Vasu
प्रयागे च कुरुक्षेत्रे नैमिषे पुष्करे गये ॥ गंगाद्वारे च कुब्जाम्नगंगासागर संगमे
कोकामुखे शूकरे च मथुरायां मरुस्थले ॥ शालग्रामे वायुतीर्थे मंदरं सिंधुसागरे
पिंडारके चित्रकूटे प्रभासे कनखले तथा ॥ शंखोद्धारे द्वारकायां तथा बदरिकाश्रमे
लोहकूटे चाश्वतीर्थे सर्वपापप्रमोचने ॥ कर्द्दमाले कोटितीर्थे तथा चामरकंटके
लोलाकं जंबुमार्गे च सोमतीर्थं पृथूदके ॥ उत्पलावर्तके चैव पृथुतुंगे सकुब्जके
एकाम्रके च केदारे काश्यां वा विरजे सति ॥ कालंकरे च गोकर्णे श्रीशैले गंधमादने
महेंद्रे मलये विंध्ये पारियात्रे हिमाह्वये ॥ सह्ये च शुक्तिमति च गोमंते चार्बुदे तथा
गंगायां च महाभागे यत्पुण्यं यामुनेषु च ॥ सारस्वतेषु गोमत्यां ब्रह्मपुत्रेषु सप्तसु
गोदावरी भीमरथी तुंगभद्रा च नर्मदा ॥ तापी पयोष्णी कावेरी शिप्रा चर्मण्वती तथा
वितस्ता चंद्रभागा च शतद्रुर्बाहुदा तथा ॥ ऋषिकुल्या मरुद्दृधा विपाशा च दृषद्वती
सरयूर्नाकगंगा च गंडकी च महानदी ॥ कौशिकी करतोया च त्रिस्रोता मधुवाहिनी
prayāge ca kurukṣetre naimiṣe puṣkare gaye || gaṃgādvāre ca kubjāmnagaṃgāsāgara saṃgame
kokāmukhe śūkare ca mathurāyāṃ marusthale || śālagrāme vāyutīrthe maṃdaraṃ siṃdhusāgare
piṃḍārake citrakūṭe prabhāse kanakhale tathā || śaṃkhoddhāre dvārakāyāṃ tathā badarikāśrame
lohakūṭe cāśvatīrthe sarvapāpapramocane || karddamāle koṭitīrthe tathā cāmarakaṃṭake
lolākaṃ jaṃbumārge ca somatīrthaṃ pṛthūdake || utpalāvartake caiva pṛthutuṃge sakubjake
ekāmrake ca kedāre kāśyāṃ vā viraje sati || kālaṃkare ca gokarṇe śrīśaile gaṃdhamādane
maheṃdre malaye viṃdhye pāriyātre himāhvaye || sahye ca śuktimati ca gomaṃte cārbude tathā
gaṃgāyāṃ ca mahābhāge yatpuṇyaṃ yāmuneṣu ca || sārasvateṣu gomatyāṃ brahmaputreṣu saptasu
godāvarī bhīmarathī tuṃgabhadrā ca narmadā || tāpī payoṣṇī kāverī śiprā carmaṇvatī tathā
vitastā caṃdrabhāgā ca śatadrurbāhudā tathā || ṛṣikulyā maruddṛdhā vipāśā ca dṛṣadvatī
sarayūrnākagaṃgā ca gaṃḍakī ca mahānadī || kauśikī karatoyā ca trisrotā madhuvāhinī
В Праяге, в Курукшетре, в Наймише, в Пушкаре, в Гае, у врат Ганги, в Кубджамне, в слиянии Гангасагара, в Кокамукхе, в Шукаре, в Матхуре, в пустыне, в Шалаграме, в Ваю-тиртхе, на Мандаре, в море Синдху, в Пиндараке, в Читракуте, в Прабхасе, в Канакхале, в Шанкходдхаре, в Двараке, в обители Бадарика, в Лохакуте, в Ашва-тиртхе, отпускающей все грехи, в Кардамале, в Коти-тиртхе, в Амараканатаке, в Лолаке, в Джамбумарге, в Сома-тиртхе, в Притхудаке, в Утпалавартаке, в Притхутунге с Кубджакой, в Экамраке, в Кедаре, в Каши или в Вирадже, о благая, в Каланкаре, в Гокарне, на Шришайле, на Гандхамадане, на Махендре, на Малае, на Виндхье, на Париятре, на Снежной горе, на Сахье, на Шуктимати, на Гоманте и на Арбуде, — и в Ганге, о великая долею, какая есть заслуга, и в водах Ямуны, Сарасвати, Гомати и в семи потоках Брахмапутры; Годавари, Бхимаратхи, Тунгабхадра и Нармада, Тапи, Пайошни, Кавери, Шипра и Чарманвати, Витаста, Чандрабхага, Шатадру и Бахуда, Ришикулья, Маруддридха, Випаша и Дришадвати, Сараю, Нака-Ганга, Гандаки и Маханади, Каушики, Каратоя, Трисрота и Мадхувахини —
aced33f0dc10 · published Sep 6, 2026, 5:10:29 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Перечень идёт по всей Индии — от Двараки до Каши, от Гималаев до Малаи. Это карта, вычитанная из паломнических дорог, а не богословский список.
Реки названы поимённо, и среди них есть малые, известные только соседям. Свод не отбирает главные — он вспоминает все, до каких дотянулась память.
Весь этот перечень нужен ради одного вывода, который прозвучит следом: всё названное не равно одному взгляду на Кришну в положенный день.