Padma Purāṇa
Vṛndā's going to the forest6.15.61-70
3605 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.15.61-70
Devanāgarī

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सन्त्रस्ता सा नृपाङ्गना । दृष्ट्वा हारं स्वकण्ठस्थं स्यन्दनाच्छीघ्रमुत्थिता
एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो राक्षसो भीषणाकृतिः । त्रिपादः पञ्चहस्तश्च सप्तनेत्रोऽतिदारुणः
पिङ्गलो व्याघ्रकर्णश्च सिंहस्कन्धस्तथाननः । विहङ्गेशसमाः केशा लम्बन्ते रुधिरारुणाः
तं दृष्ट्वा पद्मकोशाङ्गी सहसा सभयाभवत् । नेत्रे कराभ्यामाच्छाद्य चकम्पे कदलीव सा
प्रतिहारी प्रतोदं तु त्यक्त्वा राज्ञीमभाषत । भीतां मां त्राहि देवि त्वमयं धावति भक्षितुम्
एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो राक्षसो रथसन्निधौ । रथमुत्क्षिप्य हस्तेन भ्रामयंश्चाश्वतरीयुतम्
सा राज्ञी पतिता भूमौ मृगी व्याघ्रभयादिव । स्मरदूती तरोर्मूले छिन्नाशोकलता यथा
ततस्ताश्चाश्वतरीः सर्वा भक्षयामास राक्षसः । तेन राज्ञी धृता हस्ते सिंहेनैणवधूरिव
तामुवाच ततो रक्षः प्राणैस्ते कारणं यदि । तव भर्ता हतः सङ्ख्ये हरेणेति श्रुतं मया
मामासाद्याद्य भर्तारं चिरं जीवाकुतोभया । पिब त्वं वारुणीं स्वाद्वीं महामांससमन्विताम् ॥ शृण्वन्तीति वचो राज्ञी गतसत्त्वेव चाभवत्

Transliteration (IAST)

tasyāstadvacanaṃ śrutvā santrastā sā nṛpāṅganā | dṛṣṭvā hāraṃ svakaṇṭhasthaṃ syandanācchīghramutthitā
etasminnantare prāpto rākṣaso bhīṣaṇākṛtiḥ | tripādaḥ pañcahastaśca saptanetro'tidāruṇaḥ
piṅgalo vyāghrakarṇaśca siṃhaskandhastathānanaḥ | vihaṅgeśasamāḥ keśā lambante rudhirāruṇāḥ
taṃ dṛṣṭvā padmakośāṅgī sahasā sabhayābhavat | netre karābhyāmācchādya cakampe kadalīva sā
pratihārī pratodaṃ tu tyaktvā rājñīmabhāṣata | bhītāṃ māṃ trāhi devi tvamayaṃ dhāvati bhakṣitum
etasminnantare prāpto rākṣaso rathasannidhau | rathamutkṣipya hastena bhrāmayaṃścāśvatarīyutam
sā rājñī patitā bhūmau mṛgī vyāghrabhayādiva | smaradūtī tarormūle chinnāśokalatā yathā
tatastāścāśvatarīḥ sarvā bhakṣayāmāsa rākṣasaḥ | tena rājñī dhṛtā haste siṃhenaiṇavadhūriva
tāmuvāca tato rakṣaḥ prāṇaiste kāraṇaṃ yadi | tava bhartā hataḥ saṅkhye hareṇeti śrutaṃ mayā
māmāsādyādya bhartāraṃ ciraṃ jīvākutobhayā | piba tvaṃ vāruṇīṃ svādvīṃ mahāmāṃsasamanvitām || śṛṇvantīti vaco rājñī gatasattveva cābhavat

