Padma Purāṇa
The Former Birth of Devaśarman5.88.37-50
3143 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.88.37-50
Devanāgarī

पूर्वजन्मकृतं कर्म यत्त्वया परिपालितम् । तत्सर्वं हि प्रवक्ष्यामि श्रूयतामद्भुतं पुनः
भवाञ्छूद्रो महाप्राज्ञ पूर्वजन्मनि नान्यथा । कृषिकर्ता ज्ञानहीनो महालोभेन संयुतः
एकभार्यः सदा द्वेषी बहुपुत्रो ह्यदानवान् । धर्मं नैव विजानासि सत्यं च परिनिष्ठितम्
दानं नैव त्वया दत्तं शास्त्रं नैव परिश्रुतम् । कृतं नैव त्वया तीर्थं न च यात्रा महामते
एवं कृतस्त्वया विप्र कृषिमार्गः पुनः पुनः । पशूनां पालनं पूर्वं गच्छंश्चैव द्विजोत्तम
महिषीणां तथाश्वानां पालनं च पुनः पुनः । एवं पूर्वं कृतं कर्म त्वयैव च द्विजोत्तम
विपुलं तु धनं तद्वल्लोभेन परिसञ्चितम् । तस्य व्ययस्तु पुण्येन न कृतस्तु त्वया कदा
पात्रे दानं न दत्तं हि दृष्ट्वा वा दुर्बलं च तत् । कृषिं कृत्वा न दत्तं तु भवता धनमेव हि
गोमयं हि त्विदं सर्वं पशूनां सञ्चयं च वै । विक्रीय च धनं विप्र सञ्चितं विपुलं त्वया
तक्रं घृतं तथा क्षीरं विक्रीतं सततं दधि । दुष्कालश्चिन्तितो विप्र मोहितो विष्णुमायया
कृत्वा महार्घमेवैतद्धनं ब्राह्मणसत्तम । निर्दयेन त्वया दानं न दत्तं तु तदा किल
देवानां पूजनं विप्र भवता न कृतं कदा । पर्वाणि प्राप्य विप्रेभ्यो द्रव्यं नैव समर्पितम् । श्राद्धकालं च सम्प्राप्य श्रद्धया न कृतं त्वया । भार्या वदति ते साध्वी दिनमध्ये समागते
श्वशुरश्राद्धकालश्च श्वश्र्वाश्चैव महामते । तच्छ्रुत्वा तद्वचस्तेषां गृहं त्यक्त्वा पलायसे
धर्ममार्गो न दृष्टो हि श्रुतो नैव कदा त्वया । लोभो माता पिता भ्राता लोभः स्वजनबान्धवाः

Transliteration (IAST)

