मृगा मृगीभिः सहिता बहवः पृषता वने । मनोज्ञ रूपा लक्ष्यन्ते कुसुमैर् इव चित्रितः ॥
साधु सैन्याः प्रतिष्ठन्तां विचिन्वन्तु च काननम् । यथा तौ पुरुषव्याघ्रौ दृश्येते रामलक्ष्मणौ ॥
भरतस्य वचः श्रुत्वा पुरुषाः शस्त्रपाणयः । विविशुस् तद् वनं शूरा धूमं च ददृशुस् ततः ॥
ते समालोक्य धूमाग्रम् ऊचुर् भरतम् आगताः । नामनुष्ये भवत्य् अग्निर् व्यक्तम् अत्रैव राघवौ ॥
अथ नात्र नरव्याघ्रौ राजपुत्रौ परंतपौ । अन्ये रामोपमाः सन्ति व्यक्तम् अत्र तपस्विनः ॥
तच् छ्रुत्वा भरतस् तेषां वचनं साधु संमतम् । सैन्यान् उवाच सर्वांस् तान् अमित्रबलमर्दनः ॥
यत् ता भवन्तस् तिष्ठन्तु नेतो गन्तव्यम् अग्रतः । अहम् एव गमिष्यामि सुमन्त्रो गुरुर् एव च ॥
एवम् उक्तास् ततः सर्वे तत्र तस्थुः समन्ततः । भरतो यत्र धूमाग्रं तत्र दृष्टिं समादधत् ॥
व्यवस्थिता या भरतेन सा चमूर्; निरीक्षमाणापि च धूमम् अग्रतः । बभूव हृष्टा नचिरेण जानती; प्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥
mṛgā mṛgībhiḥ sahitā bahavaḥ pṛṣatā vane | manojña rūpā lakṣyante kusumair iva citritaḥ ||
sādhu sainyāḥ pratiṣṭhantāṃ vicinvantu ca kānanam | yathā tau puruṣavyāghrau dṛśyete rāmalakṣmaṇau ||
bharatasya vacaḥ śrutvā puruṣāḥ śastrapāṇayaḥ | viviśus tad vanaṃ śūrā dhūmaṃ ca dadṛśus tataḥ ||
te samālokya dhūmāgram ūcur bharatam āgatāḥ | nāmanuṣye bhavaty agnir vyaktam atraiva rāghavau ||
atha nātra naravyāghrau rājaputrau paraṃtapau | anye rāmopamāḥ santi vyaktam atra tapasvinaḥ ||
tac chrutvā bharatas teṣāṃ vacanaṃ sādhu saṃmatam | sainyān uvāca sarvāṃs tān amitrabalamardanaḥ ||
yat tā bhavantas tiṣṭhantu neto gantavyam agrataḥ | aham eva gamiṣyāmi sumantro gurur eva ca ||
evam uktās tataḥ sarve tatra tasthuḥ samantataḥ | bharato yatra dhūmāgraṃ tatra dṛṣṭiṃ samādadhat ||
vyavasthitā yā bharatena sā camūr; nirīkṣamāṇāpi ca dhūmam agrataḥ | babhūva hṛṣṭā nacireṇa jānatī; priyasya rāmasya samāgamaṃ tadā ||
«В лесу видно множество пятнистых оленей вместе с самками: они прекрасны и словно испещрены цветами. Пусть воины остановятся и осмотрят лес, чтобы найти двух тигров среди людей — Раму и Лакшману». Услышав приказ Бхараты, вооружённые герои вошли в лес и вскоре увидели дым. Рассмотрев верх дымного столба, они вернулись и сказали Бхарате: «Огонь не бывает там, где нет людей. Несомненно, Рама и Лакшмана именно здесь. А если здесь не эти два царевича, тигры среди людей и сокрушители врагов, то здесь, очевидно, находятся другие подвижники, подобные Раме». Услышав их слова, признанные верными, Бхарата, сокрушитель вражеских сил, сказал всем воинам: «Оставайтесь здесь. Дальше идти не следует. Я сам пойду, и со мной Сумантра и почтенный наставник». Получив такой приказ, все остановились вокруг, а Бхарата устремил взгляд туда, где был дымный столб. Остановленное им войско, глядя на дым впереди, вскоре возликовало, понимая, что близка встреча с дорогим Рамой.
c5b2abbbea6f · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Когда появляется дым, Бхарата сдерживает армию. Последние шаги к Раме нельзя делать шумом войска; к нему нужно идти с почтением, оставив силу позади.