Padma Purāṇa
The Former History of Jaya and Vijaya6.110.24-31
4061 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.110.24-31

नारद उवाच

Devanāgarī

तुलामकरमेषेषु प्रातःस्नायी सदा भव । एकादशीव्रते तिष्ठ तुलसीवनपालकः
ब्राह्मणानपि गाश्चापि वैष्णवांश्च सदा भज । मसूरांश्चारनालांश्च वृन्ताकानपि मा खाद
एवं त्वमपि देहान्ते तद्विष्णोः परमं पदम् । प्राप्नोषि धर्मदत्त त्वं तद्भक्त एव यथा वयम्
तवाजन्मव्रतात्तस्माद्विष्णुसंतुष्टिकारकात् । न यज्ञा न च दानानि न तीर्थान्यधिकानि वै
धन्योऽसि विप्राग्र्य यतस्त्वयैतद्व्रतं कृतं तुष्टिकरं जगद्गुरोः । यत्पुण्यभागाप्तफलं मुरारेः प्रणीयतेऽस्माभिरियं सलोकताम्
इत्थं तौ धर्मदत्तं तमुपदिश्य विमानगौ । तया कलहया सार्धं वैकुण्ठभवनं गतौ
धर्मदत्तोऽप्यसौ जातप्रत्ययस्तद्व्रते स्थितः । देहान्ते तद्विभोः स्थानं भार्याभ्यामन्वितोऽभ्यगात्
इतिहासमिमं पुराभवं शृणुते यश्च पुमान्यथाविधि । हरिसन्निधिकारिणीं मतिं लभतेऽसौ कृपया जगद्गुरोः

Transliteration (IAST)

