Padma Purāṇa
Yayāti refuses heaven2.71.8-14
1796 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 2.71.8-14
Devanāgarī

नैव प्राणं विना कायो जीवः कायं विना न हि । उभयोश्चापि मित्रत्वं नयिष्ये नाशमिन्द्र न
यस्य प्रसादभावाद्वै सुखमश्नाति केवलम् । शरीरस्याप्ययं प्राणो भोगानन्यान्मनोऽनुगान्
एवं ज्ञात्वा स्वर्गभोग्यं न भोज्यं देवदूतक । सम्भवन्ति महादुष्टा व्याधयो दुःखदायकाः
मातले किल्बिषाच्चैव जरादोषात्प्रजायते । पश्य मे पुण्यसंयुक्तं कायं षोडशवार्षिकम्
जन्मप्रभृति मे कायः शतार्धाब्दं प्रयाति च । तथापि नूतनो भावः कायस्यापि प्रजायते
परं कालो गतो दूत अब्दानां शतमुत्तमम् । यथा षोडशवर्षस्य कायः पुंसः प्रशोभते
तथा मे शोभते देहो बलवीर्यसमन्वितः । नैव ग्लानिर्न मे हानिर्न श्रमो व्याधयो जरा

Transliteration (IAST)

naiva prāṇaṃ vinā kāyo jīvaḥ kāyaṃ vinā na hi | ubhayoścāpi mitratvaṃ nayiṣye nāśamindra na
yasya prasādabhāvādvai sukhamaśnāti kevalam | śarīrasyāpyayaṃ prāṇo bhogānanyānmano'nugān
evaṃ jñātvā svargabhogyaṃ na bhojyaṃ devadūtaka | sambhavanti mahāduṣṭā vyādhayo duḥkhadāyakāḥ
mātale kilbiṣāccaiva jarādoṣātprajāyate | paśya me puṇyasaṃyuktaṃ kāyaṃ ṣoḍaśavārṣikam
janmaprabhṛti me kāyaḥ śatārdhābdaṃ prayāti ca | tathāpi nūtano bhāvaḥ kāyasyāpi prajāyate
paraṃ kālo gato dūta abdānāṃ śatamuttamam | yathā ṣoḍaśavarṣasya kāyaḥ puṃsaḥ praśobhate
tathā me śobhate deho balavīryasamanvitaḥ | naiva glānirna me hānirna śramo vyādhayo jarā

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
naне
एवevaвовсе
प्राणम्prāṇamдыхания
विनाvināбез
कायःkāyaḥтело
जीवःjīvaḥджива
कायम्kāyamтела
विनाvināбез
naнет
हिhiведь
उभयोःubhayoḥэтих двоих
caи
अपिapiже
मित्रत्वम्mitratvamдружбу
नयिष्येnayiṣyeприведу
नाशम्nāśamк гибели
इन्द्रindraо Индра
naне
यस्यyasyaкоторого
प्रसाद-भावात्prasāda-bhāvātпо милостивому расположению
वैvaiже
सुखम्sukhamсчастье
अश्नातिaśnātiвкушает
केवलम्kevalamодно лишь
शरीरस्यśarīrasyaтела
अपिapiже
अयम्ayamэто
प्राणःprāṇaḥдыхание
भोगान्bhogānнаслаждения
अन्यान्anyānиные
मनः-अनुगान्manaḥ-anugānпослушные уму
एवम्evamтак
ज्ञात्वाjñātvāзная
स्वर्ग-भोग्यम्svarga-bhogyamнебесного наслаждения
naне
भोज्यम्bhojyamстану вкушать
देव-दूतकdeva-dūtakaпосланец богов
सम्भवन्तिsambhavantiвозникают
महा-दुष्टाःmahā-duṣṭāḥзлейшие
व्याधयःvyādhayaḥнедуги
दुःख-दायकाःduḥkha-dāyakāḥприносящие горе
मातलेmātaleо Матале
किल्बिषात्kilbiṣātот греха
caи
एवevaже
जरा-दोषात्jarā-doṣātот порока старости
प्रजायतेprajāyateрождается
पश्यpaśyaвзгляни
मेmeна моё
पुण्य-संयुक्तम्puṇya-saṃyuktamсоединённое с заслугой
कायम्kāyamтело
षोडश-वार्षिकम्ṣoḍaśa-vārṣikamшестнадцатилетнее
जन्म-प्रभृतिjanma-prabhṛtiот самого рождения
मेmeмоё
कायःkāyaḥтело
शत-अर्ध-अब्दम्śata-ardha-abdamк полусотне столетий
प्रयातिprayātiидёт
caи
तथाtathāи всё же
अपिapiже
नूतनःnūtanaḥновым
भावःbhāvaḥоблик
कायस्यkāyasyaтела
अपिapiже
प्रजायतेprajāyateрождается
परम्paramнемалое
कालःkālaḥвремя
गतःgataḥпрошло
दूतdūtaо вестник
अब्दानाम्abdānāmлет
शतम्śatamсотня
उत्तमम्uttamamдобрая
यथाyathāкак
षोडश-वर्षस्यṣoḍaśa-varṣasyaшестнадцатилетнего
कायःkāyaḥтело
पुंसःpuṃsaḥчеловека
प्रशोभतेpraśobhateсияет
तथाtathāтак
मेmeмоё
शोभतेśobhateсияет
देहःdehaḥтело
बल-वीर्य-समन्वितःbala-vīrya-samanvitaḥнаделённое силой и мощью
naнет
एवevaвовсе
ग्लानिःglāniḥусталости
naнет
मेmeу меня
हानिःhāniḥущерба
naни
श्रमःśramaḥутомления
व्याधयःvyādhayaḥнедугов
जराjarāстарости
Translation

«„Нет тела без дыхания и нет дживы без тела; и дружбу этих двоих я не приведу к гибели, о Индра. По милостивому расположению которого он вкушает одно лишь счастье — это дыхание тела, и иные наслаждения, послушные уму. Зная это, небесного наслаждения вкушать не стану, о посланец богов. Возникают ведь злейшие недуги, приносящие горе; рождается это, о Матале, от греха и от порока старости. Взгляни на моё тело, соединённое с заслугой: оно шестнадцатилетнее. От самого рождения тело моё идёт к полусотне столетий, и всё же облик его рождается новым. Прошло немалое время, о вестник, — добрая сотня лет; и как сияет тело шестнадцатилетнего человека, так сияет и моё тело, наделённое силой и мощью. Нет во мне ни усталости, ни ущерба, ни утомления, ни недугов, ни старости.“»

Version

a43eb13d850f · published Sep 3, 2026, 4:13:35 AM UTC

Available inRU

Page between verses with