Padma Purāṇa
Substitutes in Need, and the Greatness of the Trees6.115.25-29
4084 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.115.25-29

सूत उवाच

Devanāgarī

पार्वतीशिवयोर्देवैः सुरतं कुर्वतोः किल । अग्निर्ब्राह्मणरूपेण प्रेषितो विघ्नकृत्पुरा ॥
ततः सा पार्वती क्रुद्धा शशाप त्रिदिवौकसः । रतोत्सवसुखभ्रंशात्कम्पमाना रुषा तदा ॥
कृमिकीटादयोऽप्येते जानन्ति सुरतं सुखम् । तद्विघ्नकरणाद्देवा ह्युद्भिज्जत्वमवाप्स्यथ ॥
एवं सा पार्वती देवानशपत्क्रुद्धमानसा । तस्माद्वृक्षत्वमापन्नाः सर्वे देवगणाः किल ॥
तस्मादिमौ विष्णुमहेश्वरावुभौ बभूवतुर्बोधिवटौ मुनीश्वराः । बोधिस्त्वगादार्किदिने स्पृशत्वमस्पृश्यतामर्कजविष्टियोगात् ॥

Transliteration (IAST)

pārvatīśivayordevaiḥ surataṃ kurvatoḥ kila | agnirbrāhmaṇarūpeṇa preṣito vighnakṛtpurā ||
tataḥ sā pārvatī kruddhā śaśāpa tridivaukasaḥ | ratotsavasukhabhraṃśātkampamānā ruṣā tadā ||
kṛmikīṭādayo'pyete jānanti surataṃ sukham | tadvighnakaraṇāddevā hyudbhijjatvamavāpsyatha ||
evaṃ sā pārvatī devānaśapatkruddhamānasā | tasmādvṛkṣatvamāpannāḥ sarve devagaṇāḥ kila ||
tasmādimau viṣṇumaheśvarāvubhau babhūvaturbodhivaṭau munīśvarāḥ | bodhistvagādārkidine spṛśatvamaspṛśyatāmarkajaviṣṭiyogāt ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पार्वतीpārvatīПарвати
शिवयोर्śivayorи Шивы
देवैःdevaiḥбогами
सुरतंsurataṃблизость
कुर्वतोःkurvatoḥу творящих
किलkilaговорят
अग्निर्agnirАгни
ब्राह्मणbrāhmaṇaбрахмана
रूपेणrūpeṇaв облике
प्रेषितोpreṣitoпослан
विघ्नकृत्vighnakṛtпомехотворец
पुराpurāнекогда
ततःtataḥзатем
साта
पार्वतीpārvatīПарвати
क्रुद्धाkruddhāразгневанная
शशापśaśāpaпрокляла
त्रिदिवौकसःtridivaukasaḥобитателей трёх небес
रतोratoлюбви
ओत्सवotsavaпраздника
सुखsukhaсчастья
भ्रंशात्bhraṃśātот утраты
कम्पमानाkampamānāдрожащая
रुषाruṣāот ярости
तदाtadāтогда
कृमिkṛmiчерви
कीटkīṭaнасекомые
आदयोādayoи прочие
ऽप्य्'pyдаже
एतेeteэти
जानन्तिjānantiзнают
सुरतंsurataṃблизости
सुखम्sukhamсчастье
तद्tadей
विघ्नvighnaпомехи
करणाद्karaṇādот сотворения
देवाdevāбоги
ह्य्hyведь
उद्भिज्जत्वम्udbhijjatvamрастительности
अवाप्स्यथavāpsyathaдостигнете
एवंevaṃтак
साта
पार्वतीpārvatīПарвати
देवान्devānбогов
अशपत्aśapatпрокляла
क्रुद्धkruddhaгневным
मानसाmānasāсердцем
तस्माद्tasmādпотому
वृक्षत्वम्vṛkṣatvamдревесности
आपन्नाःāpannāḥдостигли
सर्वेsarveвсе
देवdevaбогов
गणाःgaṇāḥсонмы
किलkilaговорят
तस्माद्tasmādпотому
इमौimauэти двое
विष्णुviṣṇuВишну
महेश्वराव्maheśvarāvи Махешвара
उभौubhauоба
बभूवतुर्babhūvaturстали
बोधिbodhiбодхи
वटौvaṭauи ватой
मुनीश्वराःmunīśvarāḥо владыки мудрецов
बोधिस्bodhisбодхи
त्व्tvже
अगाद्agādобрела
आर्किārkiСатурна
दिनेdineв день
स्पृशत्वम्spṛśatvamприкасаемость
अस्पृश्यताम्aspṛśyatāmнеприкосновенность
अर्कजarkajaсына Солнца
विष्टिviṣṭiвишти
योगात्yogātот соединения
Translation

«Говорят, некогда, когда Парвати и Шива были в близости, богами был послан Агни в облике брахмана — сотворить помеху. Тогда та Парвати, разгневанная, дрожащая от ярости из-за утраты счастья любовного праздника, прокляла обитателей трёх небес: „Даже эти черви, насекомые и прочие знают счастье близости; за то, что вы сотворили ей помеху, о боги, вы обретёте состояние растений“. Так та Парвати с гневным сердцем прокляла богов, и потому, говорят, все сонмы богов достигли древесности. Оттого эти двое, Вишну и Махешвара, стали деревом бодхи и ватой, о владыки мудрецов. А бодхи обрела в день Сатурна прикасаемость, а неприкасаемость — от соединения вишти с сыном Солнца».

Version

f014642b303d · published Sep 3, 2026, 4:13:58 AM UTC

Available inRU

Page between verses with