Nārada Purāṇa
The Rite of Worship in the Maṇḍala57.1-13
1538 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 57.1-13

Vasu

Devanāgarī

देवान् ऋषीन्पितॄंश्चान्यान्संतर्प्याचम्य वाग्यतः ॥ हस्तमात्रं चतुष्कोणं चतुर्द्वारं सुशोभनम्
पुरं विलिख्य विधिजेतीरे तस्य महोदधेः ॥ मध्ये तत्र लिखेत्पद्मष्टपत्रं सकर्णिकम्
एवं मंडलमालिख्य पूजयेत्तत्र मोहिनि ॥ अष्टाक्षरविधानेन नारायणमजं विभुम्
अथ ते संप्रवक्ष्यामि कायशोधनमुत्तमम् ॥ क्षकारं हृदये चिंत्यं रक्तं रेफसमन्वितम्
ज्वलंतं त्रिशिखं चैव दहंतं पापसंचयम् ॥ चंद्रमंडलमध्यस्थमेकारं मूर्ध्नि चिंतयेत्
शुक्लवर्णं प्रवर्षंतममृतं प्लावयन्महीम् ॥ एवं निर्द्धूतपापस्तु दिव्यदेहस्ततो भवेत्
अष्टाक्षरं ततो मंत्रं न्यसेद्देहात्मनेर्बुधः ॥ वामपादं समारभ्य क्रमशश्चैव विन्यसेत्
पंचांगं वैष्णवं चैव चतुर्व्यूहं तथैव च ॥ करशुद्धिं प्रकुर्वीत मूलमंत्रेण साधकः
एकैकं चैव वर्णं तु अंगुलीषु पृथक् पृथक् ॥ ॐकारं पृथिवी शुक्लं वामपादे तु विन्यसेत्
नकारस्तु भावः श्यामो दक्षिणे तु व्यवस्थितः ॥ मोकारं कालमेवाहुर्वामकट्यां निधापयेत्
नाकारं पूर्वबीजं तु दक्षिणस्यां व्यवस्थितम् ॥ राकारस्तेज इत्याहुर्नाभिदेशे व्यवस्थितः
वायव्योऽयं यकारस्तु वामस्कंधे समाश्रितः ॥ णाकारः सर्वदा ज्ञेयो दक्षिणांसे व्यवस्थितः
यकारोऽयं शिरस्थश्च यत्र लोका व्यवस्थिताः ॥ ॐकारं हृदये न्यस्य विकारं वा शिरस्यथ

Transliteration (IAST)

devān ṛṣīnpitṝṃścānyānsaṃtarpyācamya vāgyataḥ || hastamātraṃ catuṣkoṇaṃ caturdvāraṃ suśobhanam
puraṃ vilikhya vidhijetīre tasya mahodadheḥ || madhye tatra likhetpadmaṣṭapatraṃ sakarṇikam
evaṃ maṃḍalamālikhya pūjayettatra mohini || aṣṭākṣaravidhānena nārāyaṇamajaṃ vibhum
atha te saṃpravakṣyāmi kāyaśodhanamuttamam || kṣakāraṃ hṛdaye ciṃtyaṃ raktaṃ rephasamanvitam
jvalaṃtaṃ triśikhaṃ caiva dahaṃtaṃ pāpasaṃcayam || caṃdramaṃḍalamadhyasthamekāraṃ mūrdhni ciṃtayet
śuklavarṇaṃ pravarṣaṃtamamṛtaṃ plāvayanmahīm || evaṃ nirddhūtapāpastu divyadehastato bhavet
aṣṭākṣaraṃ tato maṃtraṃ nyaseddehātmanerbudhaḥ || vāmapādaṃ samārabhya kramaśaścaiva vinyaset
paṃcāṃgaṃ vaiṣṇavaṃ caiva caturvyūhaṃ tathaiva ca || karaśuddhiṃ prakurvīta mūlamaṃtreṇa sādhakaḥ
ekaikaṃ caiva varṇaṃ tu aṃgulīṣu pṛthak pṛthak || oṃkāraṃ pṛthivī śuklaṃ vāmapāde tu vinyaset
nakārastu bhāvaḥ śyāmo dakṣiṇe tu vyavasthitaḥ || mokāraṃ kālamevāhurvāmakaṭyāṃ nidhāpayet
nākāraṃ pūrvabījaṃ tu dakṣiṇasyāṃ vyavasthitam || rākārasteja ityāhurnābhideśe vyavasthitaḥ
vāyavyo'yaṃ yakārastu vāmaskaṃdhe samāśritaḥ || ṇākāraḥ sarvadā jñeyo dakṣiṇāṃse vyavasthitaḥ
yakāro'yaṃ śirasthaśca yatra lokā vyavasthitāḥ || oṃkāraṃ hṛdaye nyasya vikāraṃ vā śirasyatha

