Mahabharata
The Householder's Dharma: The Dialogue of Vāsudeva and the Earth13.100.11-14
12515 / 15823
Mahabharata · 13.100.11-14
Devanāgarī

दक्षिणायां यमायेह प्रतीच्यां वरुणाय च ॥
सोमाय चाप्य् उदीच्यां वै वास्तुमध्ये द्विजातये ॥
धन्वन्तरेः प्राग् उदीच्यां प्राच्यां शक्राय माधव ॥
मनोर् वै इति च प्राहुर् बलिं द्वारे गृहस्य वै ॥
मरुद्भ्यो देवताभ्यश् च बलिम् अन्तर्गृहे हरेत् ॥
तथैव विश्वेदेवेभ्यो बलिम् आकाशतो हरेत् ॥
निशाचरेभ्यो भूतेभ्यो बलिं नक्तं तथा हरेत् ॥
एवं कृत्वा बलिं सम्यग् दद्याद् भिक्षां द्विजातये ॥
अलाभे ब्राह्मणस्याग्नाव् अग्रम् उत्क्षिप्य निक्षिपेत् ॥

Transliteration (IAST)

dakṣiṇāyāṃ yamāyeha pratīcyāṃ varuṇāya ca ||
somāya cāpy udīcyāṃ vai vāstumadhye dvijātaye ||
dhanvantareḥ prāg udīcyāṃ prācyāṃ śakrāya mādhava ||
manor vai iti ca prāhur baliṃ dvāre gṛhasya vai ||
marudbhyo devatābhyaś ca balim antargṛhe haret ||
tathaiva viśvedevebhyo balim ākāśato haret ||
niśācarebhyo bhūtebhyo baliṃ naktaṃ tathā haret ||
evaṃ kṛtvā baliṃ samyag dadyād bhikṣāṃ dvijātaye ||
alābhe brāhmaṇasyāgnāv agram utkṣipya nikṣipet ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
दक्षिणायां यमाय इहdakṣiṇāyāṃ yamāya ihaна юге Яме тут
प्रतीच्यां वरुणाय चpratīcyāṃ varuṇāya caна западе Варуне
सोमाय च अपि उदीच्यां वैsomāya ca api udīcyāṃ vaiи Соме на севере
वास्तुमध्ये द्विजातयेvāstumadhye dvijātayeв середине дома брахману
धन्वन्तरेः प्राक्-उदीच्यांdhanvantareḥ prāk-udīcyāṃДханвантари на северо-востоке
प्राच्यां शक्राय माधवprācyāṃ śakrāya mādhavaна востоке Шакре, о Мадхава
मनोः वै इति च प्राहुःmanoḥ vai iti ca prāhuḥ«Ману» же, так говорят
बलिं द्वारे गृहस्य वैbaliṃ dvāre gṛhasya vaiбали у двери дома
तथा एव विश्वेदेवेभ्यःtathā eva viśvedevebhyaḥтак же Вишведевам
बलिम् आकाशतः हरेत्balim ākāśataḥ haretбали в воздух да возносит
निशाचरेभ्यः भूतेभ्यःniśācarebhyaḥ bhūtebhyaḥночеходным существам
बलिं नक्तं तथा हरेत्baliṃ naktaṃ tathā haretбали ночью так да возносит
एवं कृत्वा बलिं सम्यक्evaṃ kṛtvā baliṃ samyakтак свершив бали правильно
दद्यात् भिक्षां द्विजातयेdadyāt bhikṣāṃ dvijātayeда даёт подаяние брахману
अलाभे ब्राह्मणस्य अग्नौalābhe brāhmaṇasya agnauпри отсутствии брахмана, в огонь
अग्रम् उत्क्षिप्य निक्षेपेत्agram utkṣipya nikṣepetлучшее взяв, да возложит
Translation

«На юге Яме тут, на западе Варуне, и Соме на севере, в середине дома брахману; Дханвантари на северо-востоке, на востоке Шакре, о Мадхава, „Ману“ же, так говорят, — бали у двери дома. Так же Вишведевам бали в воздух да возносит, ночеходным существам бали ночью так да возносит. Так свершив бали правильно, да даёт подаяние брахману; при отсутствии брахмана, в огонь лучшее взяв, да возложит».

Version

d7fbf1909421 · published Jun 21, 2026, 3:15:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with