Padma Purāṇa
The Glory of the Ūrdhva-puṇḍra and the Rule of Wearing It6.227.50-58
5020 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.227.50-58
Devanāgarī

द्वादश पुण्ड्राणि ब्राह्मणः सततं धरेत् । तत्तत्पुण्ड्रे तु तत्तन्मूर्तीर्ध्यात्वा मन्त्रेण धारयेत्
अन्तरालेषु सर्वेषु हरिद्रां धारयेच्छ्रियम् । चत्वारि भूभृतामाहुः पुण्ड्राणि द्वे विशां स्मृते
एकपुण्ड्रं तु नारीणां शूद्राणां च विधीयते । ललाटे हृदि बाह्वोश्च चतुष्पुण्ड्राणि धारयेत्
ललाटे हृदये द्वे तु फाले त्वेकं विधीयते । ऊर्ध्वपुण्ड्रं ललाटे तु सर्वेषां प्रथमं स्मृतम्
ललाटादिक्रमेणैव धारणं तु विधीयते । मूर्तीस्तु वासुदेवाद्याश्चतुष्पुण्ड्रेषु धारयेत्
द्वयोर्गोविन्दकृष्णौ तु एकं नारायणं धरेत् । एवं पुण्ड्रविधिः प्रोक्तः सर्वेषां गिरिजे मया
अश्वत्थपत्रसङ्काशो वेणुपत्राकृतिस्तथा । पद्मकुड्मलसङ्काशो मोहनं त्रितयं स्मृतम्
महाभागवतः शुद्धः पुण्ड्रं हरिपदाकृतिम् । दण्डाकारं तु वा देवि धारयेदूर्ध्वपुण्ड्रकम्
सुदर्शनेनाङ्कितबाहुमूलास्तथोर्ध्वपुण्ड्राङ्कितसर्वगात्राः । मालारविन्दाक्षधरा विशुद्धा रक्षन्ति लोकान्दुरितौघसङ्गात्

Transliteration (IAST)

dvādaśa puṇḍrāṇi brāhmaṇaḥ satataṃ dharet | tattatpuṇḍre tu tattanmūrtīrdhyātvā mantreṇa dhārayet
antarāleṣu sarveṣu haridrāṃ dhārayecchriyam | catvāri bhūbhṛtāmāhuḥ puṇḍrāṇi dve viśāṃ smṛte
ekapuṇḍraṃ tu nārīṇāṃ śūdrāṇāṃ ca vidhīyate | lalāṭe hṛdi bāhvośca catuṣpuṇḍrāṇi dhārayet
lalāṭe hṛdaye dve tu phāle tvekaṃ vidhīyate | ūrdhvapuṇḍraṃ lalāṭe tu sarveṣāṃ prathamaṃ smṛtam
lalāṭādikrameṇaiva dhāraṇaṃ tu vidhīyate | mūrtīstu vāsudevādyāścatuṣpuṇḍreṣu dhārayet
dvayorgovindakṛṣṇau tu ekaṃ nārāyaṇaṃ dharet | evaṃ puṇḍravidhiḥ proktaḥ sarveṣāṃ girije mayā
aśvatthapatrasaṅkāśo veṇupatrākṛtistathā | padmakuḍmalasaṅkāśo mohanaṃ tritayaṃ smṛtam
mahābhāgavataḥ śuddhaḥ puṇḍraṃ haripadākṛtim | daṇḍākāraṃ tu vā devi dhārayedūrdhvapuṇḍrakam
sudarśanenāṅkitabāhumūlāstathordhvapuṇḍrāṅkitasarvagātrāḥ | mālāravindākṣadharā viśuddhā rakṣanti lokānduritaughasaṅgāt

