Ramayana
Проклятие Дашаратхи и его смерть2.58.44-47
562 / 2464
Ramayana · 2.58.44-47
Devanāgarī

अद्यैव जहि मां राजन् मरणे नास्ति मे व्यथा । यच् छरेणैकपुत्रं मां त्वम् अकार्षीर् अपुत्रकम् ॥
त्वया तु यद् अविज्ञानान् निहतो मे सुतः शुचिः । तेन त्वाम् अभिशप्स्यामि सुदुःखम् अतिदारुणम् ॥
पुत्रव्यसनजं दुःखं यद् एतन् मम साम्प्रतम् । एवं त्वं पुत्रशोकेन राजन् कालं करिष्यसि ॥
तस्मान् माम् आगतं भद्रे तस्योदारस्य तद्वचः । यद् अहं पुत्रशोकेन संत्यक्ष्याम्य् अद्य जीवितम् ॥

Transliteration (IAST)

adyaiva jahi māṃ rājan maraṇe nāsti me vyathā | yac chareṇaikaputraṃ māṃ tvam akārṣīr aputrakam ||
tvayā tu yad avijñānān nihato me sutaḥ śuciḥ | tena tvām abhiśapsyāmi suduḥkham atidāruṇam ||
putravyasanajaṃ duḥkhaṃ yad etan mama sāmpratam | evaṃ tvaṃ putraśokena rājan kālaṃ kariṣyasi ||
tasmān mām āgataṃ bhadre tasyodārasya tadvacaḥ | yad ahaṃ putraśokena saṃtyakṣyāmy adya jīvitam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अद्य एवadya evaсегодня же; прямо сейчас
जहिjahiубей; лишай жизни
मांmāṃменя; самого меня
राजन्rājanо царь; государь
मरणेmaraṇeв смерти; при умирании
न अस्तिna astiнет; не существует
मेmeу меня; для меня
व्यथाvyathāстрадания; мучения
यत्yatпоскольку; так как
शरेणśareṇaстрелой; остриём
एकपुत्रंekaputraṃимеющего одного сына; единственного сына
मांmāṃменя; самого меня
त्वम्tvamты; сам ты
अकार्षीःakārṣīḥсделал; превратил
अपुत्रकम्aputrakamбездетным; лишённым сына
त्वया तुtvayā tuтобой же; от тебя
यत्yatпоскольку; то, что
अविज्ञानात्avijñānātпо неведению; не зная
निहतःnihataḥубит; погублен
मेmeмой; у меня
सुतःsutaḥсын; дитя
शुचिःśuciḥчистый; безгрешный
तेनtenaпоэтому; из-за этого
त्वाम्tvāmтебя; на тебя
अभिशप्स्यामिabhiśapsyāmiя прокляну; наложу проклятие
सुदुःखम्suduḥkhamочень тяжким страданием; великим горем
अतिदारुणम्atidāruṇamчрезвычайно страшным; крайне мучительным
पुत्रव्यसनजंputravyasanajaṃрождённое бедой с сыном; возникшее из утраты сына
दुःखंduḥkhaṃстрадание; боль
यत् एतत्yat etatкоторое это; это самое
ममmamaу меня; моё
साम्प्रतम्sāmpratamсейчас; ныне
एवंevaṃтак; так же
त्वंtvaṃты; сам ты
पुत्रशोकेनputraśokenaот скорби о сыне; сыновним горем
राजन्rājanо царь; государь
कालं करिष्यसिkālaṃ kariṣyasiвстретишь смерть; закончишь жизнь
तस्मात्tasmātпоэтому; оттого
माम्māmко мне; меня
आगतंāgataṃпришедшее; достигшее
भद्रेbhadreо благая; о Каусалья
तस्य उदारस्यtasya udārasyaтого благородного; его великодушного
तत् वचःtat vacaḥто слово; та речь
यत्yatчто; поскольку
अहम्ahamя; сам я
पुत्रशोकेनputraśokenaот скорби о сыне; из-за горя по сыну
संत्यक्ष्यामिsaṃtyakṣyāmiоставлю; покину
अद्यadyaсегодня; ныне
जीवितम्jīvitamжизнь; живое существование
Translation

«Убей меня сегодня же, о царь: в смерти для меня нет страдания, ведь ты своей стрелой сделал меня, имевшего единственного сына, бездетным. Но поскольку мой чистый сын убит тобой по неведению, я прокляну тебя очень тяжким и страшным страданием. Как это моё нынешнее страдание рождено бедой с сыном, так и ты, о царь, окончишь жизнь от скорби о сыне». О благая, так пришли ко мне слова того благородного: сегодня я покину жизнь из-за скорби о сыне.

Version

6be9ee8a7806 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with