Nārada Purāṇa
The Glory of Puṣkara71.30-40
1638 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 71.30-40

Vasu

Devanāgarī

प्राजापत्यर्क्षयुक्तायां कार्तिक्यां तु कनिष्टके ॥ स्नातस्तत्फलमाप्नोति यद्वियत्पुष्करोद्भवम्
नंदा चार्के गुरौ सोमे याम्ये वह्नौ विधौ क्रमात् ॥ यदा नभः पुष्करोत्थं तदा स्यात्सकलं फलम्
विशाखायां यदा भानुः कृत्तिकायां च चंद्रमाः ॥ तदा नभः पुष्कराख्ये योगे स्नातो दिवं व्रजेत्
अंतरिक्षावतीर्णेऽस्मिंस्तीर्थे पैतामहे शुभे ॥ कुर्वंति ये नराः स्नानं तेषां लोका महोदयाः
पंचस्नोतःसरस्वत्यां पुष्करारण्यके सति ॥ कृतानि मुनिभिः सिद्धैस्तीर्थान्यायतनानि च
तेषु सर्वेषु विज्ञेया धर्महेतुः सरस्वती ॥ हाटकक्षितिगौरिणां दानं तेषु महाफलम्
धान्यान्यपि तिलांश्चापि योऽत्र दद्याद्द्विजोत्तमे ॥ स नरो लभते भोगानिहामुत्र परां गतिम्
संगे गंगासरस्वत्योर्यः स्नात्वा पूजयेद्द्विजान् ॥ स प्राप्नोति गतिं चाग्र्यां भुक्त्वा भोगानिहेप्सितान्
अवियोगाभिधायां तु वाप्यां स्नात्वा नरः सति ॥ पिंडं दत्त्वा विधानेन पितॄन्नयति वै दिवम्
तथा सौभाग्यकूपे तु स्नात्वा सतर्प्य पूर्वजान् ॥ सद्गतिं लभते मर्त्यो सौभाग्यं चातुलं भुवि
मर्यादापर्वतौ द्वौ तु स्नात्वा स्पृष्ट्वा समर्च्य च ॥ वांछिताँल्लभते लोकान्सांगयात्राफलं तथा

Transliteration (IAST)

prājāpatyarkṣayuktāyāṃ kārtikyāṃ tu kaniṣṭake || snātastatphalamāpnoti yadviyatpuṣkarodbhavam
naṃdā cārke gurau some yāmye vahnau vidhau kramāt || yadā nabhaḥ puṣkarotthaṃ tadā syātsakalaṃ phalam
viśākhāyāṃ yadā bhānuḥ kṛttikāyāṃ ca caṃdramāḥ || tadā nabhaḥ puṣkarākhye yoge snāto divaṃ vrajet
aṃtarikṣāvatīrṇe'smiṃstīrthe paitāmahe śubhe || kurvaṃti ye narāḥ snānaṃ teṣāṃ lokā mahodayāḥ
paṃcasnotaḥsarasvatyāṃ puṣkarāraṇyake sati || kṛtāni munibhiḥ siddhaistīrthānyāyatanāni ca
teṣu sarveṣu vijñeyā dharmahetuḥ sarasvatī || hāṭakakṣitigauriṇāṃ dānaṃ teṣu mahāphalam
dhānyānyapi tilāṃścāpi yo'tra dadyāddvijottame || sa naro labhate bhogānihāmutra parāṃ gatim
saṃge gaṃgāsarasvatyoryaḥ snātvā pūjayeddvijān || sa prāpnoti gatiṃ cāgryāṃ bhuktvā bhogānihepsitān
aviyogābhidhāyāṃ tu vāpyāṃ snātvā naraḥ sati || piṃḍaṃ dattvā vidhānena pitṝnnayati vai divam
tathā saubhāgyakūpe tu snātvā satarpya pūrvajān || sadgatiṃ labhate martyo saubhāgyaṃ cātulaṃ bhuvi
maryādāparvatau dvau tu snātvā spṛṣṭvā samarcya ca || vāṃchitām̐llabhate lokānsāṃgayātrāphalaṃ tathā