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
शृणुष्वśṛṇuṣvaслушай
देविdeviо госпожа
पश्यpaśyaвзгляни
त्वम्tvamты
पुरःpuraḥвпереди
शैलःśailaḥгора
अति-दारुणःati-dāruṇaḥвесьма жуткая
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
अग्रतःagrataḥвперёд
naне
गच्छन्तिgacchantiидут
तुरङ्ग्यःturaṅgyaḥкобылицы
भय-विह्वलाःbhaya-vihvalāḥохваченные страхом
तस्याःtasyāḥеё
तत्-वचनम्tat-vacanamту речь
श्रुत्वाśrutvāуслышав
सन्त्रस्ताsantrastāперепуганная
साта
नृप-अङ्गनाnṛpa-aṅganāцарица
हारम्hāramожерелье
स्व-कण्ठ-स्थम्sva-kaṇṭha-sthamна своей шее
स्यन्दनात्syandanātс колесницы
शीघ्रम्śīghramбыстро
उत्थिताutthitāсошла
एतस्मिन् अन्तरेetasmin antareмеж тем
प्राप्तःprāptaḥявился
राक्षसःrākṣasaḥракшас
भीषण-आकृतिःbhīṣaṇa-ākṛtiḥужасного вида
त्रि-पादःtri-pādaḥтрёхногий
पञ्च-हस्तःpañca-hastaḥпятирукий
caи
सप्त-नेत्रःsapta-netraḥсемиглазый
पिङ्गलःpiṅgalaḥрыжий
व्याघ्र-कर्णःvyāghra-karṇaḥс тигриными ушами
सिंह-स्कन्धःsiṃha-skandhaḥс львиными плечами
तथाtathāи
आननःānanaḥмордою
विहङ्ग-ईश-समाःvihaṅga-īśa-samāḥподобные царю птиц
केशाःkeśāḥволосы
लम्बन्तेlambanteсвисают
रुधिर-अरुणाःrudhira-aruṇāḥбагряные от крови
तम्tamего
पद्म-कोश-अङ्गीpadma-kośa-aṅgīстаном как лотосный бутон
सहसाsahasāвнезапно
स-भयाsa-bhayāв страхе
अभवत्abhavatстала
नेत्रेnetreглаза
कराभ्याम्karābhyāmруками
आच्छाद्यācchādyaзакрыв
चकम्पेcakampeзатрепетала
कदलीkadalīбанановое дерево
इवivaсловно
प्रतिहारीpratihārīпривратница
प्रतोदम्pratodamстрекало
तुtuже
त्यक्त्वाtyaktvāбросив
राज्ञीम्rājñīmцарице
अभाषतabhāṣataсказала
भीताम्bhītāmустрашённую
माम्māmменя
त्राहिtrāhiспаси
अयम्ayamон
धावतिdhāvatiбежит
भक्षितुम्bhakṣitumчтобы съесть
रथ-सन्निधौratha-sannidhauк колеснице
रथम्rathamколесницу
उत्क्षिप्यutkṣipyaподняв
हस्तेनhastenaрукою
भ्रामयन्bhrāmayanраскручивая
अश्वतरी-युतम्aśvatarī-yutamвместе с мулицами
राज्ञीrājñīцарица
पतिताpatitāупала
भूमौbhūmauна землю
मृगीmṛgīлань
व्याघ्र-भयात्vyāghra-bhayātот страха перед тигром
स्मर-दूतीsmara-dūtīСмарадути
तरोःtaroḥдерева
मूलेmūleу корня
छिन्न-अशोक-लताchinna-aśoka-latāсрубленная лиана ашоки
यथाyathāкак
ततःtataḥзатем
ताःtāḥтех
अश्वतरीःaśvatarīḥмулиц
सर्वाःsarvāḥвсех
भक्षयामासbhakṣayāmāsaсожрал
राक्षसःrākṣasaḥракшас
तेनtenaим
धृताdhṛtāсхвачена
हस्तेhasteв руку
सिंहेनsiṃhenaльвом
एण-वधूःeṇa-vadhūḥлань
उवाचuvācaсказал
रक्षःrakṣaḥракшас
प्राणैःprāṇaiḥжизнью
तेteтвоею
कारणम्kāraṇamнужда
यदिyadiесли
तवtavaтвой
भर्ताbhartāмуж
हतःhataḥубит
सङ्ख्येsaṅkhyeв сече
हरेणhareṇaХарой
श्रुतम्śrutamуслышано
मयाmayāмною
माम्māmменя
आसाद्यāsādyaобретя
अद्यadyaныне
भर्तारम्bhartāramмужем
चिरम्ciramдолго
जीवjīvaживи
अकुतः-भयाakutaḥ-bhayāне ведая страха
पिबpibaпей
वारुणीम्vāruṇīmхмельное
स्वाद्वीम्svādvīmсладкое
महा-मांस-समन्विताम्mahā-māṃsa-samanvitāmвместе с великим мясом
शृण्वन्तीśṛṇvantīслышащая
वचःvacaḥречь
गत-सत्त्वाgata-sattvāлишившаяся чувств
इवivaсловно
अभवत्abhavatстала
Translation

«Слушай, о госпожа, взгляни ты: впереди весьма жуткая гора; увидев её, кобылицы, охваченные страхом, не идут вперёд». Услышав ту её речь, перепуганная царица, увидев ожерелье на своей шее, быстро сошла с колесницы. Меж тем явился ракшас ужасного вида — трёхногий, пятирукий, семиглазый, весьма жуткий; рыжий, с тигриными ушами, с львиными плечами и мордою; волосы его, подобные царю птиц, свисают, багряные от крови. Увидев его, она, станом как лотосный бутон, внезапно объята была страхом; закрыв глаза руками, затрепетала она, словно банановое дерево. Привратница, бросив стрекало, сказала царице: «Спаси меня, устрашённую, о госпожа: он бежит, чтобы съесть нас». Меж тем ракшас явился к колеснице и, подняв её рукою, раскручивал вместе с мулицами. Царица упала на землю, словно лань от страха перед тигром, а Смарадути — у корня дерева, как срубленная лиана ашоки. Затем ракшас сожрал всех тех мулиц; и царица была схвачена им в руку, словно лань — львом. И сказал ей ракшас: «Если тебе дорога жизнь: муж твой убит в сече Харой — так услышано мною. Обретя ныне меня мужем, живи долго, не ведая страха; пей сладкое хмельное вместе с великим мясом». Слышащая такую речь, царица словно лишилась чувств.

Version

494efeffedd7 · published Sep 3, 2026, 4:13:52 AM UTC

Available inRU

Page between verses with