Padma Purāṇa
The Glory of the Lamp in Kārttika4.3.13-23
2551 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 4.3.13-23
Devanāgarī

मुहूर्तमपि यो दद्यात्कार्तिके प्रीतये हरेः । दीपं नभसि विप्रेन्द्र तस्मिंस्तुष्टः सदा हरिः
यो दद्याच्च गृहे दीपं कृष्णस्य सघृतं द्विजः । कार्तिके चाश्वमेधस्य फलं स्याद्वै दिने दिने
प्रदीपस्य च माहात्म्यं विशेषमुच्यते मया । निशामय द्विजश्रेष्ठ सेतिहासं समाहितः
पूर्वं त्रेतायुगे विप्रो वैकुण्ठो नामतः शुचिः । यस्य सङ्गप्रभावेण मुक्तो भवति पातकी
एकदा कार्तिके सोऽपि प्रदीपं पुरतो हरेः । दत्त्वा गृहं गतो विप्रो घृतपूर्णं द्विजर्षभ
सर्पिस्तत्खादितुं चाखुरागतोऽपि प्रदीपतः । यावत्खादितुमारेभे स बोधितोऽसौ प्रदीपकः
मूषकोऽग्निभयात्तत्र वेगेनापि पलायितः । आखोश्च सकलं पापं विनष्टं कृपया हरेः
सर्पेण दंशितश्चाखुः प्राणत्यागं चकार ह । ततो यमाज्ञया दूताः पाशमुद्गरपाणयः
आगतास्तं समानेतुं बबन्धुश्चर्मरज्जुभिः । यावन्नेतुं मनश्चक्रुः शङ्खचक्रगदाधराः
आगता गरुडारूढा विष्णुदूताश्चतुर्भुजाः । विमानं गगने चैव राजहंसयुतं शुभम्
निर्मितं कनकैः शुद्धैः कामगं कृपया हरेः । पाशं छित्त्वा ततो दूताः प्रोचुस्ते यमकिङ्करान्

Transliteration (IAST)

muhūrtamapi yo dadyātkārtike prītaye hareḥ | dīpaṃ nabhasi viprendra tasmiṃstuṣṭaḥ sadā hariḥ
yo dadyācca gṛhe dīpaṃ kṛṣṇasya saghṛtaṃ dvijaḥ | kārtike cāśvamedhasya phalaṃ syādvai dine dine
pradīpasya ca māhātmyaṃ viśeṣamucyate mayā | niśāmaya dvijaśreṣṭha setihāsaṃ samāhitaḥ
pūrvaṃ tretāyuge vipro vaikuṇṭho nāmataḥ śuciḥ | yasya saṅgaprabhāveṇa mukto bhavati pātakī
ekadā kārtike so'pi pradīpaṃ purato hareḥ | dattvā gṛhaṃ gato vipro ghṛtapūrṇaṃ dvijarṣabha
sarpistatkhādituṃ cākhurāgato'pi pradīpataḥ | yāvatkhāditumārebhe sa bodhito'sau pradīpakaḥ
mūṣako'gnibhayāttatra vegenāpi palāyitaḥ | ākhośca sakalaṃ pāpaṃ vinaṣṭaṃ kṛpayā hareḥ
sarpeṇa daṃśitaścākhuḥ prāṇatyāgaṃ cakāra ha | tato yamājñayā dūtāḥ pāśamudgarapāṇayaḥ
āgatāstaṃ samānetuṃ babandhuścarmarajjubhiḥ | yāvannetuṃ manaścakruḥ śaṅkhacakragadādharāḥ
āgatā garuḍārūḍhā viṣṇudūtāścaturbhujāḥ | vimānaṃ gagane caiva rājahaṃsayutaṃ śubham
nirmitaṃ kanakaiḥ śuddhaiḥ kāmagaṃ kṛpayā hareḥ | pāśaṃ chittvā tato dūtāḥ procuste yamakiṅkarān

