Nārada Purāṇa
The speech of Dharmāṅgada33.11-21
1369 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 33.11-21

Vasiṣṭha

Devanāgarī

अधर्मान्मानवोऽवश्यं स्वर्गभ्रष्टो न संशयः ॥ प्राणानादाय पुत्रं वा सर्वस्वं वा महीपते
यश्चानुवर्तते दैवं स पुमान् गीयते महान् ॥ ता आपदोऽपि भूपाल धन्या याः सत्यकारिकाः
सत्तयसंरक्षणार्थत्वान्नृणां स्युर्मोक्षदायिकाः ॥ कीर्तिसंस्तरणार्थाय कर्त्तव्यं मनुजैः सदा
कर्म भूपाल शास्त्रोक्तं स्नेहद्वेषविवर्जितम् ॥ तदलं परितापेन सत्यं पालय भूपते
सत्यस्य पालनाद्राजन्विष्णुदेहेन युज्यते ॥ देवैरुत्पादिता ह्येषा निकषा ते विमोहिनी
मन्ये भूपाल सा पत्न्या कृता तां त्वं न बुध्यसे ॥ पुत्रव्यपादनाद्देवा भविष्यंति ह्यवाङ्मुखाः
तेषां दत्वा पदं मूर्ध्नि यास्यसे परमं पदम् ॥ विष्णोरुद्वहतां भक्तिं देवताः परिपंथिनः
भविष्यत्यंधता लोके तदेव प्रकटीकृतम् ॥ विरुद्धा विबुधा भूप सेश्वरास्तव चेष्टितैः
मोक्षमार्गप्रभेत्तारस्तव निश्चया लोपकाः ॥ स त्वं भूप दृढो भूत्वा घातयस्व सुतं प्रियम्
मोहिन्याः कुरु वाक्यं तु आत्मनः सत्यपालनात्
लुप्तेऽपि वाक्ये भविता नृपेश पापं समं ब्रह्मवधेन घोरम् ॥ तंतासि लोके शमनस्य भूप यशःप्रणाशो भविता धरायाम्

Transliteration (IAST)

adharmānmānavo'vaśyaṃ svargabhraṣṭo na saṃśayaḥ || prāṇānādāya putraṃ vā sarvasvaṃ vā mahīpate
yaścānuvartate daivaṃ sa pumān gīyate mahān || tā āpado'pi bhūpāla dhanyā yāḥ satyakārikāḥ
sattayasaṃrakṣaṇārthatvānnṛṇāṃ syurmokṣadāyikāḥ || kīrtisaṃstaraṇārthāya karttavyaṃ manujaiḥ sadā
karma bhūpāla śāstroktaṃ snehadveṣavivarjitam || tadalaṃ paritāpena satyaṃ pālaya bhūpate
satyasya pālanādrājanviṣṇudehena yujyate || devairutpāditā hyeṣā nikaṣā te vimohinī
manye bhūpāla sā patnyā kṛtā tāṃ tvaṃ na budhyase || putravyapādanāddevā bhaviṣyaṃti hyavāṅmukhāḥ
teṣāṃ datvā padaṃ mūrdhni yāsyase paramaṃ padam || viṣṇorudvahatāṃ bhaktiṃ devatāḥ paripaṃthinaḥ
bhaviṣyatyaṃdhatā loke tadeva prakaṭīkṛtam || viruddhā vibudhā bhūpa seśvarāstava ceṣṭitaiḥ
mokṣamārgaprabhettārastava niścayā lopakāḥ || sa tvaṃ bhūpa dṛḍho bhūtvā ghātayasva sutaṃ priyam
mohinyāḥ kuru vākyaṃ tu ātmanaḥ satyapālanāt
lupte'pi vākye bhavitā nṛpeśa pāpaṃ samaṃ brahmavadhena ghoram || taṃtāsi loke śamanasya bhūpa yaśaḥpraṇāśo bhavitā dharāyām

