Ramayana
Сита рассказывает Анасуйе о рождении и браке2.110.13-24
771 / 2464
Ramayana · 2.110.13-24
Devanāgarī

ततो ऽनसूया संहृष्टा श्रुत्वोक्तं सीतया वचः । शिरस्य् आघ्राय चोवाच मैथिलीं हर्षयन्त्य् उत ॥
नियमैर् विविधैर् आप्तं तपो हि महद् अस्ति मे । तत् संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिव्रते ॥
उपपन्नं च युक्तं च वचनं तव मैथिलि । प्रीता चास्म्य् उचितं किं ते करवाणि ब्रवीहि मे । कृतम् इत्य् अब्रवीत् सीता तपोबलसमन्विताम् ॥
सा त्व् एवम् उक्ता धर्मज्ञा तया प्रीततराभवत् । सफलं च प्रहर्षं ते हन्त सीते करोम्य् अहम् ॥
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रम् आभरणानि च । अङ्गरागं च वैदेहि महार्हम् अनुलेपनम् ॥
मया दत्तम् इदं सीते तव गात्राणि शोभयेत् । अनुरूपम् असंक्लिष्टं नित्यम् एव भविष्यति ॥
अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे । शोभयिष्यामि भर्तारं यथा श्रीर् विष्णुम् अव्ययम् ॥
सा वस्त्रम् अङ्गरागं च भूषणानि स्रजस् तथा । मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानम् अनुत्तमम् ॥
प्रतिगृह्य च तत् सीता प्रीतिदानं यशस्विनी । श्लिष्टाञ्जलिपुटा धीरा समुपास्त तपोधनाम् ॥
तथा सीताम् उपासीनाम् अनसूया दृढव्रता । वचनं प्रष्टुम् आरेभे कथां कां चिद् अनुप्रियाम् ॥
स्वयंवरे किल प्राप्ता त्वम् अनेन यशस्विना । राघवेणेति मे सीते कथा श्रुतिम् उपागता ॥
तां कथां श्रोतुम् इच्छामि विस्तरेण च मैथिलि । यथानुभूतं कार्त्स्न्येन तन् मे त्वं वक्तुम् अर्हसि ॥

Transliteration (IAST)

