Nārada Purāṇa
The Glory of Puṣkara71.20-29
1637 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 71.20-29

Vasu

Devanāgarī

मध्यमे पुष्करे स्नात्वा ब्राह्मणाय महीं ददत् ॥ विष्णुलोकमवाप्नोति विमानवरमास्थितः
कनिष्ठे तु नरः स्नात्वा दत्त्वा विप्राय कांचनम् ॥ सर्वान्कामानवाप्यांते रुद्रलोके महीयते
ततो विष्णुपदे स्नात्वा दत्त्वा किञ्चिद्द्विजातये ॥ लभते सकलान्कामान् विष्णोश्चैव प्रसादतः
नागतीर्थे ततः स्नात्वा नागानभ्यर्च्य मानवाः ॥ दत्त्वा दानं द्विजातिभ्यः मोदते त्रिदिवेयुगम्
पिशाचतीर्थके स्नात्वा दत्त्वा विप्राय भोजनम् ॥ न कदाचित्पिशाचत्वं प्राप्नोति त्रिविदं व्रजेत्
शिवदूतीह्रदेस्नात्वा तत्र शंभुं समर्च्य च ॥ विप्रान्संभोज्य मिष्टान्नं स्वर्गलोके महीयते
आकाशपुष्करे स्नात्वा मंत्रयोगफलप्रदे ॥ नरो मुक्तिमवाप्नोति सत्यं सत्यं तवोदितम्
आपोहिष्ठादिभिर्मंत्रैराकाशस्थं विचिंत्य तत् ॥ स्नायाद्यः पुष्करारण्ये स लभेच्छाश्वतं पदम्
आग्नेयं तु यदा ऋक्षं कार्तिक्यां भवति क्वचित् ॥ महती सा तिथिस्तत्र स्नानमाकाशपुष्करे
याम्यर्क्षयोगे कार्तिक्यां मध्यमे स्नानकृन्नरः ॥ तत्फलं समवाप्नोति यन्नभः पुष्करोद्भवम्

Transliteration (IAST)