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
द्वादशdvādaśaдвенадцать
पुण्ड्राणिpuṇḍrāṇiпундр
ब्राह्मणःbrāhmaṇaḥбрахман
सततंsatataṃпостоянно
धरेत्dharetда носит
तत्-तत्-पुण्ड्रेtat-tat-puṇḍreв каждой пундре
तुtuже
तत्-तन्-मूर्तीर्tat-tan-mūrtīrкаждый облик
ध्यात्वाdhyātvāсозерцая
मन्त्रेणmantreṇaс мантрою
धारयेत्dhārayetда наносит
अन्तरालेषुantarāleṣuв просветах
सर्वेषुsarveṣuво всех
हरिद्रांharidrāṃкуркуму
धारयेच्dhārayecда наносит
छ्रियम्chriyamкак Шри
चत्वारिcatvāriчетыре
भू-भृताम्bhū-bhṛtāmу царей
आहुःāhuḥназывают
द्वेdveдве
विशांviśāṃу вайшьев
स्मृतेsmṛteпризнаны
एक-पुण्ड्रंeka-puṇḍraṃодна пундра
नारीणांnārīṇāṃу женщин
शूद्राणांśūdrāṇāṃу шудр
caи
विधीयतेvidhīyateпредписана
ललाटेlalāṭeна челе
हृदिhṛdiна сердце
बाह्वोश्bāhvośна руках
चतुष्-पुण्ड्राणिcatuṣ-puṇḍrāṇiчетыре пундры
धारयेत्dhārayetда носит
हृदयेhṛdayeна сердце
द्वेdveдве
फालेphāleна лбу
त्व्tvже
एकंekaṃодна
ऊर्ध्व-पुण्ड्रंūrdhva-puṇḍraṃурдхва-пундра
सर्वेषांsarveṣāṃу всех
प्रथमंprathamaṃпервою
स्मृतम्smṛtamпризнана
ललाटादि-क्रमेणैवlalāṭādi-krameṇaivaименно в порядке от чела
धारणंdhāraṇaṃнанесение
मूर्तीस्mūrtīsоблики
वासुदेवाद्याश्vāsudevādyāśВасудеву и прочих
चतुष्-पुण्ड्रेषुcatuṣ-puṇḍreṣuв четырёх пундрах
द्वयोर्dvayorв двух
गोविन्द-कृष्णौgovinda-kṛṣṇauГовинду и Кришну
एकंekaṃв одной
नारायणंnārāyaṇaṃНараяну
धरेत्dharetда носит
एवंevaṃтак
पुण्ड्र-विधिःpuṇḍra-vidhiḥустав пундры
प्रोक्तःproktaḥизложен
सर्वेषांsarveṣāṃдля всех
गिरिजेgirijeо Дочь горы
मयाmayāмною
अश्वत्थ-पत्र-सङ्काशोaśvattha-patra-saṅkāśoподобная листу ашваттхи
वेणु-पत्राकृतिस्veṇu-patrākṛtisв виде бамбукового листа
तथाtathāтакже
पद्म-कुड्मल-सङ्काशोpadma-kuḍmala-saṅkāśoподобная бутону лотоса
मोहनंmohanaṃпленяющих
त्रितयंtritayaṃтри вида
स्मृतम्smṛtamпризнаны
महा-भागवतःmahā-bhāgavataḥвеликий бхагавата
शुद्धःśuddhaḥчистый
पुण्ड्रंpuṇḍraṃпундру
हरि-पदाकृतिम्hari-padākṛtimв виде стопы Хари
दण्डाकारंdaṇḍākāraṃв виде посоха
वाили
देविdeviо богиня
धारयेद्dhārayedда носит
ऊर्ध्व-पुण्ड्रकम्ūrdhva-puṇḍrakamурдхва-пундру
सुदर्शनेनाङ्कित-बाहु-मूलास्sudarśanenāṅkita-bāhu-mūlāsс основаниями рук, отмеченными Сударшаной
तथोर्ध्व-पुण्ड्राङ्कित-सर्व-गात्राःtathordhva-puṇḍrāṅkita-sarva-gātrāḥи со всеми членами, отмеченными урдхва-пундрой
मालारविन्दाक्ष-धराmālāravindākṣa-dharāносящие чётки из лотосовых семян
विशुद्धाviśuddhāсовершенно чистые
रक्षन्तिrakṣantiхранят
लोकान्lokānмиры
दुरितौघ-सङ्गात्duritaugha-saṅgātот прикосновения потока зла
Translation

Двенадцать пундр да носит брахман постоянно; и в каждой пундре, созерцая соответствующий облик, да наносит её с мантрою. Во всех просветах да наносит он куркуму — как Шри. Четыре пундры называют у царей, две признаны у вайшьев, а у женщин и шудр предписана одна. На челе, на сердце и на руках да носит он четыре пундры; на сердце — две, а на лбу — одну. Урдхва-пундра на челе признана первою для всех, и нанесение совершается именно в порядке от чела. В четырёх пундрах да носит он облики Васудевы и прочих, в двух — Говинду и Кришну, а в одной — Нараяну. Так изложен мною устав пундры для всех, о Дочь горы. Подобная листу ашваттхи, в виде бамбукового листа и подобная бутону лотоса — три вида признаны пленяющими. Великий бхагавата, чистый, да носит урдхва-пундру в виде стопы Хари или же в виде посоха, о богиня. Те, у кого основания рук отмечены Сударшаной, а все члены — урдхва-пундрой, кто носит чётки из лотосовых семян, — совершенно чистые, они хранят миры от прикосновения потока зла».

Version

96b4b3bf2343 · published Sep 3, 2026, 4:14:06 AM UTC

Available inRU

Page between verses with

Padma Purāṇa 6.227.50-58 · Vedaword