Ramayana
Рама показывает Сите Читракуту2.88.19-27
700 / 2464
Ramayana · 2.88.19-27
Devanāgarī

इदम् एवामृतं प्राहू राज्ञां राजर्षयः परे । वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः ॥
शिलाः शैलस्य शोभन्ते विशालाः शतशो ऽभितः । बहुला बहुलैर् वर्णैर् नीलपीतसितारुणैः ॥
निशि भान्त्य् अचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव । ओषध्यः स्वप्रभा लक्ष्म्या भ्राजमानाः सहस्रशः ॥
के चित् क्षयनिभा देशाः के चिद् उद्यानसंनिभाः । के चिद् एकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि ॥
भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटः समुत्थितः । चित्रकूटस्य कूटो ऽसौ दृश्यते सर्वतः शिवः ॥
कुष्ठपुंनागतगरभूर्जपत्रोत्तरच्छदान् । कामिनां स्वास्तरान् पश्य कुशेशयदलायुतान् ॥
मृदिताश् चापविद्धाश् च दृश्यन्ते कमलस्रजः । कामिभिर् वनिते पश्य फलानि विविधानि च ॥
वस्वौकसारां नलिनीम् अत्येतीवोत्तरान् कुरून् । पर्वतश् चित्रकूटो ऽसौ बहुमूलफलोदकः ॥
इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्; त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च । रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्धिनीं; सतां पथि स्वैर् नियमैः परैः स्थितः ॥

Transliteration (IAST)

