Mahabharata
Āśvamedhika-parva (agni-dautya) (Agni's Embassy)14.9.6–7
12926 / 15823
Mahabharata · 14.9.6–7
Devanāgarī

बृहस्पतिर् उवाच
देवैः सह त्वम् असुरान् संप्रणुद्य; जिघांससे ऽद्याप्य् उत सानुबन्धान् ॥
यं यं समृद्धं पश्यसि तत्र तत्र; दुःखं सपत्नेषु समृद्धभावः ॥
अतो ऽस्मि देवेन्द्र विवर्णरूपः; सपत्नो मे वर्धते तन् निशम्य ॥
सर्वोपायैर् मघवन् संनियच्छ; संवर्तं वा पार्थिवं वा मरुत्तम् ॥

Transliteration (IAST)

bṛhaspatir uvāca
devaiḥ saha tvam asurān saṃpraṇudya; jighāṃsase 'dyāpy uta sānubandhān ||
yaṃ yaṃ samṛddhaṃ paśyasi tatra tatra; duḥkhaṃ sapatneṣu samṛddhabhāvaḥ ||
ato 'smi devendra vivarṇarūpaḥ; sapatno me vardhate tan niśamya ||
sarvopāyair maghavan saṃniyaccha; saṃvartaṃ vā pārthivaṃ vā maruttam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
देवैः सह त्वम् असुरान् संप्रणुद्यdevaiḥ saha tvam asurān saṃpraṇudyaты с богами асуров отразив; ты с богами асуров одолев
जिघांससे अद्य अपि उत सानुबन्धान्jighāṃsase adya api uta sānubandhānи ныне ещё желаешь убить [их] с присными; и ныне ещё жаждешь сразить [их] с присными
यं यं समृद्धं पश्यसिyaṃ yaṃ samṛddhaṃ paśyasiкого преуспевающим ни увидишь; кого процветающим ни узришь
तत्र तत्रtatra tatraтам и там; повсюду, [к каждому]
दुःखं सपत्नेषु समृद्धभावःduḥkhaṃ sapatneṣu samṛddhabhāvaḥ[у тебя] горе; преуспеяние у соперников [— мука]; [у тебя] горе; благоденствие соперников [— мука]
अतः अस्मि देवेन्द्र विवर्णरूपःataḥ asmi devendra vivarṇarūpaḥоттого я, о владыка богов, обесцвеченного облика; оттого я, о владыка богов, поблёкший видом
सपत्नः मे वर्धते तत् निशम्यsapatnaḥ me vardhate tat niśamyaсоперник мой возрастает — то услышав; соперник мой возвышается — то узнав
सर्वोपायैः मघवन् संनियच्छsarvopāyaiḥ maghavan saṃniyacchaвсеми средствами, о Магхаван, удержи; всеми средствами, о Магхаван, останови
संवर्तं वा पार्थिवं वा मरुत्तम्saṃvartaṃ vā pārthivaṃ vā maruttamСамварту ли, или царя Марутту; Самварту ли, или царя Марутту
Translation

[Брихаспати сказал:] «Ты с богами асуров отразив [победив], и ныне ещё желаешь убить [их] с присными; кого бы преуспевающим ни увидел — там и там [у тебя] горе; [ибо] преуспеяние у соперников [— мука]. Оттого я, о владыка богов, обесцвеченного облика; соперник мой возрастает — то услышав [помышляя]. Всеми средствами, о Магхаван, удержи — Самварту ли, или царя Марутту».

Version

d56a8e618e28 · published Jun 21, 2026, 3:40:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with