Ramayana
Дашаратха решает совершить ашвамедху1.8.1-6
27 / 2464
Ramayana · 1.8.1-6
Devanāgarī

तस्य त्व् एवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः । सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद् वंशकरः सुतः ॥
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिर् आसीन् महात्मनः । सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्य् अहम् ॥
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यम् इति बुद्धिमान् । मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैर् एव कृतात्मभिः ॥
ततो ऽब्रवीद् इदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम् । शीघ्रम् आनय मे सर्वान् गुरूंस् तान् सपुरोहितान् ॥
एतच् छ्रुत्वा रहः सूतो राजानम् इदम् अब्रवीत् । ऋत्विग्भिर् उपदिष्टो ऽयं पुरावृत्तो मया श्रुतः ॥
सनत्कुमारो भगवान् पूर्वं कथितवान् कथाम् । ऋषीणां संनिधौ राजंस् तव पुत्रागमं प्रति ॥

Transliteration (IAST)

tasya tv evaṃ prabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ | sutārthaṃ tapyamānasya nāsīd vaṃśakaraḥ sutaḥ ||
cintayānasya tasyaivaṃ buddhir āsīn mahātmanaḥ | sutārthaṃ vājimedhena kimarthaṃ na yajāmy aham ||
sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyam iti buddhimān | mantribhiḥ saha dharmātmā sarvair eva kṛtātmabhiḥ ||
tato 'bravīd idaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam | śīghram ānaya me sarvān gurūṃs tān sapurohitān ||
etac chrutvā rahaḥ sūto rājānam idam abravīt | ṛtvigbhir upadiṣṭo 'yaṃ purāvṛtto mayā śrutaḥ ||
sanatkumāro bhagavān pūrvaṃ kathitavān kathām | ṛṣīṇāṃ saṃnidhau rājaṃs tava putrāgamaṃ prati ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तस्य तुtasya tuего же; у него же
एवम् प्रभावस्यevam prabhāvasyaтакого могущества; обладающего таким величием
धर्मज्ञस्यdharmajñasyaзнающего дхарму; сведущего в праведности
महात्मनःmahātmanaḥвеликой души; великодушного
सुतार्थम्sutārthamради сына; ради обретения потомка
तप्यमानस्यtapyamānasyaмучимого; терзаемого
न आसीत्na āsītне было; не имелось
वंशकरःvaṃśakaraḥпродолжателя рода; создателя династии
सुतःsutaḥсына; потомка
चिन्तयानस्यcintayānasyaразмышляющего; думающего
तस्यtasyaего; у него
एवम्evamтак; таким образом
बुद्धिःbuddhiḥмысль; решение
आसीत्āsītвозникла; была
महात्मनःmahātmanaḥвеликой души; великодушного
सुतार्थम्sutārthamради сына; ради потомства
वाजिमेधेनvājimedhenaашвамедхой; жертвоприношением коня
किमर्थम्kimarthamпочему; по какой причине
न यजामिna yajāmiне совершаю жертву; мне не пожертвовать
अहम्ahamя; именно я
सःsaḥон; Дашаратха
निश्चिताम्niścitāmопределённую; твёрдую
मतिम्matimмысль; решимость
कृत्वाkṛtvāсделав; приняв
यष्टव्यम् इतिyaṣṭavyam iti«надо совершить жертву»; что следует жертвовать
बुद्धिमान्buddhimānразумный; мудрый
मन्त्रिभिः सहmantribhiḥ sahaвместе с министрами; с советниками
धर्मात्माdharmātmāправедный душой; чья природа — дхарма
सर्वैः एवsarvaiḥ evaсо всеми именно; со всеми
कृतात्मभिःkṛtātmabhiḥобуздавшими себя; очищенными внутренне
ततःtataḥзатем; после этого
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
इदम्idamэто; следующее
राजाrājāцарь; правитель
सुमन्त्रम्sumantramСумантре; советнику Сумантре
मन्त्रिसत्तमम्mantrisattamamлучшему из министров; превосходному советнику
शीघ्रम्śīghramбыстро; немедленно
आनयānayaприведи; пригласи
मेmeмне; для меня
सर्वान्sarvānвсех; в полном числе
गुरून्gurūnнаставников; старших учителей
तान्tānтех; этих
सपुरोहितान्sapurohitānвместе с пурохитами; с домашними жрецами
एतत् श्रुत्वाetat śrutvāуслышав это; выслушав это
रहःrahaḥнаедине; в тайне
सूतःsūtaḥвозница; Сумантра
राजानम्rājānamцарю; к царю
इदम्idamэто; следующее
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
ऋत्विग्भिःṛtvigbhiḥртвиками; жрецами
उपदिष्टःupadiṣṭaḥнаставленное; предписанное
अयम्ayamэто; данное
पुरावृत्तःpurāvṛttaḥдревнее событие; случившееся прежде
मयाmayāмной; от меня
श्रुतःśrutaḥуслышано; выслушано
सनत्कुमारःsanatkumāraḥСанаткумара; мудрец Санаткумара
भगवान्bhagavānпочтенный; благословенный
पूर्वम्pūrvamпрежде; ранее
कथितवान्kathitavānрассказал; поведал
कथाम्kathāmисторию; повествование
ऋषीणाम्ṛṣīṇāmриши; мудрецов
संनिधौsaṃnidhauв присутствии; перед собранием
राजन्rājanо царь; царь
तवtavaтвоё; для тебя
पुत्रागमम् प्रतिputrāgamam pratiо приходе сыновей; относительно обретения сыновей
Translation

У великодушного Дашаратхи, знающего дхарму и обладающего таким могуществом, не было сына, который продолжил бы род; это мучило его ради потомства. Размышляя так, он подумал: «Почему бы мне ради сына не совершить жертвоприношение коня?» Приняв твёрдое решение: «Нужно совершить жертву», мудрый и праведный царь посоветовался со всеми своими самообузданными министрами. Затем он сказал Сумантре, лучшему из советников: «Быстро приведи ко мне всех наставников вместе с пурохитами». Услышав это, Сумантра наедине сказал царю: «Я слышал древнее предание, наставленное ртвиками. О царь, благословенный Санаткумара прежде рассказал в присутствии риши историю о том, как к тебе придут сыновья».

Version

bf1c0786a779 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with