tato 'nasūyā saṃhṛṣṭā śrutvoktaṃ sītayā vacaḥ | śirasy āghrāya covāca maithilīṃ harṣayanty uta ||
niyamair vividhair āptaṃ tapo hi mahad asti me | tat saṃśritya balaṃ sīte chandaye tvāṃ śucivrate ||
upapannaṃ ca yuktaṃ ca vacanaṃ tava maithili | prītā cāsmy ucitaṃ kiṃ te karavāṇi bravīhi me | kṛtam ity abravīt sītā tapobalasamanvitām ||
sā tv evam uktā dharmajñā tayā prītatarābhavat | saphalaṃ ca praharṣaṃ te hanta sīte karomy aham ||
idaṃ divyaṃ varaṃ mālyaṃ vastram ābharaṇāni ca | aṅgarāgaṃ ca vaidehi mahārham anulepanam ||
mayā dattam idaṃ sīte tava gātrāṇi śobhayet | anurūpam asaṃkliṣṭaṃ nityam eva bhaviṣyati ||
aṅgarāgeṇa divyena liptāṅgī janakātmaje | śobhayiṣyāmi bhartāraṃ yathā śrīr viṣṇum avyayam ||
sā vastram aṅgarāgaṃ ca bhūṣaṇāni srajas tathā | maithilī pratijagrāha prītidānam anuttamam ||
pratigṛhya ca tat sītā prītidānaṃ yaśasvinī | śliṣṭāñjalipuṭā dhīrā samupāsta tapodhanām ||
tathā sītām upāsīnām anasūyā dṛḍhavratā | vacanaṃ praṣṭum ārebhe kathāṃ kāṃ cid anupriyām ||
svayaṃvare kila prāptā tvam anena yaśasvinā | rāghaveṇeti me sīte kathā śrutim upāgatā ||
tāṃ kathāṃ śrotum icchāmi vistareṇa ca maithili | yathānubhūtaṃ kārtsnyena tan me tvaṃ vaktum arhasi ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततःtataḥзатем; после этого
अनसूयाanasūyāАнасуйя; подвижница Анасуйя
संहृष्टाsaṃhṛṣṭāобрадованная; исполненная радости
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
उक्तंuktaṃсказанное; произнесённое
सीतयाsītayāСитой; от Ситы
वचःvacaḥслово; речь
शिरसिśirasiв голову; на голове
आघ्राय चāghrāya caи понюхав; поцеловав в темя
उवाचuvācaсказала; произнесла
मैथिलींmaithilīṃМайтхили; Сите
हर्षयन्ती उतharṣayantī utaи радуя; приводя в радость
नियमैःniyamaiḥобетами; дисциплинами
विविधैःvividhaiḥразличными; многообразными
आप्तंāptaṃдостигнутое; обретённое
तपः हिtapaḥ hiведь подвижничество; аскеза поистине
महत्mahatвеликая; большая
अस्तिastiесть; имеется
मेmeу меня; моя
तत्tatна него; то
संश्रित्यsaṃśrityaопираясь; прибегнув
बलंbalaṃсилу; мощь
सीतेsīteо Сита; Сита
छन्दयेchandayeя предлагаю дар; исполняю желание
त्वांtvāṃтебе; для тебя
शुचि-व्रतेśuci-vrateо чистая в обете; с чистым vow
उपपन्नं चupapannaṃ caи уместно; подобающе также
युक्तं चyuktaṃ caи верно; согласное также
वचनंvacanaṃслово; речь
तवtavaтвоё; у тебя
मैथिलिmaithiliо Майтхили; Сита
प्रीता चprītā caи довольна; рада также
अस्मिasmiя есть; я
उचितंucitaṃподходящее; уместное
किंkiṃчто; какое
तेteтебе; для тебя
करवाणिkaravāṇiя сделаю; исполню
ब्रवीहिbravīhiскажи; говори
मेmeмне; ко мне
कृतम् इतिkṛtam itiдостаточно; уже сделано
अब्रवीत्abravītсказала; произнесла
सीताsītāСита; Вайдехи
तपो-बल-समन्विताम्tapo-bala-samanvitāmнаделённой силой аскезы; обладающей мощью подвижничества
सा तुsā tuона же; та же
एवम्evamтак; таким образом
उक्ताuktāсказанная; когда ей ответили
धर्म-ज्ञाdharma-jñāзнающая дхарму; ведающая долг
तयाtayāею; той
प्रीततराprītatarāещё более довольная; более радостная
अभवत्abhavatстала; оказалась
सफलं चsaphalaṃ caи плодотворным; с плодом также
प्रहर्षंpraharṣaṃрадость; ликование
तेteтвою; для тебя
हन्तhantaвот; итак
सीतेsīteо Сита; Сита
करोमिkaromiя сделаю; совершу
अहम्ahamя; сама я
इदंidaṃэто; вот это
दिव्यंdivyaṃбожественное; дивное
वरंvaraṃлучшее; превосходное
माल्यंmālyaṃгирлянда; венок
वस्त्रम्vastramодежда; ткань
आभरणानि चābharaṇāni caи украшения; украшения также
अङ्ग-रागं चaṅga-rāgaṃ caи мазь для тела; притирание также
वैदेहिvaidehiо Вайдехи; Сита
महा-अर्हम्mahā-arhamочень драгоценное; высокой ценности
अनुलेपनम्anulepanamблаговонное умащение; мазь
मयाmayāмной; от меня
दत्तम्dattamданное; подаренное
इदंidaṃэто; вот это
सीतेsīteо Сита; Сита
तवtavaтвои; у тебя
गात्राणिgātrāṇiчлены тела; тело
शोभयेत्śobhayetпусть украсит; будет украшать
अनुरूपम्anurūpamподходящим; соответствующим
असंक्लिष्टंasaṃkliṣṭaṃнеувядающим; неповреждённым
नित्यम् एवnityam evaвсегда именно; постоянно
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет; станет
अङ्ग-रागेणaṅga-rāgeṇaмазью для тела; притиранием
दिव्येनdivyenaбожественной; дивной
लिप्त-अङ्गीlipta-aṅgīс умащёнными членами; помазанная телом
जनक-आत्मजेjanaka-ātmajeо дочь Джаки; дочь Джанаки
शोभयिष्यामिśobhayiṣyāmiя украшу; буду радовать красотой
भर्तारंbhartāraṃмужа; супруга
यथाyathāкак; подобно
श्रीःśrīḥШри; богиня Шри
विष्णुम्viṣṇumВишну; Господа Вишну
अव्ययम्avyayamнеизменного; нетленного
साона; та
वस्त्रम्vastramодежду; ткань
अङ्ग-रागं चaṅga-rāgaṃ caи мазь для тела; притирание также
भूषणानिbhūṣaṇāniукрашения; драгоценности
स्रजः तथाsrajaḥ tathāи гирлянды; венки также
मैथिलीmaithilīМайтхили; Сита
प्रतिजग्राहpratijagrāhaприняла; получила
प्रीति-दानम्prīti-dānamдар любви; подарок радости
अनुत्तमम्anuttamamнепревзойдённый; высший
प्रतिगृह्य चpratigṛhya caи приняв; получив также
तत्tatтот; это
सीताsītāСита; Вайдехи
प्रीति-दानंprīti-dānaṃдар любви; подарок радости
यशस्विनीyaśasvinīславная; знаменитая
श्लिष्ट-अञ्जलि-पुटाśliṣṭa-añjali-puṭāсо плотно сложенными ладонями; сомкнув ладони чашей
धीराdhīrāстойкая; мудрая
समुपास्तsamupāstaсела рядом; стала почтительно служить
तपो-धनाम्tapo-dhanāmбогатую аскезой; чьё богатство подвижничество
तथाtathāтак; таким образом
सीताम्sītāmСиту; к Сите
उपासीनाम्upāsīnāmсидящую рядом; почтительно присутствующую
अनसूयाanasūyāАнасуйя; подвижница Анасуйя
दृढ-व्रताdṛḍha-vratāтвёрдая в обете; неуклонная в vow
वचनंvacanaṃслово; речь
प्रष्टुम्praṣṭumспросить; расспросить
आरेभेārebheначала; приступила
कथां कां चित्kathāṃ kāṃ citнекую историю; какой-то рассказ
अनुप्रियाम्anupriyāmприятную вслед; желанную
स्वयंवरेsvayaṃvareна сваямваре; при выборе мужа
किलkilaкак говорят; ведь
प्राप्ताprāptāобретена; получена
त्वम्tvamты; сама ты
अनेनanenaэтим; им
यशस्विनाyaśasvināславным; знаменитым
राघवेण इतिrāghaveṇa itiРагхавой, так; Рамой, как
मेmeмне; до меня
सीतेsīteо Сита; Сита
कथाkathāистория; рассказ
श्रुतिम्śrutimслух; слышание
उपागताupāgatāдошла; пришла
तांtāṃту; эту
कथांkathāṃисторию; рассказ
श्रोतुम्śrotumуслышать; слушать
इच्छामिicchāmiя желаю; хочу
विस्तरेण चvistareṇa caи подробно; с подробностью
मैथिलिmaithiliо Майтхили; Сита
यथा-अनुभूतंyathā-anubhūtaṃкак пережито; как было испытано
कार्त्स्न्येनkārtsnyenaполностью; целиком
तत्tatэто; то
मेmeмне; для меня
त्वम्tvamты; сама ты
वक्तुम्vaktumрассказать; говорить
अर्हसिarhasiдолжна; подобаешь
Translation

