भूतवैरं विसृज्यैव मन एवं प्रकारयेत् । एवं शांतिः समाख्याता अस्तेयं तु वदाम्यहम्
परस्वं नैव हर्तव्यं परजाया तथैव च । मनोभिर्वचनैः कायैर्मन एवं प्रकारयेत्
दममेव प्रवक्ष्यामि तवाग्रे द्विजसत्तम । दमनादिन्द्रियाणां वै मनसोऽपि विकारिणः
औद्धत्यं नाशयेत्तेषां स चैतन्यो वशी तदा । शुश्रूषां तु प्रवक्ष्यामि धर्मशास्त्रेषु यादृशी
पूर्वाचार्यैर्यथा प्रोक्ता तामेवं प्रवदाम्यहम् । वाचा देहेन मनसा गुरुकार्यं प्रसाधयेत्
जायतेऽनुग्रहो यत्र शुश्रूषा सा निगद्यते । सांगो धर्मः समाख्यातस्तवाग्रे द्विजसत्तम
bhūtavairaṃ visṛjyaiva mana evaṃ prakārayet | evaṃ śāṃtiḥ samākhyātā asteyaṃ tu vadāmyaham
parasvaṃ naiva hartavyaṃ parajāyā tathaiva ca | manobhirvacanaiḥ kāyairmana evaṃ prakārayet
damameva pravakṣyāmi tavāgre dvijasattama | damanādindriyāṇāṃ vai manaso'pi vikāriṇaḥ
auddhatyaṃ nāśayetteṣāṃ sa caitanyo vaśī tadā | śuśrūṣāṃ tu pravakṣyāmi dharmaśāstreṣu yādṛśī
pūrvācāryairyathā proktā tāmevaṃ pravadāmyaham | vācā dehena manasā gurukāryaṃ prasādhayet
jāyate'nugraho yatra śuśrūṣā sā nigadyate | sāṃgo dharmaḥ samākhyātastavāgre dvijasattama
Оставив вражду к существам, да настроит человек ум свой так: так изложен покой. О невзятии чужого скажу: чужого добра вовсе не должно похищать, и чужой жены точно так же; мыслями, словами и телом да настроит он ум свой так. Теперь изложу пред тобою о самообуздании, о лучший из дваждырождённых: обузданием чувств и изменчивого ума да уничтожит он их дерзость — сознательный, тогда владеющий собою. Об услужении же изложу, каково оно в книгах о дхарме: как сказано прежними наставниками, так и излагаю. Словом, телом и умом да исполняет он дело старшего; где рождается милость, то и зовётся услужением. Так изложена пред тобою дхарма со всеми её частями, о лучший из дваждырождённых.
4f4f6049bf41 · published Sep 3, 2026, 4:13:32 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Услужение определено по плоду: где рождается милость, там оно и есть. Значит, услуга, после которой старший остаётся холоден, услугой ещё не стала — важно не действие, а то, что оно рождает. И весь перечень десяти частей держится одним приёмом: каждая объяснена через простое, проверяемое действие, а не через понятие.