Sanātana
उपचारैः षोडशभिस्ततः संपूज्य भक्तितः ॥ अर्घ्यं दत्वा ततो होमं तिलव्रीहियवादिभिः
` सहस्तोमा'इति ऋखा नामनन्त्रैस्तु वा पृथक् ॥ पुण्यैर्मन्त्रैस्तथैवान्यैर्हुत्वा पूर्णाहुतिं चरेत्
ततस्तु सप्त गा दद्याद्वस्त्रालंकारसंयुताः ॥ आचार्यं पूजयेज्जैव वस्त्रालंकारभूषणैः
अनुज्ञया गुरोः पश्चान्मूर्तीर्विप्रेषु चार्पयेत् ॥ भोजयित्वा तु तान्भक्त्या प्रणिपत्य विसर्जयेत्
ततश्चेष्टैः सहासीनः स्वयं ब्राह्मणशेषितम् ॥ भुंक्त्वा वै षड्रसोपेतं प्रमुद्यात्सह बंधुभिः
एतत्कृत्वा व्रतं गांगं भोगान्भुक्त्वाथ वाञ्छितान् ॥ सप्तर्षीणां प्रसादेन विमानवरगो भवेत्
आश्विने शुक्लपञ्चम्यामुपांगललिताव्रतम्
तस्याः स्वर्णमयीं मूर्तिं शक्त्या निर्माय नारद ॥ उपचारैः षोडशभिः पूजयेत्तां विधानतः
पक्वान्नं फलसंयुक्तं सघृतं दक्षिणान्वितम् ॥ द्विजवर्याय दातव्यं व्रतसंपूर्तिहेतवे
"सवाहना शक्तियुता वरदा पूजिता मया ॥ मातर्मामनुगृह्याथ गम्यतां निजमंदिरम् ॥ "
upacāraiḥ ṣoḍaśabhistataḥ saṃpūjya bhaktitaḥ || arghyaṃ datvā tato homaṃ tilavrīhiyavādibhiḥ
` sahastomā'iti ṛkhā nāmanantraistu vā pṛthak || puṇyairmantraistathaivānyairhutvā pūrṇāhutiṃ caret
tatastu sapta gā dadyādvastrālaṃkārasaṃyutāḥ || ācāryaṃ pūjayejjaiva vastrālaṃkārabhūṣaṇaiḥ
anujñayā guroḥ paścānmūrtīrvipreṣu cārpayet || bhojayitvā tu tānbhaktyā praṇipatya visarjayet
tataśceṣṭaiḥ sahāsīnaḥ svayaṃ brāhmaṇaśeṣitam || bhuṃktvā vai ṣaḍrasopetaṃ pramudyātsaha baṃdhubhiḥ
etatkṛtvā vrataṃ gāṃgaṃ bhogānbhuktvātha vāñchitān || saptarṣīṇāṃ prasādena vimānavarago bhavet
āśvine śuklapañcamyāmupāṃgalalitāvratam
tasyāḥ svarṇamayīṃ mūrtiṃ śaktyā nirmāya nārada || upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pūjayettāṃ vidhānataḥ
pakvānnaṃ phalasaṃyuktaṃ saghṛtaṃ dakṣiṇānvitam || dvijavaryāya dātavyaṃ vratasaṃpūrtihetave
"savāhanā śaktiyutā varadā pūjitā mayā || mātarmāmanugṛhyātha gamyatāṃ nijamaṃdiram || "
«Почтив затем шестнадцатью услугами, с преданностью, и дав аргхью, затем — хому кунжутом, рисом, ячменём и прочим; со словами «сахастома», риком или мантрами имён, по отдельности, а также иными благими мантрами принеся, пусть совершит полное приношение. Затем пусть даст семь коров с одеждами и украшениями, и пусть почтит наставника одеждами, украшениями и убранством. С дозволения наставника пусть затем поднесёт изваяния брахманам; накормив их с преданностью и поклонившись, пусть отпустит. Затем, сидя вместе с милыми, сам, вкусив оставленное брахманами, снабжённое шестью вкусами, пусть возрадуется вместе с роднёю. Совершив этот обет Гангов и насладившись желанными усладами, милостью семи риши бывает он на лучшей колеснице. В ашвине, в светлую панчами, — обет Упанга-Лалиты: сделав её золотой образ по силам, о Нарада, пусть почитает её по уставу шестнадцатью услугами. Варёную снедь с плодами, с топлёным маслом и с дакшиной должно дать лучшему из дваждырождённых ради полноты обета. «С ездовым, с силою, дарующая, почтена ты мною; о Мать, облагодетельствовав меня, да будет идти в свой чертог»».
bf45b95ebef7 · published Sep 5, 2026, 9:32:35 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Хозяин садится есть не первым, а последним, и притом ест «оставленное брахманами». Из всех уставов этой главы только здесь прямо сказано, что́ ему достаётся: не отдельно приготовленное, а то, что уцелело от чужой трапезы.
Отпуская Богиню, её называют по тому, с чем пришла: с ездовым, с силою, дарующая. Ни просьб на будущее, ни удержания; одно слово благодарности за уже сделанное — «облагодетельствовав меня» — и разрешение уйти домой.
Семь золотых изваяний с косицами, чётками и кувшинами тоже уходят из дому — к брахманам. От семилетнего обета остаётся не изображение на полке, а память о том, как оно было отдано.