Услышав слова Ситы, Анасуйя обрадовалась, поцеловала Майтхили в темя и, радуя её, сказала: «У меня есть великая сила аскезы, достигнутая разными обетами. Опираясь на эту силу, о Сита, чистая в обете, я хочу исполнить твоё желание. О Майтхили, твоя речь уместна и верна; я довольна. Скажи, что подходящее для тебя мне сделать?» Сита сказала наделённой силой аскезы Анасуйе: «Уже сделано». Но знаток дхармы Анасуйя стала ещё более довольна и сказала: «О Сита, я сделаю твою радость плодотворной. Вот божественная лучшая гирлянда, одежда, украшения, мазь для тела и драгоценное благовонное умащение. Данное мной, о Сита, пусть оно украсит твоё тело; оно всегда будет подходящим и неувядающим. О дочь Джанаки, умащённая этой божественной мазью, ты украсишь мужа, как Шри украшает нетленного Вишну». Майтхили приняла одежду, мазь, украшения и гирлянды, этот непревзойдённый дар любви. Приняв его, славная и стойкая Сита со сложенными ладонями села рядом с богатой аскезой Анасуйей. Тогда твёрдая в обете Анасуйя начала расспрашивать Ситу о желанном рассказе: «О Сита, до меня дошла история, что на сваямваре ты была обретена этим славным Рагхавой. О Майтхили, я хочу услышать эту историю подробно. Расскажи мне её полностью, как ты сама пережила».

Version

258d245c1abf · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with