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
देवान्devānбогов
ऋषीन्पितॄंश्चान्यान्संतर्प्याचम्यṛṣīnpitṝṃścānyānsaṃtarpyācamyaриши, предков и иных насытив, совершив ачаману
वाग्यतःvāgyataḥречь обуздавший
हस्तमात्रंhastamātraṃмерою в локоть
चतुष्कोणंcatuṣkoṇaṃчетырёхугольный
चतुर्द्वारंcaturdvāraṃс четырьмя вратами
सुशोभनम्suśobhanamпрекрасный
पुरंpuraṃград
विलिख्यvilikhyaначертив
विधिजेतीरेvidhijetīreо дочь Творца, на берегу
तस्यtasyaтого
महोदधेःmahodadheḥвеликого океана
मध्येmadhyeпосреди
तत्रtatraтам
लिखेत्पद्मष्टपत्रंlikhetpadmaṣṭapatraṃда начертит лотос о восьми лепестках
सकर्णिकम्sakarṇikamс околоплодником
एवंevaṃтак
मंडलमालिख्यmaṃḍalamālikhyaмандалу начертив
पूजयेत्तत्रpūjayettatraда почтит там
मोहिनिmohiniо Мохини
अष्टाक्षरविधानेनaṣṭākṣaravidhānenaуставом восьмисложной
नारायणमजंnārāyaṇamajaṃНараяну нерождённого
विभुम्vibhumвсесильного
अथathaтеперь
तेteтебе
संप्रवक्ष्यामिsaṃpravakṣyāmiповедаю
कायशोधनमुत्तमम्kāyaśodhanamuttamamочищение тела превосходное
क्षकारंkṣakāraṃслог «кша»
हृदयेhṛdayeв сердце
चिंत्यंciṃtyaṃдолжно созерцать
रक्तंraktaṃкрасный
रेफसमन्वितम्rephasamanvitamс рефою соединённый
ज्वलंतंjvalaṃtaṃпылающий
त्रिशिखंtriśikhaṃтрёхъязыкий
चैवcaivaи
दहंतंdahaṃtaṃсжигающий
पापसंचयम्pāpasaṃcayamнакопление греха
चंद्रमंडलमध्यस्थमेकारंcaṃdramaṃḍalamadhyasthamekāraṃв средине лунного круга сущий слог «э»
मूर्ध्निmūrdhniна темени
चिंतयेत्ciṃtayetда созерцает
शुक्लवर्णंśuklavarṇaṃбелого цвета
प्रवर्षंतममृतंpravarṣaṃtamamṛtaṃисточающий амриту
प्लावयन्महीम्plāvayanmahīmзаливающий землю
एवंevaṃтак
निर्द्धूतपापस्तुnirddhūtapāpastuгрех отрясший же
दिव्यदेहस्ततोdivyadehastatoс божественным телом затем
भवेत्bhavetда будет
अष्टाक्षरंaṣṭākṣaraṃвосьмисложную
ततोtatoзатем
मंत्रंmaṃtraṃмантру
न्यसेद्देहात्मनेर्बुधःnyaseddehātmanerbudhaḥда возложит на тело и себя мудрый
वामपादंvāmapādaṃс левой стопы
समारभ्यsamārabhyaначав
क्रमशश्चैवkramaśaścaivaи по порядку
विन्यसेत्vinyasetда возложит
पंचांगंpaṃcāṃgaṃпятичленное
वैष्णवंvaiṣṇavaṃВишну принадлежащее
चैवcaivaи
चतुर्व्यूहंcaturvyūhaṃчетверояние
तथैवtathaivaтакже
caи
करशुद्धिंkaraśuddhiṃочищение рук
प्रकुर्वीतprakurvītaда сотворит
मूलमंत्रेणmūlamaṃtreṇaкоренною мантрою
साधकःsādhakaḥподвизающийся
एकैकंekaikaṃкаждый
चैवcaivaи
वर्णंvarṇaṃслог
तुtuже
अंगुलीषुaṃgulīṣuна пальцы
पृथक्pṛthakпо
पृथक्pṛthakотдельности
ओंकारंoṃkāraṃслог «ом»
पृथिवीpṛthivīземля
शुक्लंśuklaṃбелый
वामपादेvāmapādeна левую стопу
तुtuже
विन्यसेत्vinyasetда возложит
नकारस्तुnakārastuслог «на» же
भावःbhāvaḥбытие
श्यामोśyāmoтёмный
दक्षिणेdakṣiṇeна правой
तुtuже
व्यवस्थितःvyavasthitaḥутверждён
मोकारंmokāraṃслог «мо»
कालमेवाहुर्वामकट्यांkālamevāhurvāmakaṭyāṃвременем именно зовут; на левое бедро
निधापयेत्nidhāpayetда поместит
नाकारंnākāraṃслог «на»
पूर्वबीजंpūrvabījaṃпервое семя
तुtuже
दक्षिणस्यांdakṣiṇasyāṃна правом
व्यवस्थितम्vyavasthitamутверждено
राकारस्तेजrākārastejaслог «ра» — свет
इत्याहुर्नाभिदेशेityāhurnābhideśeтак зовут; в области пупа
व्यवस्थितःvyavasthitaḥутверждён
वायव्योऽयंvāyavyo'yaṃветряной этот
यकारस्तुyakārastuслог «я» же
वामस्कंधेvāmaskaṃdheна левом плече
समाश्रितःsamāśritaḥпребывает
णाकारःṇākāraḥслог «на»
सर्वदाsarvadāвсегда
ज्ञेयोjñeyoдолжен быть знаем
दक्षिणांसेdakṣiṇāṃseна правом плече
व्यवस्थितःvyavasthitaḥутверждённым
यकारोऽयंyakāro'yaṃслог «я» этот
शिरस्थश्चśirasthaścaи на голове сущий
यत्रyatraгде
लोकाlokāмиры
व्यवस्थिताःvyavasthitāḥутверждены
ओंकारंoṃkāraṃслог «ом»
हृदयेhṛdayeв сердце
न्यस्यnyasyaвозложив
विकारंvikāraṃслог «ви»
वाили
शिरस्यथśirasyathaна голову затем
Translation

