नारद उवाच
ते गणाधिपतीन्दृष्ट्वा नन्दिमुखान्षण्मुखान् । अमर्षादभ्यधावन्त द्वन्द्वयुद्धाय दानवाः
नन्दिनं कालनेमिश्च शुम्भो लम्बोदरं तथा । निशुम्भः षण्मुखं वेगादभ्यधावत दंशितः
निशुम्भः कार्तिकेयस्य मयूरं पञ्चभिः शरैः । हृदि विव्याध वेगेन मूर्च्छितः स पपात च
ततः शक्तिधरः शक्तिं यावज्जग्राह रोषितः । तावन्निशुम्भो वेगेन स्वशक्त्या तमपातयत्
ततो नन्दीश्वरो बाणैः कालनेमिमविध्यत । सप्तभिश्च हयान्केतूंस्त्रिभिः सारथिमच्छिनत्
कालनेमिस्तु संक्रुद्धो धनुश्चिच्छेद नन्दिनः । तदपास्य स शूलेन तं वक्षस्यहनद्दृढम्
स शूलभिन्नहृदयो हताश्वो हतसारथिः । अद्रेः शिखरमामुच्य शैलादिं सोऽप्यपातयत् । अथ शुम्भो गणेशश्च रथमूषकवाहनौ । युध्यमानौ शरव्रातैः परस्परमविध्यताम्
te gaṇādhipatīndṛṣṭvā nandimukhānṣaṇmukhān | amarṣādabhyadhāvanta dvandvayuddhāya dānavāḥ
nandinaṃ kālanemiśca śumbho lambodaraṃ tathā | niśumbhaḥ ṣaṇmukhaṃ vegādabhyadhāvata daṃśitaḥ
niśumbhaḥ kārtikeyasya mayūraṃ pañcabhiḥ śaraiḥ | hṛdi vivyādha vegena mūrcchitaḥ sa papāta ca
tataḥ śaktidharaḥ śaktiṃ yāvajjagrāha roṣitaḥ | tāvanniśumbho vegena svaśaktyā tamapātayat
tato nandīśvaro bāṇaiḥ kālanemimavidhyata | saptabhiśca hayānketūṃstribhiḥ sārathimacchinat
kālanemistu saṃkruddho dhanuściccheda nandinaḥ | tadapāsya sa śūlena taṃ vakṣasyahanaddṛḍham
sa śūlabhinnahṛdayo hatāśvo hatasārathiḥ | adreḥ śikharamāmucya śailādiṃ so'pyapātayat | atha śumbho gaṇeśaśca rathamūṣakavāhanau | yudhyamānau śaravrātaiḥ parasparamavidhyatām
Увидев владык ганов во главе с Нанди и Шестиликим, данавы от негодования ринулись на поединок. Каланеми — на Нанди, Шумбха — на Толстобрюхого, а Нишумбха, в доспехе, стремительно ринулся на Шестиликого. Нишумбха пятью стрелами стремительно пронзил в сердце павлина Картикеи, и тот упал, лишившись чувств. Затем, едва разгневанный Держащий копьё взял копьё, — тотчас Нишумбха стремительно сбил его своим копьём. Затем Нандишвара пронзил Каланеми стрелами: семью срезал коней и стяги, тремя — возницу. А Каланеми, весьма разгневанный, рассёк лук Нанди и, отбросив его, крепко ударил его копьём в грудь. И тот, с пробитым копьём сердцем, с убитыми конями и возницей, метнув горную вершину, сбил сына Шилады. Затем Шумбха и Ганеша, ездящие на колеснице и на мыши, сражаясь, пронзали друг друга множествами стрел.
1c396ac30450 · published Sep 3, 2026, 4:13:58 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Первым в бою достаётся не воинам, а животным: павлина Картикеи бьют в сердце пятью стрелами, и он падает. Дальше это станет правилом главы — сперва падают те, кто носит. И сопоставление ездовых сказано без всякой насмешки: колесница против мыши, и сражаются они наравне.