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्राजापत्यर्क्षयुक्तायांprājāpatyarkṣayuktāyāṃс созвездием Праджапати соединённое
कार्तिक्यांkārtikyāṃв карттики полнолуние
तुtuже
कनिष्टकेkaniṣṭakeв младшей
स्नातस्तत्फलमाप्नोतिsnātastatphalamāpnotiомывшийся тот плод обретает
यद्वियत्पुष्करोद्भवम्yadviyatpuṣkarodbhavamкоторый небесною Пушкарою даётся
नंदाnaṃdāНанда
चार्केcārkeи при солнце
गुरौgurauпри Юпитере
सोमेsomeпри луне
याम्येyāmyeпри созвездии Ямы
वह्नौvahnauпри огненном
विधौvidhauпри Творцовом
क्रमात्kramātпо порядку
यदाyadāкогда
नभःnabhaḥнебесная
पुष्करोत्थंpuṣkarotthaṃиз Пушкары рождённая
तदाtadāтогда
स्यात्सकलंsyātsakalaṃда будет полный
फलम्phalamплод
विशाखायांviśākhāyāṃв Вишакхе
यदाyadāкогда
भानुःbhānuḥсолнце
कृत्तिकायांkṛttikāyāṃв Криттике
caи
चंद्रमाःcaṃdramāḥлуна
तदाtadāтогда
नभःnabhaḥнебесною
पुष्कराख्येpuṣkarākhyeПушкарою именуемом
योगेyogeв сочетании
स्नातोsnātoомывшийся
दिवंdivaṃна небо
व्रजेत्vrajetда идёт
अंतरिक्षावतीर्णेऽस्मिंस्तीर्थेaṃtarikṣāvatīrṇe'smiṃstīrtheв этой с небес сошедшей тиртхе
पैतामहेpaitāmaheПрародителя
शुभेśubheо прекрасная
कुर्वंतिkurvaṃtiсовершают
येyeкоторые
नराःnarāḥлюди
स्नानंsnānaṃомовение
तेषांteṣāṃу них
लोकाlokāмиры
महोदयाःmahodayāḥвеликого восхождения
पंचस्नोतःसरस्वत्यांpaṃcasnotaḥsarasvatyāṃу пятипотоковой Сарасвати
पुष्करारण्यकेpuṣkarāraṇyakeв лесу Пушкары
सतिsatiо благая
कृतानिkṛtāniсозданы
मुनिभिःmunibhiḥмудрецами
सिद्धैस्तीर्थान्यायतनानिsiddhaistīrthānyāyatanāniи сиддхами тиртхи и святилища
caи
तेषुteṣuв них
सर्वेषुsarveṣuво всех
विज्ञेयाvijñeyāдолжна быть познана
धर्महेतुःdharmahetuḥпричина дхармы
सरस्वतीsarasvatīСарасвати
हाटकक्षितिगौरिणांhāṭakakṣitigauriṇāṃзолота, земли и бурых коров
दानंdānaṃдар
तेषुteṣuв них
महाफलम्mahāphalamвеликоплодный
धान्यान्यपिdhānyānyapiи зерно
तिलांश्चापिtilāṃścāpiи сезам
योऽत्रyo'traкто здесь
दद्याद्द्विजोत्तमेdadyāddvijottameдаст лучшему из дваждырождённых
saтот
नरोnaroчеловек
लभतेlabhateобретает
भोगानिहामुत्रbhogānihāmutraуслады здесь, а там
परांparāṃвысшую
गतिम्gatimучасть
संगेsaṃgeпри слиянии
गंगासरस्वत्योर्यःgaṃgāsarasvatyoryaḥГанги и Сарасвати кто
स्नात्वाsnātvāомывшись
पूजयेद्द्विजान्pūjayeddvijānпочтит дваждырождённых
saон
प्राप्नोतिprāpnotiобретает
गतिंgatiṃучасть
चाग्र्यांcāgryāṃи первейшую
भुक्त्वाbhuktvāвкусив
भोगानिहेप्सितान्bhogānihepsitānуслады, здесь желанные
अवियोगाभिधायांaviyogābhidhāyāṃАвийогою именуемом
तुtuже
वाप्यांvāpyāṃв водоёме
स्नात्वाsnātvāомывшись
नरःnaraḥчеловек
सतिsatiо благая
पिंडंpiṃḍaṃпинду
दत्त्वाdattvāдав
विधानेनvidhānenaпо уставу
पितॄन्नयतिpitṝnnayatiпредков ведёт
वैvaiведь
दिवम्divamна небо
तथाtathāтакже
सौभाग्यकूपेsaubhāgyakūpeв колодце Саубхагья
तुtuже
स्नात्वाsnātvāомывшись
सतर्प्यsatarpyaнасытив
पूर्वजान्pūrvajānпредков
सद्गतिंsadgatiṃблагую участь
लभतेlabhateобретает
मर्त्योmartyoсмертный
सौभाग्यंsaubhāgyaṃсчастье
चातुलंcātulaṃи несравненное
भुविbhuviна земле
मर्यादापर्वतौmaryādāparvatauдва пограничных холма
द्वौdvauдва
तुtuже
स्नात्वाsnātvāомывшись
स्पृष्ट्वाspṛṣṭvāкоснувшись
समर्च्यsamarcyaпочтив
caи
वांछिताम्̐ल्लभतेvāṃchitām̐llabhateжеланные обретает
लोकान्सांगयात्राफलंlokānsāṃgayātrāphalaṃмиры и полного обхода плод
तथाtathāтакже
Translation

Омывшийся в младшей в полнолуние карттики, соединённое с созвездием Праджапати, обретает тот плод, который даётся небесною Пушкарою. Нанда — при солнце, при Юпитере, при луне, при созвездии Ямы, при огненном, при Творцовом по порядку: когда небесная рождена из Пушкары, тогда да будет полный плод. Когда солнце в Вишакхе, а луна в Криттике, тогда омывшийся в сочетании, именуемом небесною Пушкарою, да идёт на небо. Люди, что совершают омовение в этой сошедшей с небес тиртхе Прародителя, о прекрасная, — у них миры великого восхождения. У пятипотоковой Сарасвати, в лесу Пушкары, о благая, мудрецами и сиддхами созданы тиртхи и святилища; и во всех них должна быть познана Сарасвати как причина дхармы. Дар золота, земли и бурых коров в них великоплоден; и кто даст здесь лучшему из дваждырождённых даже зерно и сезам, тот обретает услады здесь, а там — высшую участь. Кто, омывшись при слиянии Ганги и Сарасвати, почтит дваждырождённых, тот обретает первейшую участь, вкусив здесь желанные услады. Омывшись в водоёме, именуемом Авийогою, и дав пинду по уставу, ведёт человек предков на небо, о благая. Также, омывшись в колодце Саубхагья и насытив предков, обретает смертный благую участь и несравненное счастье на земле. Омывшись у двух пограничных холмов, коснувшись их и почтив, обретает он желанные миры и плод полного обхода.

Version

d738140095bd · published Sep 6, 2026, 6:37:59 PM UTC

Available inRU

Page between verses with