«Насытив богов, риши, предков и иных и совершив ачаману, обуздав речь, начертив на берегу того великого океана, о дочь Творца, прекрасный четырёхугольный град мерою в локоть, с четырьмя вратами, да начертит он посреди него лотос о восьми лепестках с околоплодником. Так начертив мандалу, да почтит там, о Мохини, уставом восьмисложной нерождённого, всесильного Нараяну. Теперь поведаю тебе превосходное очищение тела: слог „кша“ должно созерцать в сердце — красный, соединённый с рефою, пылающий, трёхъязыкий, сжигающий накопление греха; а на темени да созерцает он слог „э“, сущий в средине лунного круга, белого цвета, источающий амриту, заливающий землю. Так, отрясши грех, да будет он затем с божественным телом. Затем да возложит мудрый восьмисложную мантру на тело и на себя, начав с левой стопы и возлагая по порядку; и пятичленное, Вишну принадлежащее, и четверояние также, и очищение рук да сотворит подвизающийся коренною мантрою — каждый слог по отдельности на пальцы. Слог „ом“ — земля, белый: да возложит его на левую стопу. Слог „на“ — бытие, тёмный: утверждён на правой. Слог „мо“ зовут временем: да поместит его на левое бедро. Слог „на“ — первое семя: утверждён на правом. Слог „ра“ зовут светом: утверждён в области пупа. Этот слог „я“ — ветряной: пребывает на левом плече. Слог „на“ всегда должен быть знаем утверждённым на правом плече. Этот слог „я“ — на голове, где утверждены миры. Возложив слог „ом“ в сердце, или слог „ви“ на голову,

Version

a32f15290e27 · published Sep 6, 2026, 4:48:37 PM UTC

Available inRU

Page between verses with