madhyame puṣkare snātvā brāhmaṇāya mahīṃ dadat || viṣṇulokamavāpnoti vimānavaramāsthitaḥ
kaniṣṭhe tu naraḥ snātvā dattvā viprāya kāṃcanam || sarvānkāmānavāpyāṃte rudraloke mahīyate
tato viṣṇupade snātvā dattvā kiñciddvijātaye || labhate sakalānkāmān viṣṇoścaiva prasādataḥ
nāgatīrthe tataḥ snātvā nāgānabhyarcya mānavāḥ || dattvā dānaṃ dvijātibhyaḥ modate tridiveyugam
piśācatīrthake snātvā dattvā viprāya bhojanam || na kadācitpiśācatvaṃ prāpnoti trividaṃ vrajet
śivadūtīhradesnātvā tatra śaṃbhuṃ samarcya ca || viprānsaṃbhojya miṣṭānnaṃ svargaloke mahīyate
ākāśapuṣkare snātvā maṃtrayogaphalaprade || naro muktimavāpnoti satyaṃ satyaṃ tavoditam
āpohiṣṭhādibhirmaṃtrairākāśasthaṃ viciṃtya tat || snāyādyaḥ puṣkarāraṇye sa labhecchāśvataṃ padam
āgneyaṃ tu yadā ṛkṣaṃ kārtikyāṃ bhavati kvacit || mahatī sā tithistatra snānamākāśapuṣkare
yāmyarkṣayoge kārtikyāṃ madhyame snānakṛnnaraḥ || tatphalaṃ samavāpnoti yannabhaḥ puṣkarodbhavam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मध्यमेmadhyameв средней
पुष्करेpuṣkareПушкаре
स्नात्वाsnātvāомывшись
ब्राह्मणायbrāhmaṇāyaбрахману
महींmahīṃземлю
ददत्dadatдающий
विष्णुलोकमवाप्नोतिviṣṇulokamavāpnotiмира Вишну достигает
विमानवरमास्थितःvimānavaramāsthitaḥна превосходной колеснице пребывающий
कनिष्ठेkaniṣṭheв младшей
तुtuже
नरःnaraḥчеловек
स्नात्वाsnātvāомывшись
दत्त्वाdattvāдав
विप्रायviprāyaбрахману
कांचनम्kāṃcanamзолото
सर्वान्कामानवाप्यांतेsarvānkāmānavāpyāṃteвсе желания обретя, в конце
रुद्रलोकेrudralokeв мире Рудры
महीयतेmahīyateвеличается
ततोtatoзатем
विष्णुपदेviṣṇupadeу стопы Вишну
स्नात्वाsnātvāомывшись
दत्त्वाdattvāдав
किञ्चिद्द्विजातयेkiñciddvijātayeчто-нибудь дваждырождённому
लभतेlabhateобретает
सकलान्कामान्sakalānkāmānвсе желания
विष्णोश्चैवviṣṇoścaivaи Вишну именно
प्रसादतःprasādataḥмилостью
नागतीर्थेnāgatīrtheв Нага-тиртхе
ततःtataḥзатем
स्नात्वाsnātvāомывшись
नागानभ्यर्च्यnāgānabhyarcyaзмеев почтив
मानवाःmānavāḥлюди
दत्त्वाdattvāдав
दानंdānaṃдар
द्विजातिभ्यःdvijātibhyaḥдваждырождённым
मोदतेmodateрадуется
त्रिदिवेयुगम्tridiveyugamна небе югу
पिशाचतीर्थकेpiśācatīrthakeв Пишача-тиртхе
स्नात्वाsnātvāомывшись
दत्त्वाdattvāдав
विप्रायviprāyaбрахману
भोजनम्bhojanamпищу
naне
कदाचित्पिशाचत्वंkadācitpiśācatvaṃкогда-либо состояния пишачи
प्राप्नोतिprāpnotiобретает
त्रिविदंtrividaṃна небо
व्रजेत्vrajetда идёт
शिवदूतीह्रदेस्नात्वाśivadūtīhradesnātvāв озере Шивадути омывшись
तत्रtatraтам
शंभुंśaṃbhuṃШамбху
समर्च्यsamarcyaпочтив
caи
विप्रान्संभोज्यviprānsaṃbhojyaбрахманов накормив
मिष्टान्नंmiṣṭānnaṃсладкою пищею
स्वर्गलोकेsvargalokeв мире небесном
महीयतेmahīyateвеличается
आकाशपुष्करेākāśapuṣkareв небесной Пушкаре
स्नात्वाsnātvāомывшись
मंत्रयोगफलप्रदेmaṃtrayogaphalapradeмантры и йоги плод дающей
नरोnaroчеловек
मुक्तिमवाप्नोतिmuktimavāpnotiосвобождение обретает
सत्यंsatyaṃистина
सत्यंsatyaṃистина
तवोदितम्tavoditamтебе сказанное
आपोहिष्ठादिभिर्मंत्रैराकाशस्थंāpohiṣṭhādibhirmaṃtrairākāśasthaṃмантрами «апо хи штха» и прочими в пространстве сущую
विचिंत्यviciṃtyaпомыслив
तत्tatту
स्नायाद्यःsnāyādyaḥкто омоется
पुष्करारण्येpuṣkarāraṇyeв лесу Пушкары
saон
लभेच्छाश्वतंlabhecchāśvataṃда обретёт вечную
पदम्padamобитель
आग्नेयंāgneyaṃогненное
तुtuже
यदाyadāкогда
ऋक्षंṛkṣaṃсозвездие
कार्तिक्यांkārtikyāṃв карттики полнолуние
भवतिbhavatiбывает
क्वचित्kvacitиногда
महतीmahatīвеликий
साтот
तिथिस्तत्रtithistatraдень там
स्नानमाकाशपुष्करेsnānamākāśapuṣkareомовение в небесной Пушкаре
याम्यर्क्षयोगेyāmyarkṣayogeпри сочетании с созвездием Ямы
कार्तिक्यांkārtikyāṃв карттики полнолуние
मध्यमेmadhyameв средней
स्नानकृन्नरःsnānakṛnnaraḥомовение совершающий человек
तत्फलंtatphalaṃтот плод
समवाप्नोतिsamavāpnotiобретает
यन्नभःyannabhaḥкоторый небесной
पुष्करोद्भवम्puṣkarodbhavamПушкарою даётся
Translation

Омывшись в средней Пушкаре и дав брахману землю, достигает он мира Вишну, пребывая на превосходной колеснице. Омывшись же в младшей и дав брахману золото, обретя все желания, в конце величается он в мире Рудры. Омывшись затем у стопы Вишну и дав что-нибудь дваждырождённому, обретает он все желания милостью Вишну. Омывшись затем в Нага-тиртхе, почтив змеев и дав дар дваждырождённым, радуется человек на небе целую югу. Омывшись в Пишача-тиртхе и дав брахману пищу, никогда не обретает он состояния пишачи и да идёт на небо. Омывшись в озере Шивадути, почтив там Шамбху и накормив брахманов сладкою пищею, величается он в небесном мире. Омывшись в небесной Пушкаре, дающей плод мантры и йоги, обретает человек освобождение; истина, истина тебе сказанное. Кто, помыслив мантрами «апо хи штха» и прочими ту, что пребывает в пространстве, омоется в лесу Пушкары, тот да обретёт вечную обитель. Когда же в полнолуние карттики случается огненное созвездие, тот день там велик, и омовение — в небесной Пушкаре. При сочетании с созвездием Ямы в полнолуние карттики человек, совершающий омовение в средней, обретает тот плод, который даётся небесною Пушкарою.

Version

b1b10a39cd27 · published Sep 6, 2026, 6:37:59 PM UTC

Available inRU

Page between verses with