tulāmakarameṣeṣu prātaḥsnāyī sadā bhava | ekādaśīvrate tiṣṭha tulasīvanapālakaḥ
brāhmaṇānapi gāścāpi vaiṣṇavāṃśca sadā bhaja | masūrāṃścāranālāṃśca vṛntākānapi mā khāda
evaṃ tvamapi dehānte tadviṣṇoḥ paramaṃ padam | prāpnoṣi dharmadatta tvaṃ tadbhakta eva yathā vayam
tavājanmavratāttasmādviṣṇusaṃtuṣṭikārakāt | na yajñā na ca dānāni na tīrthānyadhikāni vai
dhanyo'si viprāgrya yatastvayaitadvrataṃ kṛtaṃ tuṣṭikaraṃ jagadguroḥ | yatpuṇyabhāgāptaphalaṃ murāreḥ praṇīyate'smābhiriyaṃ salokatām
itthaṃ tau dharmadattaṃ tamupadiśya vimānagau | tayā kalahayā sārdhaṃ vaikuṇṭhabhavanaṃ gatau
dharmadatto'pyasau jātapratyayastadvrate sthitaḥ | dehānte tadvibhoḥ sthānaṃ bhāryābhyāmanvito'bhyagāt
itihāsamimaṃ purābhavaṃ śṛṇute yaśca pumānyathāvidhi | harisannidhikāriṇīṃ matiṃ labhate'sau kṛpayā jagadguroḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अतस्atasпотому
त्वम्tvamты
अपिapiже
धर्मज्ञdharmajñaо знаток дхармы
नित्यंnityaṃвсегда
विष्णुviṣṇuВишну
व्रतेvrateв обете
स्थितःsthitaḥстоящий
त्यक्तtyaktaоставивший
मात्सर्यmātsaryaзависть
दम्भोdambhoи лицемерие
ऽद्य'dyaныне
भवस्वbhavasvaстань
समदर्शनःsamadarśanaḥс равным взором
तुलाtulāв Весах
मकरmakaraв Козероге
मेषेषुmeṣeṣuв Овне
प्रातःस्नायीprātaḥsnāyīомывающимся на заре
सदाsadāвсегда
भवbhavaбудь
एकादशीekādaśīэкадаши
व्रतेvrateв обете
तिष्ठtiṣṭhaстой
तुलसीtulasīтуласи
वनvanaрощи
पालकःpālakaḥхранитель
ब्राह्मणान्brāhmaṇānбрахманов
अपिapiи
गाश्gāśкоров
चापिcāpiи же
वैष्णवांश्vaiṣṇavāṃśвайшнавов
caи
सदाsadāвсегда
भजbhajaчти
मसूरांश्masūrāṃśчечевицы
चारनालांश्cāranālāṃśи кислого отвара
caи
वृन्ताकान्vṛntākānбаклажанов
अपिapiже
माне
खादkhādaешь
एवंevaṃтак
त्वम्tvamты
अपिapiже
देहान्तेdehānteпо кончине тела
तद्tadту
विष्णोःviṣṇoḥВишну
परमंparamaṃвысшую
पदम्padamобитель
प्राप्नोषिprāpnoṣiобретёшь
धर्मदत्तdharmadattaо Дхармадатта
त्वंtvaṃты
तद्tadего
भक्तbhaktaпреданный
एवevaименно
यथाyathāкак
वयम्vayamмы
तवाजन्मtavājanmaтвоего от рождения
व्रतात्vratātобета
तस्माद्tasmādтого
विष्णुviṣṇuВишну
संतुष्टिsaṃtuṣṭiудовлетворение
कारकात्kārakātтворящего
naне
यज्ञाyajñāжертвы
naне
caи
दानानिdānāniдаяния
naне
तीर्थान्य्tīrthānyсвятые места
अधिकानिadhikāniвыше
वैvaiже
धन्योdhanyoблагословен
ऽसि'siты
विप्राग्र्यviprāgryaо лучший из брахманов
यतस्yatasпоскольку
त्वयैतद्tvayaitadтобою этот
व्रतंvrataṃобет
कृतंkṛtaṃсовершён
तुष्टिकरंtuṣṭikaraṃдающий удовлетворение
जगद्गुरोःjagadguroḥнаставнику мира
यत्yatкоторого
पुण्यpuṇyaзаслуги
भागbhāgaдоли
आप्तāptaобретённым
फलंphalaṃплодом
मुरारेःmurāreḥМурари
प्रणीयतेpraṇīyateуводится
ऽस्माभिर्'smābhirнами
इयंiyaṃэта
सलोकताम्salokatāmк сожительству в мире
इत्थंitthaṃтак
तौtauони двое
धर्मदत्तंdharmadattaṃДхармадатту
तम्tamтого
उपदिश्यupadiśyaнаставив
विमानगौvimānagauна вимане пребывающие
तयाtayāс тою
कलहयाkalahayāс Калахою
सार्धंsārdhaṃвместе
वैकुण्ठvaikuṇṭhaВайкунтхи
भवनंbhavanaṃв чертог
गतौgatauпошли
धर्मदत्तोdharmadattoДхармадатта
ऽप्य्'pyже
असौasauтот
जातjātaобретший
प्रत्ययस्pratyayasуверенность
तद्tadв том
व्रतेvrateв обете
स्थितःsthitaḥстоящий
देहान्तेdehānteпо кончине тела
तद्tadтого
विभोःvibhoḥвладыки
स्थानंsthānaṃв место
भार्याभ्याम्bhāryābhyāmс двумя жёнами
अन्वितोanvitoсопровождаемый
ऽभ्यगात्'bhyagātпришёл
इतिहासम्itihāsamсказание
इमंimaṃэто
पुराभवंpurābhavaṃбылое
शृणुतेśṛṇuteслушает
यश्yaśкто
caи
पुमान्pumānчеловек
यथाविधिyathāvidhiпо уставу
हरिhariХари
सन्निधिsannidhiприсутствие
कारिणींkāriṇīṃтворящий
मतिंmatiṃум
लभतेlabhateобретает
ऽसौ'sauон
कृपयाkṛpayāмилостью
जगद्गुरोःjagadguroḥнаставника мира
Translation

«Потому и ты, о знаток дхармы, всегда стоящий в обете Вишну, оставив ныне зависть и лицемерие, стань с равным взором. Будь всегда омывающимся на заре, когда солнце в Весах, в Козероге и в Овне; стой в обете экадаши, будь хранителем рощи туласи. Брахманов, коров и вайшнавов чти всегда; чечевицы, кислого отвара и баклажанов не ешь. Так и ты по кончине тела обретёшь ту высшую обитель Вишну, о Дхармадатта, — ты, именно его преданный, как и мы. И выше того твоего обета от рождения, творящего удовлетворение Вишну, нет ни жертв, ни даяний, ни святых мест. Благословен ты, о лучший из брахманов: тобою совершён этот обет, дающий удовлетворение наставнику мира, — плодом от доли заслуги которого нами уводится эта к сожительству в мире Мурари». Так, наставив того Дхармадатту, они двое, пребывающие на вимане, пошли вместе с тою Калахою в чертог Вайкунтхи. А Дхармадатта, обретший уверенность, стоял в том обете и по кончине тела пришёл в место того владыки, сопровождаемый двумя жёнами. И тот человек, что по уставу слушает это былое сказание, обретает ум, творящий присутствие Хари, — милостью наставника мира.

Version

52978a35a6a2 · published Sep 3, 2026, 4:13:58 AM UTC

Available inRU

Page between verses with