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अधर्मान्मानवोऽवश्यंadharmānmānavo'vaśyaṃот адхармы человек непременно
स्वर्गभ्रष्टोsvargabhraṣṭoс неба падший
naнет
संशयःsaṃśayaḥсомнения
प्राणानादायprāṇānādāyaжизни взяв
पुत्रंputraṃсына
वाили
सर्वस्वंsarvasvaṃвсё имущество
वाили
महीपतेmahīpateо владыка земли
यश्चानुवर्ततेyaścānuvartateи кто следует
दैवंdaivaṃсудьбе
saтот
पुमान्pumānмуж
गीयतेgīyateвоспевается
महान्mahānвеликим
ताте
आपदोऽपिāpado'piи беды
भूपालbhūpālaо владыка земли
धन्याdhanyāблагословенны
याःyāḥкоторые
सत्यकारिकाःsatyakārikāḥистину творящие
सत्तयसंरक्षणार्थत्वान्नृणांsattayasaṃrakṣaṇārthatvānnṛṇāṃради охранения истины у людей
स्युर्मोक्षदायिकाःsyurmokṣadāyikāḥда будут освобождение дающими
कीर्तिसंस्तरणार्थायkīrtisaṃstaraṇārthāyaради простирания славы
कर्त्तव्यंkarttavyaṃдолжно творить
मनुजैःmanujaiḥлюдям
सदाsadāвсегда
कर्मkarmaдеяние
भूपालbhūpālaо владыка земли
शास्त्रोक्तंśāstroktaṃшастрой реченное
स्नेहद्वेषविवर्जितम्snehadveṣavivarjitamприязни и вражды лишённое
तदलंtadalaṃпотому довольно
परितापेनparitāpenaскорби
सत्यंsatyaṃистину
पालयpālayaхрани
भूपतेbhūpateо царь
सत्यस्यsatyasyaистины
पालनाद्राजन्विष्णुदेहेनpālanādrājanviṣṇudehenaот охранения, о царь, с телом Вишну
युज्यतेyujyateсоединяется
देवैरुत्पादिताdevairutpāditāбогами порождена
ह्येषाhyeṣāведь эта
निकषाnikaṣāпробный камень
तेteтебе
विमोहिनीvimohinīобольстительная
मन्येmanyeдумаю
भूपालbhūpālaо владыка земли
साона
पत्न्याpatnyāженою
कृताkṛtāсделана
तांtāṃеё
त्वंtvaṃты
naне
बुध्यसेbudhyaseразумеешь
पुत्रव्यपादनाद्देवाputravyapādanāddevāот убиения сына боги
भविष्यंतिbhaviṣyaṃtiстанут
ह्यवाङ्मुखाःhyavāṅmukhāḥс опущенными лицами
तेषांteṣāṃих
दत्वाdatvāпоставив
पदंpadaṃстопу
मूर्ध्निmūrdhniна голову
यास्यसेyāsyaseпойдёшь
परमंparamaṃв высшую
पदम्padamобитель
विष्णोरुद्वहतांviṣṇorudvahatāṃВишну несущим
भक्तिंbhaktiṃпреданность
देवताःdevatāḥбожества
परिपंथिनःparipaṃthinaḥпрепятствующие
भविष्यत्यंधताbhaviṣyatyaṃdhatāбудет слепота
लोकेlokeв мире
तदेवtadevaто именно
प्रकटीकृतम्prakaṭīkṛtamявлено
विरुद्धाviruddhāпротивящиеся
विबुधाvibudhāбоги
भूपbhūpaо царь
सेश्वरास्तवseśvarāstavaс владыкою, твоим
चेष्टितैःceṣṭitaiḥдеяниям
मोक्षमार्गप्रभेत्तारस्तवmokṣamārgaprabhettārastavaпуть освобождения рушащие, твоей
निश्चयाniścayāрешимости
लोपकाःlopakāḥразрушители
saтот
त्वंtvaṃты
भूपbhūpaо царь
दृढोdṛḍhoтвёрдым
भूत्वाbhūtvāстав
घातयस्वghātayasvaвели убить
सुतंsutaṃсына
प्रियम्priyamмилого
मोहिन्याःmohinyāḥМохини
कुरुkuruисполни
वाक्यंvākyaṃслово
तुtuже
आत्मनःātmanaḥсвоей
सत्यपालनात्satyapālanātистины ради охранения
लुप्तेऽपिlupte'piпри нарушенном
वाक्येvākyeслове
भविताbhavitāбудет
नृपेशnṛpeśaо владыка царей
पापंpāpaṃгрех
समंsamaṃравный
ब्रह्मवधेनbrahmavadhenaубиению брахмана
घोरम्ghoramстрашный
तंतासिtaṃtāsiпойдёшь
लोकेlokeв мир
शमनस्यśamanasyaУсмирителя
भूपbhūpaо царь
यशःप्रणाशोyaśaḥpraṇāśoгибель славы
भविताbhavitāбудет
धरायाम्dharāyāmна земле
Translation

От адхармы человек непременно падает с неба, нет сомнения. Взяв жизни, или сына, или всё имущество, о владыка земли, — кто следует судьбе, тот муж воспевается великим. И те беды благословенны, о владыка земли, которые творят истину: ради охранения истины у людей да будут они дающими освобождение. Ради простирания славы людям всегда должно творить деяние, реченное шастрой, лишённое приязни и вражды. Потому довольно скорби — храни истину, о царь: от охранения истины, о царь, соединяется человек с телом Вишну. Ведь эта обольстительная порождена богами как пробный камень тебе; думаю, о владыка земли, она сделана женою, — но ты того не разумеешь. От убиения сына боги станут с опущенными лицами; поставив стопу на их головы, пойдёшь ты в высшую обитель. Божества препятствуют несущим преданность Вишну; будет в мире слепота — то самое и явлено. Противятся боги с владыкою своим, о царь, твоим деяниям; они рушат путь освобождения, они разрушители твоей решимости. Ты же, о царь, став твёрдым, вели убить милого сына; исполни слово Мохини ради охранения собственной истины. При нарушенном слове, о владыка царей, будет грех, страшный, равный убиению брахмана; пойдёшь ты в мир Усмирителя, о царь, и на земле будет гибель славы».

Version

b5f42480bb20 · published Sep 6, 2026, 12:01:33 PM UTC

Available inRU

Page between verses with