श्रीकृष्ण उवाच
मृत्पिण्डिकाप्रदानेन गृहं प्राप्तं मनोरमम् । संजातं चैव राजर्षे धान्यराशिविवर्जितम्
गृहं यावन्निरीक्षेत न किंचित्तत्र पश्यति । तावद्गृहाद्विनिष्क्रान्ता ममान्ते चागता नृप
क्रोधेन महताविष्टा इदं वचनमब्रवीत् । मया व्रतैश्च कृच्छ्रैश्च उपवासैरनेकशः
पूजयाराधितो देवः सर्वलोकस्य पालकः । न तत्र दृश्यते किंचिद्गृहे मम जनार्दन
ततश्चोक्तं मया तस्यै गृहं गच्छ महाव्रते । आगमिष्यन्ति सुतरां कौतूहलसमन्विताः ॥ देवपत्न्यो हि द्रष्टुं त्वां विस्मयाभिसमन्विताः । द्वारं नोद्घाटय विना षट्तिलापुण्यवाचनात्
एवमुक्ता मया सा तु गता वै मानुषी तदा । अत्रान्तरे समायाता देवपत्न्यश्च पाण्डव
ताभिश्च कथितं तत्र त्वां द्रष्टुं हि समागताः । द्वारमुद्घाटयस्वाद्य त्वां प्रपश्याम शोभने
यदि मद्दर्शनं कार्यं सत्यं वाच्यं विशेषतः । दत्तं मे षट्तिलापुण्यं द्वारोद्घाटनकारणात्
एकापि नावदत्तत्र षट्तिलैकादशीव्रतम् । अन्यया कथितं तत्र द्रष्टव्या मानुषी मया
ततो द्वारं समुद्घाट्य दृष्टा ताभिश्च मानुषी । न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी
दृष्टा पूर्वं तथा नारी यादृशीयं नृपर्षभ । देवीनामुपदेशेन षट्तिलाया व्रतं कृतम्
mṛtpiṇḍikāpradānena gṛhaṃ prāptaṃ manoramam | saṃjātaṃ caiva rājarṣe dhānyarāśivivarjitam
gṛhaṃ yāvannirīkṣeta na kiṃcittatra paśyati | tāvadgṛhādviniṣkrāntā mamānte cāgatā nṛpa
krodhena mahatāviṣṭā idaṃ vacanamabravīt | mayā vrataiśca kṛcchraiśca upavāsairanekaśaḥ
pūjayārādhito devaḥ sarvalokasya pālakaḥ | na tatra dṛśyate kiṃcidgṛhe mama janārdana
tataścoktaṃ mayā tasyai gṛhaṃ gaccha mahāvrate | āgamiṣyanti sutarāṃ kautūhalasamanvitāḥ || devapatnyo hi draṣṭuṃ tvāṃ vismayābhisamanvitāḥ | dvāraṃ nodghāṭaya vinā ṣaṭtilāpuṇyavācanāt
evamuktā mayā sā tu gatā vai mānuṣī tadā | atrāntare samāyātā devapatnyaśca pāṇḍava
tābhiśca kathitaṃ tatra tvāṃ draṣṭuṃ hi samāgatāḥ | dvāramudghāṭayasvādya tvāṃ prapaśyāma śobhane
yadi maddarśanaṃ kāryaṃ satyaṃ vācyaṃ viśeṣataḥ | dattaṃ me ṣaṭtilāpuṇyaṃ dvārodghāṭanakāraṇāt
ekāpi nāvadattatra ṣaṭtilaikādaśīvratam | anyayā kathitaṃ tatra draṣṭavyā mānuṣī mayā
tato dvāraṃ samudghāṭya dṛṣṭā tābhiśca mānuṣī | na devī na ca gandharvī nāsurī na ca pannagī
dṛṣṭā pūrvaṃ tathā nārī yādṛśīyaṃ nṛparṣabha | devīnāmupadeśena ṣaṭtilāyā vrataṃ kṛtam
«Даром кома глины обретён был ею отрадный дом, но оказался он, о царственный мудрец, лишённым запасов зерна. Сколько ни озирала она дом, ничего в нём не видит; тогда, выйдя из дома, пришла она ко мне, о царь, и, охваченная великим гневом, сказала такое слово: „Мною многократными обетами, епитимьями, постами и почитанием почтён бог, хранитель всего мира, — а в доме моём, о Джанардана, не видится ничего“. Тогда сказано было мною ей: „Иди домой, о великая обетом. Непременно придут жёны богов, исполненные любопытства и изумления, чтобы увидеть тебя; но не отворяй дверь, покуда тебе не изложат заслуги Шаттилы“. Сказанная так, та женщина ушла. И тем временем, о Пандава, пришли жёны богов и сказали: „Мы пришли увидеть тебя; отвори дверь ныне, взглянем на тебя, о прекрасная“. — „Если надобно вам видеть меня, скажите истину в подробности: да будет дана мне заслуга Шаттилы за отворение двери“. Ни одна там не сказала об обете Шаттила-экадаши; и лишь одна из них рассказала — та, кем человеческая женщина должна была быть увидена мною».
e6e7bf2bde1f · published Sep 3, 2026, 4:13:54 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Дом ей достался — за брошенный ком глины и достался: пустой, без зерна. И гнев её обращён на Господа, а не на себя: она перечисляет, сколько постилась. Ответ ему не в укоре, а в устройстве: пусть женщины небес заплатят ей той самой заслугой, которой у неё нет. Условие она ставит сама, и в этом её последняя строгость: даже дверь она не отворит даром. Но именно так к ней и попадает то, чего ей недоставало.