अब्रवीन् मां महाराज धर्मम् एवानुपालयन् । अञ्जलिं राघवः कृत्वा शिरसाभिप्रणम्य च ॥
सूत मद्वचनात् तस्य तातस्य विदितात्मनः । शिरसा वन्दनीयस्य वन्द्यौ पादौ महात्मनः ॥
सर्वम् अन्तःपुरं वाच्यं सूत मद् वचनात् त्वया । आरोग्यम् अविशेषेण यथार्हं चाभिवादनम् ॥
माता च मम कौसल्या कुशलं चाभिवादनम् । देवि देवस्य पादौ च देववत् परिपालय ॥
भरतः कुशलं वाच्यो वाच्यो मद्वचनेन च । सर्वास्व् एव यथान्यायं वृत्तिं वर्तस्व मातृषु ॥
वक्तव्यश् च महाबाहुर् इक्ष्वाकुकुलनन्दनः । पितरं यौवराज्यस्थो राज्यस्थम् अनुपालय ॥
इत्य् एवं मां महाराज ब्रुवन्न् एव महायशाः । रामो राजीवताम्राक्षो भृशम् अश्रूण्य् अवर्तयत् ॥
abravīn māṃ mahārāja dharmam evānupālayan | añjaliṃ rāghavaḥ kṛtvā śirasābhipraṇamya ca ||
sūta madvacanāt tasya tātasya viditātmanaḥ | śirasā vandanīyasya vandyau pādau mahātmanaḥ ||
sarvam antaḥpuraṃ vācyaṃ sūta mad vacanāt tvayā | ārogyam aviśeṣeṇa yathārhaṃ cābhivādanam ||
mātā ca mama kausalyā kuśalaṃ cābhivādanam | devi devasya pādau ca devavat paripālaya ||
bharataḥ kuśalaṃ vācyo vācyo madvacanena ca | sarvāsv eva yathānyāyaṃ vṛttiṃ vartasva mātṛṣu ||
vaktavyaś ca mahābāhur ikṣvākukulanandanaḥ | pitaraṃ yauvarājyastho rājyastham anupālaya ||
ity evaṃ māṃ mahārāja bruvann eva mahāyaśāḥ | rāmo rājīvatāmrākṣo bhṛśam aśrūṇy avartayat ||
Сумантра сказал: «О великий царь, Рагхава, строго следуя дхарме, сложил ладони, глубоко склонил голову и сказал мне: “О возница, от моего имени поклонись стопам моего великодушного отца, мудрого духом, достойного почитания головой. От моего имени передай всему внутреннему дворцу без различия пожелание благополучия и, как подобает каждому, почтительный поклон. Моей матери Каусалье передай благополучие и поклон; скажи ей: ‘О царица, оберегай стопы царя, словно стопы божества’. Бхарате передай благополучие и от моего имени скажи: ‘Веди себя со всеми матерями без различия, как подобает. И могучерукому радости рода Икшваку следует сказать: стоя в положении наследника, поддерживай отца, стоящего на царстве’”. Так, о великий царь, говорил мне великославный Рама, лотосоокий с красноватым оттенком, и обильно проливал слёзы».
29b4bdfb9c3a · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Сумантра передаёт Раму как сына, который и в изгнании заботится прежде всего о почтении к отцу, матерям и порядке наследования. Его слёзы не отменяют строгости дхармы.