idam evāmṛtaṃ prāhū rājñāṃ rājarṣayaḥ pare | vanavāsaṃ bhavārthāya pretya me prapitāmahāḥ ||
śilāḥ śailasya śobhante viśālāḥ śataśo 'bhitaḥ | bahulā bahulair varṇair nīlapītasitāruṇaiḥ ||
niśi bhānty acalendrasya hutāśanaśikhā iva | oṣadhyaḥ svaprabhā lakṣmyā bhrājamānāḥ sahasraśaḥ ||
ke cit kṣayanibhā deśāḥ ke cid udyānasaṃnibhāḥ | ke cid ekaśilā bhānti parvatasyāsya bhāmini ||
bhittveva vasudhāṃ bhāti citrakūṭaḥ samutthitaḥ | citrakūṭasya kūṭo 'sau dṛśyate sarvataḥ śivaḥ ||
kuṣṭhapuṃnāgatagarabhūrjapatrottaracchadān | kāmināṃ svāstarān paśya kuśeśayadalāyutān ||
mṛditāś cāpaviddhāś ca dṛśyante kamalasrajaḥ | kāmibhir vanite paśya phalāni vividhāni ca ||
vasvaukasārāṃ nalinīm atyetīvottarān kurūn | parvataś citrakūṭo 'sau bahumūlaphalodakaḥ ||
imaṃ tu kālaṃ vanite vijahrivāṃs; tvayā ca sīte saha lakṣmaṇena ca | ratiṃ prapatsye kuladharmavardhinīṃ; satāṃ pathi svair niyamaiḥ paraiḥ sthitaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
इदम् एवidam evaименно это; вот это
अमृतंamṛtaṃнектар; бессмертие
प्राहुःprāhuḥназывали; говорили
राज्ञाम्rājñāmдля царей; царей
राज-र्षयःrāja-rṣayaḥцарственные риши; цари-мудрецы
परेpareдревние; высшие
वन-वासंvana-vāsaṃжительство в лесу; лесное пребывание
भव-अर्थायbhava-arthāyaради блага существования; для духовного становления
प्रेत्यpretyaпосле смерти; уйдя
मेmeмои; для меня
प्रपितामहाःprapitāmahāḥпрадеды; предки
शिलाःśilāḥскалы; камни
शैलस्यśailasyaгоры; этой горы
शोभन्तेśobhanteсияют; красуются
विशालाःviśālāḥширокие; огромные
शतशःśataśaḥсотнями; сотни
अभितःabhitaḥвокруг; со всех сторон
बहुलाःbahulāḥобильные; многие
बहुलैःbahulaiḥмногими; густыми
वर्णैःvarṇaiḥцветами; красками
नील-पीत-सित-अरुणैःnīla-pīta-sita-aruṇaiḥсиними, жёлтыми, белыми и красными; лазурными, золотыми, светлыми, алыми
निशिniśiночью; в ночи
भान्तिbhāntiсияют; светятся
अचल-इन्द्रस्यacala-indrasyaцаря гор; лучшей горы
हुताशन-शिखाः इवhutāśana-śikhāḥ ivaкак языки огня; словно пламя
ओषध्यःoṣadhyaḥтравы; растения
स्व-प्रभाsva-prabhāсобственным светом; своим сиянием
लक्ष्म्याlakṣmyāкрасотой; блеском
भ्राजमानाःbhrājamānāḥсияющие; блистающие
सहस्रशःsahasraśaḥтысячами; по тысячам
के चित्ke citодни; некоторые
क्षय-निभाःkṣaya-nibhāḥподобны жилищам; похожи на дома
देशाःdeśāḥместа; участки
के चित्ke citдругие; некоторые
उद्यान-संनिभाःudyāna-saṃnibhāḥподобны садам; как парки
के चित्ke citиные; некоторые
एक-शिलाःeka-śilāḥединая скала; цельнокаменные
भान्तिbhāntiсияют; кажутся
पर्वतस्य अस्यparvatasya asyaэтой горы; этого холма
भामिनिbhāminiо сияющая; прекрасная
भित्त्वा इवbhittvā ivaсловно рассекши; как будто пробив
वसुधांvasudhāṃземлю; почву
भातिbhātiсияет; выглядит
चित्रकूटःcitrakūṭaḥЧитракута; гора Читракута
समुत्थितःsamutthitaḥподнявшаяся; вознесшаяся
चित्रकूटस्यcitrakūṭasyaЧитракуты; горы Читракуты
कूटः असौkūṭaḥ asauэта вершина; тот пик
दृश्यतेdṛśyateвидится; показывается
सर्वतःsarvataḥсо всех сторон; отовсюду
शिवःśivaḥблагой; прекрасный
कुष्ठ-पुंनाग-तगर-भूर्जपत्र-उत्तरच्छदान्kuṣṭha-puṃnāga-tagara-bhūrjapatra-uttaracchadānпокрытые куштхой, пуннагой, тагарой и берестой; с душистыми верхними покровами
कामिनांkāmināṃлюбящих; влюблённых
स्वास्तरान्svāstarānложа; подстилки
पश्यpaśyaпосмотри; взгляни
कुशेशय-दल-आयुतान्kuśeśaya-dala-āyutānс лепестками лотосов; усыпанные лотосовыми листьями
मृदिताः चmṛditāḥ caи смятые; раздавленные
अपविद्धाः चapaviddhāḥ caи отброшенные; разбросанные
दृश्यन्तेdṛśyanteвидны; показываются
कमल-स्रजःkamala-srajaḥлотосовые гирлянды; венки из лотосов
कामिभिःkāmibhiḥлюбящими; влюблёнными
वनितेvaniteо женщина; прекрасная
पश्यpaśyaпосмотри; взгляни
फलानिphalāniплоды; фрукты
विविधानि चvividhāni caи разные; разнообразные
वसु-ओकसारांvasu-okasārāṃпревосходящую обитель Васу; лучше жилища богов
नलिनीम्nalinīmозеро с лотосами; лотосовый пруд
अत्येति इवatyeti ivaсловно превосходит; как будто переходит за
उत्तरान् कुरून्uttarān kurūnсеверных Куру; райскую землю Куру
पर्वतःparvataḥгора; холм
चित्रकूटः असौcitrakūṭaḥ asauэта Читракута; эта гора Читракута
बहु-मूल-फल-उदकःbahu-mūla-phala-udakaḥс множеством кореньев, плодов и вод; богатая корнями, фруктами и водой
इमं तुimaṃ tuэто же; этот
कालंkālaṃвремя; срок
वनितेvaniteо женщина; прекрасная
विजह्रिवान्vijahrivānпроводя в радости; наслаждаясь
त्वया चtvayā caи с тобой; с тобой также
सीतेsīteо Сита; Сита
सह लक्ष्मणेन चsaha lakṣmaṇena caи вместе с Лакшманой; с Лакшманой также
रतिंratiṃрадость; наслаждение
प्रपत्स्येprapatsyeобрету; приму
कुल-धर्म-वर्धिनींkula-dharma-vardhinīṃумножающую дхарму рода; укрепляющую семейный долг
सतां पथिsatāṃ pathiна пути благих; на дороге праведных
स्वैः नियमैःsvaiḥ niyamaiḥсобственными обетами; своими правилами
परैःparaiḥвысшими; превосходными
स्थितःsthitaḥстоящий; утверждённый
Translation

«Древние царственные риши, мои предки, называли такое лесное пребывание нектаром для царей, когда оно ведёт к высшему благу. Сотни широких скал этой горы сияют вокруг множеством синих, жёлтых, белых и алых красок. Ночью тысячи трав на этой лучшей горе светятся собственной красотой, словно языки огня. О сияющая, одни места этой горы похожи на жилища, другие — на сады, а иные кажутся цельной скалой. Читракута выглядит так, будто пробила землю и поднялась из неё; её прекрасная вершина видна со всех сторон. Посмотри на ложа влюблённых, покрытые куштхой, пуннагой, тагарой и берестой, усыпанные лепестками лотосов. О прекрасная, видны смятые и разбросанные лотосовые гирлянды и разные плоды. Эта гора Читракута, богатая кореньями, плодами и водой, словно превосходит лотосовые озёра, обители Васу и северных Куру. О Сита, проводя здесь время с тобой и Лакшманой, утверждённый в высших обетах на пути праведных, я обрету радость, которая умножает дхарму нашего рода».

Version

394dbf4c5735 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with