स चास्य कथयाम् आस शबरीं धर्मचारिणीम् । श्रमणीं धर्मनिपुणाम् अभिगच्छेति राघव । सो ऽभ्यगच्छन् महातेजाः शबरीं शत्रुसूदनः ॥
शबर्या पूजितः सम्यग् रामो दशरथात्मजः । पम्पातीरे हनुमता संगतो वानरेण ह ॥
हनुमद्वचनाच् चैव सुग्रीवेण समागतः । सुग्रीवाय च तत् सर्वं शंसद् रामो महाबलः ॥
ततो वानरराजेन वैरानुकथनं प्रति । रामायावेदितं सर्वं प्रणयाद् दुःखितेन च । वालिनश् च बलं तत्र कथयाम् आस वानरः ॥
प्रतिज्ञातं च रामेण तदा वालिवधं प्रति । सुग्रीवः शङ्कितश् चासीन् नित्यं वीर्येण राघवे ॥
राघवः प्रत्ययार्थं तु दुन्दुभेः कायम् उत्तमम् । पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप संपूर्णं दशयोजनम् ॥
बिभेद च पुनः सालान् सप्तैकेन महेषुणा । गिरिं रसातलं चैव जनयन् प्रत्ययं तदा ॥
ततः प्रीतमनास् तेन विश्वस्तः स महाकपिः । किष्किन्धां रामसहितो जगाम च गुहां तदा ॥
ततो ऽगर्जद् धरिवरः सुग्रीवो हेमपिङ्गलः । तेन नादेन महता निर्जगाम हरीश्वरः ॥
ततः सुग्रीववचनाद् धत्वा वालिनम् आहवे । सुग्रीवम् एव तद् राज्ये राघवः प्रत्यपादयत् ॥
स च सर्वान् समानीय वानरान् वानरर्षभः । दिशः प्रस्थापयाम् आस दिदृक्षुर् जनकात्मजाम् ॥
ततो गृध्रस्य वचनात् संपातेर् हनुमान् बली । शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे लवणार्णवम् ॥
तत्र लङ्कां समासाद्य पुरीं रावणपालिताम् । ददर्श सीतां ध्यायन्तीम् अशोकवनिकां गताम् ॥
निवेदयित्वाभिज्ञानं प्रवृत्तिं च निवेद्य च । समाश्वास्य च वैदेहीं मर्दयाम् आस तोरणम् ॥
पञ्च सेनाग्रगान् हत्वा सप्त मन्त्रिसुतान् अपि । शूरम् अक्षं च निष्पिष्य ग्रहणं समुपागमत् ॥
अस्त्रेणोन्मुहम् आत्मानं ज्ञात्वा पैतामहाद् वरात् । मर्षयन् राक्षसान् वीरो यन्त्रिणस् तान् यदृच्छया ॥
ततो दग्ध्वा पुरीं लङ्काम् ऋते सीतां च मैथिलीम् । रामाय प्रियम् आख्यातुं पुनर् आयान् महाकपिः ॥
सो ऽभिगम्य महात्मानं कृत्वा रामं प्रदक्षिणम् । न्यवेदयद् अमेयात्मा दृष्टा सीतेति तत्त्वतः ॥
ततः सुग्रीवसहितो गत्वा तीरं महोदधेः । समुद्रं क्षोभयाम् आस शरैर् आदित्यसंनिभैः ॥
sa cāsya kathayām āsa śabarīṃ dharmacāriṇīm | śramaṇīṃ dharmanipuṇām abhigaccheti rāghava | so 'bhyagacchan mahātejāḥ śabarīṃ śatrusūdanaḥ ||
śabaryā pūjitaḥ samyag rāmo daśarathātmajaḥ | pampātīre hanumatā saṃgato vānareṇa ha ||
hanumadvacanāc caiva sugrīveṇa samāgataḥ | sugrīvāya ca tat sarvaṃ śaṃsad rāmo mahābalaḥ ||
tato vānararājena vairānukathanaṃ prati | rāmāyāveditaṃ sarvaṃ praṇayād duḥkhitena ca | vālinaś ca balaṃ tatra kathayām āsa vānaraḥ ||
pratijñātaṃ ca rāmeṇa tadā vālivadhaṃ prati | sugrīvaḥ śaṅkitaś cāsīn nityaṃ vīryeṇa rāghave ||
rāghavaḥ pratyayārthaṃ tu dundubheḥ kāyam uttamam | pādāṅguṣṭhena cikṣepa saṃpūrṇaṃ daśayojanam ||
bibheda ca punaḥ sālān saptaikena maheṣuṇā | giriṃ rasātalaṃ caiva janayan pratyayaṃ tadā ||
tataḥ prītamanās tena viśvastaḥ sa mahākapiḥ | kiṣkindhāṃ rāmasahito jagāma ca guhāṃ tadā ||
tato 'garjad dharivaraḥ sugrīvo hemapiṅgalaḥ | tena nādena mahatā nirjagāma harīśvaraḥ ||
tataḥ sugrīvavacanād dhatvā vālinam āhave | sugrīvam eva tad rājye rāghavaḥ pratyapādayat ||
sa ca sarvān samānīya vānarān vānararṣabhaḥ | diśaḥ prasthāpayām āsa didṛkṣur janakātmajām ||
tato gṛdhrasya vacanāt saṃpāter hanumān balī | śatayojanavistīrṇaṃ pupluve lavaṇārṇavam ||
tatra laṅkāṃ samāsādya purīṃ rāvaṇapālitām | dadarśa sītāṃ dhyāyantīm aśokavanikāṃ gatām ||