pūrvajanmakṛtaṃ karma yattvayā paripālitam | tatsarvaṃ hi pravakṣyāmi śrūyatāmadbhutaṃ punaḥ
bhavāñchūdro mahāprājña pūrvajanmani nānyathā | kṛṣikartā jñānahīno mahālobhena saṃyutaḥ
ekabhāryaḥ sadā dveṣī bahuputro hyadānavān | dharmaṃ naiva vijānāsi satyaṃ ca pariniṣṭhitam
dānaṃ naiva tvayā dattaṃ śāstraṃ naiva pariśrutam | kṛtaṃ naiva tvayā tīrthaṃ na ca yātrā mahāmate
evaṃ kṛtastvayā vipra kṛṣimārgaḥ punaḥ punaḥ | paśūnāṃ pālanaṃ pūrvaṃ gacchaṃścaiva dvijottama
mahiṣīṇāṃ tathāśvānāṃ pālanaṃ ca punaḥ punaḥ | evaṃ pūrvaṃ kṛtaṃ karma tvayaiva ca dvijottama
vipulaṃ tu dhanaṃ tadvallobhena parisañcitam | tasya vyayastu puṇyena na kṛtastu tvayā kadā
pātre dānaṃ na dattaṃ hi dṛṣṭvā vā durbalaṃ ca tat | kṛṣiṃ kṛtvā na dattaṃ tu bhavatā dhanameva hi
gomayaṃ hi tvidaṃ sarvaṃ paśūnāṃ sañcayaṃ ca vai | vikrīya ca dhanaṃ vipra sañcitaṃ vipulaṃ tvayā
takraṃ ghṛtaṃ tathā kṣīraṃ vikrītaṃ satataṃ dadhi | duṣkālaścintito vipra mohito viṣṇumāyayā
kṛtvā mahārghamevaitaddhanaṃ brāhmaṇasattama | nirdayena tvayā dānaṃ na dattaṃ tu tadā kila
devānāṃ pūjanaṃ vipra bhavatā na kṛtaṃ kadā | parvāṇi prāpya viprebhyo dravyaṃ naiva samarpitam | śrāddhakālaṃ ca samprāpya śraddhayā na kṛtaṃ tvayā | bhāryā vadati te sādhvī dinamadhye samāgate
śvaśuraśrāddhakālaśca śvaśrvāścaiva mahāmate | tacchrutvā tadvacasteṣāṃ gṛhaṃ tyaktvā palāyase
dharmamārgo na dṛṣṭo hi śruto naiva kadā tvayā | lobho mātā pitā bhrātā lobhaḥ svajanabāndhavāḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आयान्ति-यान्ति-ते-सर्वेāyānti-yānti-te-sarveприходят и уходят все они
दुःखम्-दत्त्वा-सु-दारुणम्duḥkham-dattvā-su-dāruṇamдав весьма жестокое страдание
पुत्र-रूपेण-ते-सर्वेputra-rūpeṇa-te-sarveв облике сына все они
संसारे-द्विज-सत्तमsaṃsāre-dvija-sattamaв круговороте, о лучший из дваждырождённых
पूर्व-जन्म-कृतम्-कर्मpūrva-janma-kṛtam-karmaдеяние, совершённое в прежнем рождении
यत्-त्वया-परिपालितम्yat-tvayā-paripālitamкакое тобою исполнено
तत्-सर्वम्-हि-प्रवक्ष्यामिtat-sarvam-hi-pravakṣyāmiвсё то поведаю
श्रूयताम्-अद्भुतम्-पुनःśrūyatām-adbhutam-punaḥда будет услышано дивное
भवान्-शूद्रः-महा-प्राज्ञbhavān-śūdraḥ-mahā-prājñaты был шудрою, о великомудрый
पूर्व-जन्मनि-न-अन्यथाpūrva-janmani-na-anyathāв прежнем рождении, не иначе
कृषि-कर्ता-ज्ञान-हीनःkṛṣi-kartā-jñāna-hīnaḥпахарь, лишённый знания
महा-लोभेन-संयुतःmahā-lobhena-saṃyutaḥнаделённый великою жадностью
एक-भार्यः-सदा-द्वेषीeka-bhāryaḥ-sadā-dveṣīс одной женой, всегда ненавидящий
बहु-पुत्रः-हि-अदान-वान्bahu-putraḥ-hi-adāna-vānмногодетный, не дающий
धर्मम्-न-एव-विजानासिdharmam-na-eva-vijānāsiдхармы вовсе не ведаешь
सत्यम्-च-परिनिष्ठितम्satyam-ca-pariniṣṭhitamи правды утверждённой
दानम्-न-एव-त्वया-दत्तम्dānam-na-eva-tvayā-dattamдара вовсе тобою не дано
शास्त्रम्-न-एव-परिश्रुतम्śāstram-na-eva-pariśrutamшастры вовсе не выслушано
कृतम्-न-एव-त्वया-तीर्थम्kṛtam-na-eva-tvayā-tīrthamне совершено тобою хождение в тиртху
न-च-यात्रा-महा-मतेna-ca-yātrā-mahā-mateи не странствие, о великий разумом
एवम्-कृतः-त्वया-विप्रevam-kṛtaḥ-tvayā-vipraтак творим тобою, о брахман
कृषि-मार्गः-पुनः-पुनःkṛṣi-mārgaḥ-punaḥ-punaḥпуть пахоты снова и снова
पशूनाम्-पालनम्-पूर्वम्paśūnām-pālanam-pūrvamпрежде хождение за скотом
गच्छन्-च-एव-द्विज-उत्तमgacchan-ca-eva-dvija-uttamaи уходя, о лучший из дваждырождённых
महिषीणाम्-तथा-अश्वानाम्mahiṣīṇām-tathā-aśvānāmбуйволиц, а также коней
पालनम्-च-पुनः-पुनःpālanam-ca-punaḥ-punaḥхождение снова и снова
एवम्-पूर्वम्-कृतम्-कर्मevam-pūrvam-kṛtam-karmaтак прежде совершено деяние
त्वया-एव-च-द्विज-उत्तमtvayā-eva-ca-dvija-uttamaименно тобою, о лучший из дваждырождённых
विपुलम्-तु-धनम्-तत्-वत्vipulam-tu-dhanam-tat-vatобильное же богатство таким образом
लोभेन-परिसञ्चितम्lobhena-parisañcitamжадностью накоплено
तस्य-व्ययः-तु-पुण्येनtasya-vyayaḥ-tu-puṇyenaего же трата на заслугу
न-कृतः-तु-त्वया-कदाna-kṛtaḥ-tu-tvayā-kadāникогда тобою не сделана
पात्रे-दानम्-न-दत्तम्-हिpātre-dānam-na-dattam-hiдостойному дара не дано
दृष्ट्वा-वा-दुर्बलम्-च-तत्dṛṣṭvā-vā-durbalam-ca-tatили увидев слабого
कृषिम्-कृत्वा-न-दत्तम्-तुkṛṣim-kṛtvā-na-dattam-tuвспахав, не дано же
भवता-धनम्-एव-हिbhavatā-dhanam-eva-hiтобою и богатства
गोमयम्-हि-तु-इदम्-सर्वम्gomayam-hi-tu-idam-sarvamи весь этот навоз
पशूनाम्-सञ्चयम्-च-वैpaśūnām-sañcayam-ca-vaiи запас от скота
विक्रीय-च-धनम्-विप्रvikrīya-ca-dhanam-vipraпродав, и богатство, о брахман
सञ्चितम्-विपुलम्-त्वयाsañcitam-vipulam-tvayāобильное накоплено тобою
तक्रम्-घृतम्-तथा-क्षीरम्takram-ghṛtam-tathā-kṣīramпахтанье, топлёное масло, молоко
विक्रीतम्-सततम्-दधिvikrītam-satatam-dadhiпродавалось постоянно, простокваша
दुष्कालः-चिन्तितः-विप्रduṣkālaḥ-cintitaḥ-vipraо голоде помышлял, о брахман
मोहितः-विष्णु-माययाmohitaḥ-viṣṇu-māyayāобольщённый майей Вишну
कृत्वा-महा-अर्घम्-एव-एतत्kṛtvā-mahā-argham-eva-etatсделав это весьма дорогим
धनम्-ब्राह्मण-सत्तमdhanam-brāhmaṇa-sattamaбогатство, о лучший из брахманов
निर्दयेन-त्वया-दानम्nirdayena-tvayā-dānamбезжалостным тобою дара
न-दत्तम्-तु-तदा-किलna-dattam-tu-tadā-kilaне дано было тогда
देवानाम्-पूजनम्-विप्रdevānām-pūjanam-vipraпоклонения богам, о брахман
भवता-न-कृतम्-कदाbhavatā-na-kṛtam-kadāтобою не совершено никогда
पर्वाणि-प्राप्य-विप्रेभ्यःparvāṇi-prāpya-viprebhyaḥдождавшись праздников, брахманам
द्रव्यम्-न-एव-समर्पितम्dravyam-na-eva-samarpitamдобра вовсе не поднесено
श्राद्ध-कालम्-च-सम्प्राप्यśrāddha-kālam-ca-samprāpyaи дождавшись поминального срока
श्रद्धया-न-कृतम्-त्वयाśraddhayā-na-kṛtam-tvayāс верою не совершено тобою
भार्या-वदति-ते-साध्वीbhāryā-vadati-te-sādhvīговорит тебе жена, добрая
दिन-मध्ये-समागतेdina-madhye-samāgateкогда настала середина дня
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
Translation

