महादेव उवाच
गाङ्गं वक्ष्यामि माहात्म्यं यथोक्तं मुनिसत्तम । यस्य श्रवणमात्रेण अघं नश्यति तत्क्षणात् ॥ गङ्गा गङ्गेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति
चरणाब्जसमुद्भूता गङ्गा नामेति विश्रुता । पापानां स्थूलराशीनां नाशिनी चेति नारद
नर्मदा सरयूश्चैव तथा वेत्रवती नदी । तापी पयोष्णी चन्द्रा च विपाशा कर्मनाशिनी
पुष्या पूर्णा तथा दीपा विदीपा सूर्यनन्दना । सहस्रवृषदानात्तु यत्फलं लभते ध्रुवम्
तत्फलं समवाप्नोति गङ्गादर्शनतः क्षणात् । इयं गङ्गा महापुण्या ब्रह्मघ्नानां विशेषतः
तेषां निरययुक्तानां गङ्गा पापापहारिणी । चन्द्रसूर्योपरागे च यत्फलं विद्यतेऽनघ
तत्फलं समवाप्नोति गङ्गादर्शनमात्रतः । यथा सूर्योदये तात तमो गच्छति दूरतः
तथा गङ्गाप्रभावेण विलयं याति पातकम् । मान्येयं सर्वदा लोके पवित्रा पापनाशिनी
कल्याणरूपा सततं विष्णुना निर्मिता पुरा । दिव्यरूपा तु जननी दीनानां पावनी स्मृता
देवानां च यथा विष्णुस्तथा गङ्गोत्तमा नदी । ये कुर्वन्ति नराः स्नानं माघमासे निरन्तरम्
न तेषां विद्यते दुःखं कल्पानां च शतत्रयम् । यत्र गङ्गा च यमुना यत्र चैव सरस्वती ॥ तत्र स्नात्वा च पीत्वा च मुक्तिभागी न संशयः
gāṅgaṃ vakṣyāmi māhātmyaṃ yathoktaṃ munisattama | yasya śravaṇamātreṇa aghaṃ naśyati tatkṣaṇāt || gaṅgā gaṅgeti yo brūyādyojanānāṃ śatairapi | mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati
caraṇābjasamudbhūtā gaṅgā nāmeti viśrutā | pāpānāṃ sthūlarāśīnāṃ nāśinī ceti nārada
narmadā sarayūścaiva tathā vetravatī nadī | tāpī payoṣṇī candrā ca vipāśā karmanāśinī
puṣyā pūrṇā tathā dīpā vidīpā sūryanandanā | sahasravṛṣadānāttu yatphalaṃ labhate dhruvam
tatphalaṃ samavāpnoti gaṅgādarśanataḥ kṣaṇāt | iyaṃ gaṅgā mahāpuṇyā brahmaghnānāṃ viśeṣataḥ
teṣāṃ nirayayuktānāṃ gaṅgā pāpāpahāriṇī | candrasūryoparāge ca yatphalaṃ vidyate'nagha
tatphalaṃ samavāpnoti gaṅgādarśanamātrataḥ | yathā sūryodaye tāta tamo gacchati dūrataḥ
tathā gaṅgāprabhāveṇa vilayaṃ yāti pātakam | mānyeyaṃ sarvadā loke pavitrā pāpanāśinī
kalyāṇarūpā satataṃ viṣṇunā nirmitā purā | divyarūpā tu jananī dīnānāṃ pāvanī smṛtā
devānāṃ ca yathā viṣṇustathā gaṅgottamā nadī | ye kurvanti narāḥ snānaṃ māghamāse nirantaram
na teṣāṃ vidyate duḥkhaṃ kalpānāṃ ca śatatrayam | yatra gaṅgā ca yamunā yatra caiva sarasvatī || tatra snātvā ca pītvā ca muktibhāgī na saṃśayaḥ
«Поведаю величие Ганги, как сказано, о достойнейший из мудрецов: одним лишь слушанием его грех гибнет в тот же миг. Кто скажет „Ганга, Ганга“ даже за сотни йоджан, освобождается от всех грехов и идёт в мир Вишну. Изошедшая из лотоса стопы, прославлена она именем Ганги — уничтожительница громадных груд греха, о Нарада. Нармада и Сараю, а также река Ветравати, Тапи, Пайошни, Чандра, Випаша и Карманашини, Пушья, Пурна, Дипа, Видипа и дочь Солнца — какой плод непременно обретает человек от дара тысячи быков, тот плод обретает он мгновенно от лицезрения Ганги. Эта Ганга весьма свята — в особенности для убийц брахмана: для тех, кто обречён аду, она уносит грех. Какой плод бывает при затмении луны и солнца, о безгрешный, тот обретает человек от одного лишь лицезрения Ганги. Как при восходе солнца, о родной, тьма уходит далеко, — так силою Ганги идёт к уничтожению грех. Всегда досточтима она в мире, очистительная, уничтожающая грех, благообразная; некогда сотворена она Вишну, дивнообразная матерь, и для убогих считается очистительницей. Как Вишну среди богов, так Ганга — наилучшая река. Кто из людей совершает омовение в месяц магха непрерывно, у тех не бывает горя триста кальп. И там, где Ганга, Ямуна и Сарасвати, — омывшись там и испив, человек причастен освобождению, нет сомнения».
7a8c15180933 · published Sep 3, 2026, 4:13:53 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Она названа святою «в особенности для убийц брахмана» — то есть для тех, кому обычные средства уже не помогают. Река берётся не за праведных, а за обречённых аду; в этом её отличие от прочих. И потому же сказано, что для убогих она матерь: заступается за тех, за кого некому.