गोमन्तः पर्वतो विप्राः सुमहान्सर्वधातुकः । यत्र नित्यं निवसति श्रीमान्कमललोचनः । मोक्षिभिः सङ्गतो नित्यं प्रभुर्नारायणो हरिः । कुशद्वीपे तु विप्रेन्द्राः पर्वतो विद्रुमैश्चितः
सुनामा च सुदुर्धर्षो द्वितीयो हेमपर्वतः । द्युतिमान्नाम विप्रेन्द्रास्तृतीयः कुमुदो गिरिः
चतुर्थः पुष्पवान्नाम पञ्चमस्तु कुशेशयः । षष्ठो हरिगिरिर्नाम षडेते पर्वतोत्तमाः
तेषामन्तरविष्कम्भो द्विगुणः प्रविभागशः । औद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं रेणुमण्डलम्
तृतीयं सुरथं नाम चतुर्थं लम्बनं स्मृतम् । धृतिमत्पञ्चमं वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्
सप्तमं कापिलं वर्षं सप्तैते वर्षलम्बकाः । एतेषु देवगन्धर्वाः प्रजाश्च मुदिता द्विजाः
विहरन्ति रमन्ते च न तेषु म्रियते जनः । न तेषु दस्यवः सन्ति म्लेच्छजात्योऽपि वा द्विजाः
gomantaḥ parvato viprāḥ sumahānsarvadhātukaḥ | yatra nityaṃ nivasati śrīmānkamalalocanaḥ | mokṣibhiḥ saṅgato nityaṃ prabhurnārāyaṇo hariḥ | kuśadvīpe tu viprendrāḥ parvato vidrumaiścitaḥ
sunāmā ca sudurdharṣo dvitīyo hemaparvataḥ | dyutimānnāma viprendrāstṛtīyaḥ kumudo giriḥ
caturthaḥ puṣpavānnāma pañcamastu kuśeśayaḥ | ṣaṣṭho harigirirnāma ṣaḍete parvatottamāḥ
teṣāmantaraviṣkambho dviguṇaḥ pravibhāgaśaḥ | audbhidaṃ prathamaṃ varṣaṃ dvitīyaṃ reṇumaṇḍalam
tṛtīyaṃ surathaṃ nāma caturthaṃ lambanaṃ smṛtam | dhṛtimatpañcamaṃ varṣaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prabhākaram
saptamaṃ kāpilaṃ varṣaṃ saptaite varṣalambakāḥ | eteṣu devagandharvāḥ prajāśca muditā dvijāḥ
viharanti ramante ca na teṣu mriyate janaḥ | na teṣu dasyavaḥ santi mlecchajātyo'pi vā dvijāḥ
«Гоманта — гора, о випры, весьма великая, со всеми рудами, где всегда обитает прекрасный лотосоокий; всегда сопребывающий с ищущими освобождения Господь Нараяна Хари. На Кушадвипе же, о владыки випр, гора, усеянная кораллами, — Сунама, неприступная; вторая — Хемапарвата по имени Дьютиман, третья — гора Кумуда, четвёртая по имени Пушпаван, пятая — Кушешая, шестая по имени Харигири: шесть этих превосходных гор. Промежутки их — вдвое, по частям. Первая варша — Аудбхида, вторая — Ренумандала, третья по имени Суратха, четвёртая названа Ламбана, пятая варша — Дхритимат, шестая варша — Прабхакара, седьмая — Капила: семь этих простёртых варш. В них боги и гандхарвы, и люди радостны, о дваждырождённые».
bcd6034a0122 · published Sep 3, 2026, 4:13:39 AM UTC
Available inRUPage between verses with
О горе Гоманте сказано мимоходом самое важное во всей этой географии: там обитает Нараяна — и обитает «сопребывающий с ищущими освобождения». Место названо святым не потому, что богато рудами, а потому, что там Он и те, кто к Нему идёт. Прочее — имена гор и варш, и они уже не удивляют: перечень идёт ровно, будто читают опись. Но именно на таком ровном ходу и стоит замечать, где перечисление вдруг останавливается. Между Сунамой и Хемапарватой нет ничего, кроме имён; между ними и Гомантой — вся разница между местом на карте и местом, где живут.