Ramayana
Рама отправляется во дворец Дашаратхи2.14.11-17
371 / 2464
Ramayana · 2.14.11-17
Devanāgarī

कौसल्या सुप्रभा देव पिता त्वं द्रष्टुम् इच्छति । महिष्या सह कैकेय्या गम्यतां तत्र माचिरम् ॥
एवम् उक्तस् तु संहृष्टो नरसिंहो महाद्युतिः । ततः संमानयाम् आस सीताम् इदम् उवाच ह ॥
देवि देवश् च देवी च समागम्य मदन्तरे । मन्त्रेयेते ध्रुवं किं चिद् अभिषेचनसंहितम् ॥
लक्षयित्वा ह्य् अभिप्रायं प्रियकामा सुदक्षिणा । संचोदयति राजानं मदर्थं मदिरेक्षणा ॥
यादृशी परिषत् तत्र तादृशो दूत आगतः । ध्रुवम् अद्यैव मां राजा यौवराज्ये ऽभिषेक्ष्यति ॥
हन्त शीघ्रम् इतो गत्वा द्रक्ष्यामि च महीपतिः । सह त्वं परिवारेण सुखम् आस्स्व रमस्य च ॥
पतिसंमानिता सीता भर्तारम् असितेक्षणा । आद्वारम् अनुवव्राज मङ्गलान्य् अभिदध्युषी ॥

Transliteration (IAST)

kausalyā suprabhā deva pitā tvaṃ draṣṭum icchati | mahiṣyā saha kaikeyyā gamyatāṃ tatra māciram ||
evam uktas tu saṃhṛṣṭo narasiṃho mahādyutiḥ | tataḥ saṃmānayām āsa sītām idam uvāca ha ||
devi devaś ca devī ca samāgamya madantare | mantreyete dhruvaṃ kiṃ cid abhiṣecanasaṃhitam ||
lakṣayitvā hy abhiprāyaṃ priyakāmā sudakṣiṇā | saṃcodayati rājānaṃ madarthaṃ madirekṣaṇā ||
yādṛśī pariṣat tatra tādṛśo dūta āgataḥ | dhruvam adyaiva māṃ rājā yauvarājye 'bhiṣekṣyati ||
hanta śīghram ito gatvā drakṣyāmi ca mahīpatiḥ | saha tvaṃ parivāreṇa sukham āssva ramasya ca ||
patisaṃmānitā sītā bhartāram asitekṣaṇā | ādvāram anuvavrāja maṅgalāny abhidadhyuṣī ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कौसल्याkausalyāКаусалья; царица Каусалья
सुप्रभाsuprabhāс добрым утром; благой рассвет
देवdevaо господин; о царевич
पिताpitāотец; твой отец
त्वाम्tvāmтебя; к тебе
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть; повидать
इच्छतिicchatiжелает; хочет
महिष्याmahiṣyāс царицей; со старшей супругой
सहsahaвместе с; совместно
कैकेय्याkaikeyyāКайкейи; царицей Кайкейи
गम्यताम्gamyatāmследует идти; иди
तत्रtatraтуда; там
मा चिरम्mā ciramбез промедления; не медля
एवम्evamтак; таким образом
उक्तःuktaḥсказанный; услышавший
तुtuже; но
संहृष्टःsaṃhṛṣṭaḥобрадованный; исполненный радости
नरसिंहःnarasiṃhaḥлев среди людей; лучший из людей
महाद्युतिःmahādyutiḥвеликосияющий; с великим блеском
ततःtataḥзатем; после этого
संमानयाम् आसsaṃmānayām āsaпочтил; оказал уважение
सीताम्sītāmСиту; к Сите
इदम्idamэто; такое
उवाचuvācaсказал; произнёс
haже; поистине
देविdeviо царица; о богиня
देवःdevaḥцарь; господин
caи; также
देवीdevīцарица; госпожа
caи; также
समागम्यsamāgamyaсойдясь; встретившись
मदन्तरेmadantareпо моему делу; относительно меня
मन्त्रेयेतेmantreyeteсовещаются; говорят тайно
ध्रुवम्dhruvamнесомненно; наверняка
किं चित्kiṃ citчто-то; некоторое дело
अभिषेचनसंहितम्abhiṣecanasaṃhitamсвязанное с помазанием; относящееся к посвящению
लक्षयित्वाlakṣayitvāпоняв; заметив
हिhiведь; поистине
अभिप्रायम्abhiprāyamнамерение; замысел
प्रियकामाpriyakāmāжелающая приятного; хотящая моего блага
सुदक्षिणाsudakṣiṇāумелая; мудрая
संचोदयतिsaṃcodayatiпобуждает; подталкивает
राजानम्rājānamцаря; Дашаратху
मदर्थम्madarthamради меня; для моего дела
मदिरेक्षणाmadirekṣaṇāс опьяняющими глазами; прекрасноокая
यादृशीyādṛśīкакое; каково
परिषत्pariṣatсобрание; совет
तत्रtatraтам; в том месте
तादृशःtādṛśaḥтакой же; соответствующий
दूतःdūtaḥвестник; посланник
आगतःāgataḥпришёл; прибыл
ध्रुवम्dhruvamнесомненно; наверняка
अद्य एवadya evaсегодня же; именно сегодня
माम्māmменя; мне
राजाrājāцарь; Дашаратха
यौवराज्येyauvarājyeв наследники; в сан ювараджи
अभिषेक्ष्यतिabhiṣekṣyatiпомажет; посвятит
हन्तhantaитак; что ж
शीघ्रम्śīghramбыстро; немедленно
इतःitaḥотсюда; из этого места
गत्वाgatvāпойдя; отправившись
द्रक्ष्यामिdrakṣyāmiувижу; повидаю
caи; также
महीपतिःmahīpatiḥцаря; владыку земли
सहsahaвместе с; совместно
त्वम्tvamты; сама
परिवारेणparivāreṇaсо свитой; с окружением
सुखम्sukhamспокойно; счастливо
आस्स्वāssvaоставайся; сиди
रमस्यramasyaрадуйся; наслаждайся
caи; также
पतिसंमानिताpatisaṃmānitāпочтённая мужем; уваженная супругом
सीताsītāСита; царевна Сита
भर्तारम्bhartāramмужа; супруга
असितेक्षणाasitekṣaṇāчерноокая; тёмноокая
आद्वारम्ādvāramдо двери; к выходу
अनुवव्राजanuvavrājaпроводила; последовала за
मङ्गलानिmaṅgalāniблагословения; благие пожелания
अभिदध्युषीabhidadhyuṣīпроизнося; высказывая
Translation

Сумантра сказал: «О господин, благого утра. Отец хочет видеть тебя вместе с царицей Кайкейи; иди туда без промедления». Услышав это, великосияющий лев среди людей обрадовался, почтил Ситу и сказал ей: «О царица, царь и царица, должно быть, встретились и совещаются обо мне по какому-то делу, связанному с помазанием. Прекрасноокая Кайкейи, желая мне блага и поняв намерение, наверно побуждает царя ради меня. Каково собрание там, таков и посланник пришёл сюда; несомненно, сегодня же царь помажет меня в наследники. Что ж, я быстро пойду отсюда и увижу владыку земли. А ты оставайся здесь со свитой спокойно и радуйся». Почтённая мужем черноокая Сита проводила его до дверей, произнося благие пожелания.

Version

22e536be4d48 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with