराःtāḥ māṃ pāntu yugaṃdharāḥони да хранят меня, ярмоносицы
सुरूपाः बहुरूपाः चsurūpāḥ bahurūpāḥ caпрекрасноликие, многоликие
विश्वरूपाः च मातरःviśvarūpāḥ ca mātaraḥи вселикие матери
प्राजापत्याः इति ब्रह्मन्prājāpatyāḥ iti brahman«Праджапати», о брахман
जपेत् नित्यं यतव्रतःjapet nityaṃ yatavrataḥда шепчет всегда, твёрдый в обете
गाः तु शुश्रूषते यः चgāḥ tu śuśrūṣate yaḥ caкоровам служит кто
समन्वेति च सर्वशःsamanveti ca sarvaśaḥи следует во всём
तस्मै तुष्टाः प्रयच्छन्तिtasmai tuṣṭāḥ prayacchantiему, довольные, дают
वरान् अपि सुदुर्लभान्varān api sudurlabhānдары даже труднодостижимые
न द्रुह्येत् मनसा च अपिna druhyet manasā ca apiда не вредит и в мыслях
गोषु ताः हि सुखप्रदाःgoṣu tāḥ hi sukhapradāḥкоровам, они ведь счастье дающие
अर्चयेत सदा च एवarcayeta sadā ca evaда почитает всегда
नमस्कारैः च पूजयेत्namaskāraiḥ ca pūjayetи поклонами да чтит
येन देवाः पवित्रेणyena devāḥ pavitreṇaкоим боги очистителем
भुञ्जते लोकम् उत्तमम्bhuñjate lokam uttamamвкушают мир высший
यत् पवित्रं पवित्राणांyat pavitraṃ pavitrāṇāṃчто очиститель очистителей
तत् घृतं शिरसा वहेत्tat ghṛtaṃ śirasā vahetто масло на главе да несёт
Translation

«„«Чей владыка Пушан, Марута сильный, мощный, в господстве Варуна-царь, — они да хранят меня, ярмоносицы. Прекрасноликие, многоликие, и вселикие матери, Праджапати», о брахман, да шепчет всегда, твёрдый в обете. Коровам служит кто и следует во всём, — ему, довольные, дают дары даже труднодостижимые. Да не вредит и в мыслях коровам, они ведь счастье дающие; да почитает всегда и поклонами да чтит. Коим боги очистителем вкушают мир высший, что очиститель очистителей — то масло на главе да несёт“».

Version

b8c1157f3c7e · published Jun 21, 2026, 1:35:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with