«„Приходят и уходят все они, дав весьма жестокое страдание, — в облике сына все они в круговороте, о лучший из дваждырождённых. Деяние, совершённое в прежнем рождении, какое тобою исполнено, — всё то поведаю; да будет услышано дивное. Ты был шудрою, о великомудрый, в прежнем рождении, не иначе: пахарь, лишённый знания, наделённый великою жадностью, с одной женой, всегда ненавидящий, многодетный и не дающий. Дхармы ты вовсе не ведаешь и правды утверждённой; дара вовсе тобою не дано, шастры вовсе не выслушано; не совершено тобою ни хождение в тиртху, ни странствие, о великий разумом. Так творим был тобою путь пахоты снова и снова; прежде — хождение за скотом, и уходя, о лучший из дваждырождённых, за буйволицами и конями снова и снова: так прежде совершено деяние именно тобою. Обильное же богатство таким образом накоплено жадностью, а трата его на заслугу никогда тобою не сделана. Достойному дара не дано — или, увидев слабого; вспахав, не дано тобою и богатства. И весь этот навоз, и запас от скота продав, обильное богатство накоплено тобою, о брахман. Пахтанье, топлёное масло, молоко и простокваша продавались постоянно; о голоде помышлял ты, о брахман, обольщённый майей Вишну. Сделав это богатство весьма дорогим, о лучший из брахманов, безжалостным тобою дара не дано было тогда. Поклонения богам, о брахман, тобою не совершено никогда; дождавшись праздников, брахманам добра вовсе не поднесено; и дождавшись поминального срока, с верою не совершено тобою. Говорит тебе жена, добрая, когда настала середина дня…“»

Version

7667786c109d · published Sep 3, 2026, 4:13:50 AM UTC

Available inRU

Page between verses with