ऋषय ऊचुः
अतीवगुणवत्सर्वं तत्त्वं पृच्छथ धार्मिकाः । देवर्षिगन्धर्वयुतः प्रथमो मेरुरुच्यते
प्रागायतो महाभागा मलयो नाम पर्वतः । ततो मेघाः प्रवर्तन्ते प्रभवन्ति च सर्वशः
ततः परेण मुनयो जलधारो महागिरिः । ततो नित्यमुपादत्ते वासवः परमं जलम्
ततो वर्षं प्रभवति वर्षाकाले द्विजोत्तमाः । उच्चैर्गिरी रैवतको यत्र नित्यं प्रतिष्ठितम्
रेवती दिवि नक्षत्रं पितामहकृतो विधिः । उत्तरेण तु विप्रेन्द्राः श्यामो नाम महागिरिः
नवमेघप्रभः प्रांशुः श्रीमानुज्ज्वलविग्रहः । यतः श्यामत्वमापन्नाः प्रजा मुदितमानसाः
सुमहान्संशयोऽस्माकं प्राप्तोऽयं सूत यत्त्वया । प्रजाः कथं सूत सम्यक्सम्प्राप्ताः श्यामतामिह
atīvaguṇavatsarvaṃ tattvaṃ pṛcchatha dhārmikāḥ | devarṣigandharvayutaḥ prathamo merurucyate
prāgāyato mahābhāgā malayo nāma parvataḥ | tato meghāḥ pravartante prabhavanti ca sarvaśaḥ
tataḥ pareṇa munayo jaladhāro mahāgiriḥ | tato nityamupādatte vāsavaḥ paramaṃ jalam
tato varṣaṃ prabhavati varṣākāle dvijottamāḥ | uccairgirī raivatako yatra nityaṃ pratiṣṭhitam
revatī divi nakṣatraṃ pitāmahakṛto vidhiḥ | uttareṇa tu viprendrāḥ śyāmo nāma mahāgiriḥ
navameghaprabhaḥ prāṃśuḥ śrīmānujjvalavigrahaḥ | yataḥ śyāmatvamāpannāḥ prajā muditamānasāḥ
sumahānsaṃśayo'smākaṃ prāpto'yaṃ sūta yattvayā | prajāḥ kathaṃ sūta samyaksamprāptāḥ śyāmatāmiha
«Весьма достойное — всю истину спрашиваете вы, о праведные. Первою зовётся Меру, полная богов, риши и гандхарвов. Простёрта к востоку, о высокоблагие, гора по имени Малая: оттуда исходят тучи и возникают повсюду. Далее за нею, о мудрецы, великая гора Джаладхара: оттуда всегда берёт Васава высшую воду, и оттого возникает дождь в пору дождей, о лучшие из дваждырождённых. Высока гора Райватака, где всегда утверждено в небе созвездие Ревати — порядок, установленный Прародителем. К северу же, о владыки випр, великая гора по имени Шьяма, сияющая как новая туча, высокая, прекрасная, со светлым обликом, — отчего и люди с радостным сердцем обрели черноту». — «Весьма великое сомнение возникло у нас от сказанного тобою, о Сута: как именно обрели здесь люди черноту?»
c745ad1a896c · published Sep 3, 2026, 4:13:39 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Горы описаны по их делу: Малая рождает тучи, из Джаладхары Индра берёт воду для дождей, над Райватакой стоит созвездие Ревати. Дождь, от которого зависит жизнь, оказывается не случайностью погоды, а частью порядка, «установленного Прародителем». А затем следует любопытный поворот. Гора Шьяма названа тёмной и тут же — «сияющей», «прекрасной», «со светлым обликом»; и от неё, сказано, люди приобрели черноту. Мудрецы переспрашивают — не с возмущением, а с недоумением: как так вышло? Вопрос задан прямо, и ответ будет дан столь же прямо; в этих книгах цвет кожи не обходят молчанием.