द्वादश पुण्ड्राणि ब्राह्मणः सततं धरेत् । तत्तत्पुण्ड्रे तु तत्तन्मूर्तीर्ध्यात्वा मन्त्रेण धारयेत्
अन्तरालेषु सर्वेषु हरिद्रां धारयेच्छ्रियम् । चत्वारि भूभृतामाहुः पुण्ड्राणि द्वे विशां स्मृते
एकपुण्ड्रं तु नारीणां शूद्राणां च विधीयते । ललाटे हृदि बाह्वोश्च चतुष्पुण्ड्राणि धारयेत्
ललाटे हृदये द्वे तु फाले त्वेकं विधीयते । ऊर्ध्वपुण्ड्रं ललाटे तु सर्वेषां प्रथमं स्मृतम्
ललाटादिक्रमेणैव धारणं तु विधीयते । मूर्तीस्तु वासुदेवाद्याश्चतुष्पुण्ड्रेषु धारयेत्
द्वयोर्गोविन्दकृष्णौ तु एकं नारायणं धरेत् । एवं पुण्ड्रविधिः प्रोक्तः सर्वेषां गिरिजे मया
अश्वत्थपत्रसङ्काशो वेणुपत्राकृतिस्तथा । पद्मकुड्मलसङ्काशो मोहनं त्रितयं स्मृतम्
महाभागवतः शुद्धः पुण्ड्रं हरिपदाकृतिम् । दण्डाकारं तु वा देवि धारयेदूर्ध्वपुण्ड्रकम्
सुदर्शनेनाङ्कितबाहुमूलास्तथोर्ध्वपुण्ड्राङ्कितसर्वगात्राः । मालारविन्दाक्षधरा विशुद्धा रक्षन्ति लोकान्दुरितौघसङ्गात्
dvādaśa puṇḍrāṇi brāhmaṇaḥ satataṃ dharet | tattatpuṇḍre tu tattanmūrtīrdhyātvā mantreṇa dhārayet
antarāleṣu sarveṣu haridrāṃ dhārayecchriyam | catvāri bhūbhṛtāmāhuḥ puṇḍrāṇi dve viśāṃ smṛte
ekapuṇḍraṃ tu nārīṇāṃ śūdrāṇāṃ ca vidhīyate | lalāṭe hṛdi bāhvośca catuṣpuṇḍrāṇi dhārayet
lalāṭe hṛdaye dve tu phāle tvekaṃ vidhīyate | ūrdhvapuṇḍraṃ lalāṭe tu sarveṣāṃ prathamaṃ smṛtam
lalāṭādikrameṇaiva dhāraṇaṃ tu vidhīyate | mūrtīstu vāsudevādyāścatuṣpuṇḍreṣu dhārayet
dvayorgovindakṛṣṇau tu ekaṃ nārāyaṇaṃ dharet | evaṃ puṇḍravidhiḥ proktaḥ sarveṣāṃ girije mayā
aśvatthapatrasaṅkāśo veṇupatrākṛtistathā | padmakuḍmalasaṅkāśo mohanaṃ tritayaṃ smṛtam
mahābhāgavataḥ śuddhaḥ puṇḍraṃ haripadākṛtim | daṇḍākāraṃ tu vā devi dhārayedūrdhvapuṇḍrakam
sudarśanenāṅkitabāhumūlāstathordhvapuṇḍrāṅkitasarvagātrāḥ | mālāravindākṣadharā viśuddhā rakṣanti lokānduritaughasaṅgāt
Двенадцать пундр да носит брахман постоянно; и в каждой пундре, созерцая соответствующий облик, да наносит её с мантрою. Во всех просветах да наносит он куркуму — как Шри. Четыре пундры называют у царей, две признаны у вайшьев, а у женщин и шудр предписана одна. На челе, на сердце и на руках да носит он четыре пундры; на сердце — две, а на лбу — одну. Урдхва-пундра на челе признана первою для всех, и нанесение совершается именно в порядке от чела. В четырёх пундрах да носит он облики Васудевы и прочих, в двух — Говинду и Кришну, а в одной — Нараяну. Так изложен мною устав пундры для всех, о Дочь горы. Подобная листу ашваттхи, в виде бамбукового листа и подобная бутону лотоса — три вида признаны пленяющими. Великий бхагавата, чистый, да носит урдхва-пундру в виде стопы Хари или же в виде посоха, о богиня. Те, у кого основания рук отмечены Сударшаной, а все члены — урдхва-пундрой, кто носит чётки из лотосовых семян, — совершенно чистые, они хранят миры от прикосновения потока зла».
96b4b3bf2343 · published Sep 3, 2026, 4:14:06 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Число черт убывает от брахмана к шудре, но первая — на челе — предписана всем одинаково. Уменьшается объём обряда, а не доступ к нему.