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मुहूर्तम्muhūrtamна мухурту
अपिapiхотя бы
यःyaḥкто
दद्यात्dadyātподнесёт
कार्तिकेkārtikeв карттику
प्रीतयेprītayeради радости
हरेःhareḥХари
दीपम्dīpamсветильник
नभसिnabhasiв небо
विप्रेन्द्रviprendraо владыка випр
तस्मिन्tasminим
तुष्टःtuṣṭaḥдоволен
सदाsadāвсегда
हरिःhariḥХари
गृहेgṛheв доме
कृष्णस्यkṛṣṇasyaКришне
स-घृतम्sa-ghṛtamс топлёным маслом
द्विजःdvijaḥдваждырождённый
caи
अश्वमेधस्यaśvamedhasyaашвамедхи
फलम्phalamплод
स्यात्syātбывает
वैvaiпоистине
दिनेdineв день
प्रदीपस्यpradīpasyaсветильника
माहात्म्यम्māhātmyamвеличие
विशेषम्viśeṣamособое
उच्यतेucyateсказывается
मयाmayāмною
निशामयniśāmayaвнимай
द्विज-श्रेष्ठdvija-śreṣṭhaо лучший из дваждырождённых
स-इतिहासम्sa-itihāsamс преданием
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
पूर्वम्pūrvamпрежде
त्रेता-युगेtretā-yugeв Трета-югу
विप्रःvipraḥвипра
वैकुण्ठःvaikuṇṭhaḥВайкунтха
नामतःnāmataḥпо имени
शुचिःśuciḥчистый
यस्यyasyaчьего
सङ्ग-प्रभावेणsaṅga-prabhāveṇaсилою общения
मुक्तःmuktaḥсвободным
भवतिbhavatiстановится
पातकीpātakīгрешник
एकदाekadāоднажды
सःsaḥон
प्रदीपम्pradīpamсветильник
पुरतःpurataḥпред
दत्त्वाdattvāпоставив
गृहम्gṛhamдомой
गतःgataḥушёл
घृत-पूर्णम्ghṛta-pūrṇamполный масла
द्विज-ऋषभdvija-ṛṣabhaо бык среди дваждырождённых
सर्पिःsarpiḥмасло
तत्tatто
खादितुम्khāditumсъесть
आखुःākhuḥмышь
आगतःāgataḥпришла
प्रदीपतःpradīpataḥиз светильника
यावत्yāvatедва
खादितुम्khāditumесть
आरेभेārebheначала
सःsaḥтот
बोधितःbodhitaḥраздут
असौasauтот
प्रदीपकःpradīpakaḥсветильник
मूषकःmūṣakaḥмышь
अग्नि-भयात्agni-bhayātот страха огня
तत्रtatraтам
वेगेनvegenaстремительно
पलायितःpalāyitaḥубежала
आखोःākhoḥу мыши
सकलम्sakalamвесь
पापम्pāpamгрех
विनष्टम्vinaṣṭamуничтожен
कृपयाkṛpayāмилостью
सर्पेणsarpeṇaзмеёй
दंशितःdaṃśitaḥужаленная
प्राण-त्यागम्prāṇa-tyāgamоставление жизни
चकारcakāraсовершила
haже
ततःtataḥзатем
यम-आज्ञयाyama-ājñayāпо велению Ямы
दूताःdūtāḥпосланцы
पाश-मुद्गर-पाणयःpāśa-mudgara-pāṇayaḥс петлёй и палицей в руках
आगताःāgatāḥпришли
तम्tamеё
समानेतुम्samānetumпривести
बबन्धुःbabandhuḥсвязали
चर्म-रज्जुभिःcarma-rajjubhiḥремённою верёвкой
यावत्yāvatедва
नेतुम्netumвести
मनःmanaḥум
चक्रुःcakruḥсобрались
शङ्ख-चक्र-गदा-धराःśaṅkha-cakra-gadā-dharāḥс раковиной, диском и палицей
गरुड-आरूढाःgaruḍa-ārūḍhāḥвосседающие на Гаруде
विष्णु-दूताःviṣṇu-dūtāḥпосланцы Вишну
चतुर्-भुजाःcatur-bhujāḥчетырёхрукие
विमानम्vimānamколесница
गगनेgaganeв небе
चैवcaivaи же
राज-हंस-युतम्rāja-haṃsa-yutamзапряжённая лебедями
शुभम्śubhamпрекрасная
निर्मितम्nirmitamсделанная
कनकैःkanakaiḥиз золота
शुद्धैःśuddhaiḥчистого
काम-गम्kāma-gamлетящая по желанию
पाशम्pāśamпетлю
छित्त्वाchittvāразрубив
प्रोचुःprocuḥсказали
तेteони
यम-किङ्करान्yama-kiṅkarānслугам Ямы
Translation

«Кто хотя бы на мухурту поднесёт в карттику светильник в небо ради радости Хари, о владыка випр, — тем Хари всегда доволен. А кто, дваждырождённый, поставит в доме светильник Кришне с топлёным маслом, у того в карттику бывает плод ашвамедхи изо дня в день. Особое же величие светильника сказывается мною: внимай сосредоточенно, о лучший из дваждырождённых, преданию. Прежде, в Трета-югу, был чистый випра по имени Вайкунтха, силою общения с которым и грешник становился свободен. Однажды в карттику и он, поставив пред Хари светильник, полный масла, ушёл домой, о бык среди дваждырождённых. Съесть то масло из светильника пришла мышь; и едва она начала есть, тот светильник разгорелся. Мышь от страха огня стремительно убежала оттуда — и весь грех мыши был уничтожен милостью Хари. Ужаленная змеёй, мышь оставила жизнь. Тогда по велению Ямы пришли посланцы с петлёй и палицей в руках, чтобы привести её, и связали ремённою верёвкой; но едва они собрались вести [её], явились четырёхрукие посланцы Вишну с раковиной, диском и палицей, восседающие на Гаруде, и в небе — прекрасная колесница, запряжённая лебедями, сделанная из чистого золота, летящая по желанию. Разрубив петлю, они сказали слугам Ямы…»

Version

3c4c25c0512b · published Sep 3, 2026, 4:13:43 AM UTC

Available inRU

Page between verses with