पूर्वं कृतयुगे राम दितेः पुत्रा महाबलाः । अदितेश् च महाभागा वीर्यवन्तः सुधार्मिकाः ॥
ततस् तेषां नरश्रेष्ठ बुद्धिर् आसीन् महात्मनाम् । अमरा निर्जराश् चैव कथं स्याम निरामयाः ॥
तेषां चिन्तयतां राम बुद्धिर् आसीद् विपश्चिताम् । क्षीरोदमथनं कृत्वा रसं प्राप्स्याम तत्र वै ॥
ततो निश्चित्य मथनं योक्त्रं कृत्वा च वासुकिम् । मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुर् अमितौजसः ॥
अथ धन्वन्तरिर् नाम अप्सराश् च सुवर्चसः । अप्सु निर्मथनाद् एव रसात् तस्माद् वरस्त्रियः । उत्पेतुर् मनुजश्रेष्ठ तस्माद् अप्सरसो ऽभवन् ॥
pūrvaṃ kṛtayuge rāma diteḥ putrā mahābalāḥ | aditeś ca mahābhāgā vīryavantaḥ sudhārmikāḥ ||
tatas teṣāṃ naraśreṣṭha buddhir āsīn mahātmanām | amarā nirjarāś caiva kathaṃ syāma nirāmayāḥ ||
teṣāṃ cintayatāṃ rāma buddhir āsīd vipaścitām | kṣīrodamathanaṃ kṛtvā rasaṃ prāpsyāma tatra vai ||
tato niścitya mathanaṃ yoktraṃ kṛtvā ca vāsukim | manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā mamanthur amitaujasaḥ ||
atha dhanvantarir nāma apsarāś ca suvarcasaḥ | apsu nirmathanād eva rasāt tasmād varastriyaḥ | utpetur manujaśreṣṭha tasmād apsaraso 'bhavan ||
«В древности, в Крита-югу, о Рама, могучие сыновья Дити и весьма благословенные, доблестные и праведные сыновья Адити задумались, о лучший из людей: “Как нам стать бессмертными, нестареющими и свободными от недуга?” Когда эти мудрые размышляли, у них возникла мысль: “Взболтав Молочный океан, мы получим там его сущность”. Тогда они решили совершить пахтание: сделали Васуки верёвкой, Мандару — мутовкой, и существа неизмеримой мощи стали пахтать. Затем от самого пахтания вод и из той сущности возникли Дханвантари и сияющие апсары, лучшие женщины, о лучший из людей; поэтому они стали называться апсарами».
2eca51cb4a28 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Начало пахтания океана рождается из желания преодолеть смерть, старость и болезнь. Девы и дайтьи действуют вместе, но уже видно, что общий труд ради амриты откроет разные качества участников.