अथ रागानुगाया अङ्गान्य् अन्यानि भजनानि कानि कीदृशीनि किंस्वरूपाणि कथं कर्तव्याणि अकर्तव्याणि वा ? इत्य् अपेक्षायाम् उच्यते ।स्वाभीष्टभावमयानि, स्वाभीष्टभावसम्बन्धीनि, स्वाभीष्टभावानुकूलानि, स्वाभीष्टभावाविरुद्धानि, स्वाभीष्टभावविरुद्धानि इति पञ्चविधानि भजनानि शास्त्रे दृश्यन्ते ।तत्र कानिचित् साध्यसाधनरूपाणि, कानिचित् साध्यं प्रेमाणं प्रति उपादानकारणानि, कानिचित् निमित्तकारणानि, कानिचित् भजनचिह्नानि, कानिचिद् उपकारकाणि, कानिचित् अपकारकाणि, कानिचित् तटस्थानि इति ।एतानि विभज्य दर्श्यन्ते
atha rāgānugāyā aṅgāny anyāni bhajanāni kāni kīdṛśīni kiṁ-svarūpāṇi kathaṁ kartavyāṇi akartavyāṇi vā ? ity apekṣāyām ucyate |svābhīṣṭa-bhāva-mayāni, svābhīṣṭa-bhāva-sambandhīni, svābhīṣṭa-bhāvānukūlāni, svābhīṣṭa-bhāvāviruddhāni, svābhīṣṭa-bhāva-viruddhāni iti pañca-vidhāni bhajanāni śāstre dṛśyante |tatra kānicit sādhya-sādhana-rūpāṇi, kānicit sādhyaṁ premāṇaṁ prati upādāna-kāraṇāni, kānicit nimitta-kāraṇāni, kānicit bhajana-cihnāni, kānicid upakārakāṇi, kānicit apakārakāṇi, kānicit taṭasthāni iti |etāni vibhajya darśyante
metre not identified
Далее вопрос: каковы части рагануги и прочие практики, какова их природа, как их совершать и каких не совершать? Ответ: в шастре видны пять видов практик — состоящие из желанного чувства, связанные с ним, благоприятные ему, не противоречащие ему и противоречащие ему. Среди них одни — и цель, и средство; другие — материальные причины цели, премы; иные — действующие причины; иные — знаки служения; иные помогают, иные вредят, иные безразличны. Их разбирают по отдельности.
81b1875ea548 · published Sep 28, 2026, 8:58:04 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Вишванатха строит классификацию, как логик: пять видов по отношению к чувству и семь — по роли в достижении премы. «Материальная причина» (upādāna) — то, из чего сделано следствие, как глина — горшок; «действующая» (nimitta) — то, что его вызывает, как гончар. Сам разбор — в следующем разделе.