nivedayitvābhijñānaṃ pravṛttiṃ ca nivedya ca | samāśvāsya ca vaidehīṃ mardayām āsa toraṇam ||
pañca senāgragān hatvā sapta mantrisutān api | śūram akṣaṃ ca niṣpiṣya grahaṇaṃ samupāgamat ||
astreṇonmuham ātmānaṃ jñātvā paitāmahād varāt | marṣayan rākṣasān vīro yantriṇas tān yadṛcchayā ||
tato dagdhvā purīṃ laṅkām ṛte sītāṃ ca maithilīm | rāmāya priyam ākhyātuṃ punar āyān mahākapiḥ ||
so 'bhigamya mahātmānaṃ kṛtvā rāmaṃ pradakṣiṇam | nyavedayad ameyātmā dṛṣṭā sīteti tattvataḥ ||
tataḥ sugrīvasahito gatvā tīraṃ mahodadheḥ | samudraṃ kṣobhayām āsa śarair ādityasaṃnibhaiḥ ||
Кабандха рассказал Раме о праведной подвижнице Шабари, искусной в дхарме, и сказал: «О Рагхава, иди к ней». Великосияющий сокрушитель врагов Рама пришёл к Шабари, и она должным образом почтила сына Дашаратхи. На берегу Пампы Рама встретился с Хануманом, ванарой, а по словам Ханумана сошёлся и с Сугривой. Могучий Рама рассказал Сугриве всю свою историю. Затем Сугрива, царь ванаров, с доверием и болью сообщил Раме всё о своей вражде с Вали и поведал о силе Вали. Тогда Рама дал обещание убить Вали, но Сугрива всё ещё сомневался в доблести Рагхавы. Чтобы вселить уверенность, Рама большим пальцем ноги отбросил огромный труп Дундубхи на полные десять йоджан, а затем одной мощной стрелой пронзил семь саловых деревьев, гору и даже Расаталу. Убедившись и обрадовавшись, великий ванара вместе с Рамой отправился к пещере Кишкиндхи. Там золотисто-рыжий Сугрива, лучший из ванаров, издал могучий крик, и на этот звук вышел Вали, владыка ванаров. По слову Сугривы Рама сразил Вали в битве и утвердил Сугриву на царстве. Затем Сугрива, лучший из ванаров, собрал всех ванаров и разослал их по сторонам света, желая найти дочь Джанаки. По сообщению стервятника Сампати могучий Хануман перепрыгнул солёный океан шириной в сто йоджан. Достигнув Ланки, города, охраняемого Раваной, он увидел Ситу в ашоковой роще, погружённую в думы. Показав ей знак узнавания, сообщив вести и ободрив Вайдехи, он разрушил ворота. Затем Хануман сразил пять военачальников, семь сыновей министров и доблестного Акшу, после чего по собственной воле принял пленение, зная о даре Брахмы, и терпел тех ракшасов, которые связывали его. Потом он сжёг город Ланку, кроме Ситы Майтхили, и вернулся, чтобы сообщить Раме радостную весть. Подойдя к великодушному Раме и совершив почтительный обход, неизмеримый Хануман истинно доложил: «Сита найдена». Затем Рама вместе с Сугривой пришёл к берегу великого океана и взволновал море стрелами, сияющими как солнце.
be4d02391853 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
В этих стихах путь Рамы раскрывается через священные встречи и верность союзам. Шабари принимает его как долгожданного Господа, Хануман становится посланником, а Сугрива получает защиту и царство, когда доверяет слову Рамы. Сила Рамы подтверждает обещание, но она направлена не на самопрославление: она восстанавливает справедливость, собирает служение вокруг поиска Ситы и готовит переход через океан. Хануман действует как совершенный слуга: находит Ситу, утешает её, переносит опасность и возвращает Раме правдивую весть.