Ramayana
Рама обещает защитить мудрецов3.9.16-21
807 / 2464
Ramayana · 3.9.16-21
Devanāgarī

मया चैतद् वचः श्रुत्वा कार्त्स्न्येन परिपालनम् । ऋषीणां दण्डकारण्ये संश्रुतं जनकात्मजे ॥
संश्रुत्य च न शक्ष्यामि जीवमानः प्रतिश्रवम् । मुनीनाम् अन्यथा कर्तुं सत्यम् इष्टं हि मे सदा ॥
अप्य् अहं जीवितं जह्यां त्वां वा सीते सलक्ष्मणाम् । न तु प्रतिज्ञां संश्रुत्य ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ॥
तद् अवश्यं मया कार्यम् ऋषीणां परिपालनम् । अनुक्तेनापि वैदेहि प्रतिज्ञाय तु किं पुनः ॥
मम स्नेहाच् च सौहार्दाद् इदम् उक्तं त्वया वचः । परितुष्टो ऽस्म्य् अहं सीते न ह्य् अनिष्टो ऽनुशिष्यते । सदृशं चानुरूपं च कुलस्य तव शोभने ॥
इत्य् एवम् उक्त्वा वचनं महात्मा; सीतां प्रियां मैथिल राजपुत्रीम् । रामो धनुष्मान् सहलक्ष्मणेन; जगाम रम्याणि तपोवनानि ॥

Transliteration (IAST)

mayā caitad vacaḥ śrutvā kārtsnyena paripālanam | ṛṣīṇāṃ daṇḍakāraṇye saṃśrutaṃ janakātmaje ||
saṃśrutya ca na śakṣyāmi jīvamānaḥ pratiśravam | munīnām anyathā kartuṃ satyam iṣṭaṃ hi me sadā ||
apy ahaṃ jīvitaṃ jahyāṃ tvāṃ vā sīte salakṣmaṇām | na tu pratijñāṃ saṃśrutya brāhmaṇebhyo viśeṣataḥ ||
tad avaśyaṃ mayā kāryam ṛṣīṇāṃ paripālanam | anuktenāpi vaidehi pratijñāya tu kiṃ punaḥ ||
mama snehāc ca sauhārdād idam uktaṃ tvayā vacaḥ | parituṣṭo 'smy ahaṃ sīte na hy aniṣṭo 'nuśiṣyate | sadṛśaṃ cānurūpaṃ ca kulasya tava śobhane ||
ity evam uktvā vacanaṃ mahātmā; sītāṃ priyāṃ maithila rājaputrīm | rāmo dhanuṣmān sahalakṣmaṇena; jagāma ramyāṇi tapovanāni ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मयाmayāмной; от меня
caи; же
एतद्etadэто; такое
वचःvacaḥслово; речь
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
कार्त्स्न्येनkārtsnyenaполностью; целиком
परिपालनम्paripālanamзащита; охранение
ऋषीणांṛṣīṇāṃриши; мудрецов
दण्डक-अरण्येdaṇḍaka-araṇyeв лесу Дандака; в Дандакаранье
संश्रुतंsaṃśrutaṃобещано; торжественно принято
जनक-आत्मजेjanaka-ātmajeо дочь Джанаки; Сита
संश्रुत्यsaṃśrutyaпообещав; дав обещание
caи; же
naне; никак не
शक्ष्यामिśakṣyāmiсмогу; буду способен
जीवमानःjīvamānaḥживущий; пока я жив
प्रतिश्रवम्pratiśravamобещание; ответное слово
मुनीनाम्munīnāmмуни; мудрецов
अन्यथाanyathāиначе; по-другому
कर्तुंkartuṃсделать; исполнить
सत्यम्satyamистина; правда
इष्टंiṣṭaṃлюбима; желанна
हिhiведь; поистине
मेmeмне; для меня
सदाsadāвсегда; постоянно
अपिapiдаже; пусть
अहम्ahamя; сам я
जीवितंjīvitaṃжизнь; жизнью
जह्यांjahyāṃоставил бы; отдал бы
त्वांtvāṃтебя; тобой
वाили; даже
सीतेsīteо Сита; Сита
स-लक्ष्मणाम्sa-lakṣmaṇāmвместе с Лакшманой; сопровождаемую Лакшманой
naне; но не
तुtuже; однако
प्रतिज्ञांpratijñāṃобещание; обет
संश्रुत्यsaṃśrutyaдав; пообещав
ब्राह्मणेभ्यःbrāhmaṇebhyaḥбрахманам; для брахманов
विशेषतःviśeṣataḥособенно; в особенности
तद्tadпоэтому; это
अवश्यंavaśyaṃнепременно; обязательно
मयाmayāмной; мне
कार्यम्kāryamдолжно быть сделано; следует исполнить
ऋषीणांṛṣīṇāṃриши; мудрецов
परिपालनम्paripālanamзащита; охранение
अनुक्तेन अपिanuktena apiдаже без просьбы; даже не сказанное
वैदेहिvaidehiо Вайдехи; Сита
प्रतिज्ञायpratijñāyaпообещав; после обета
तुtuже; тем более
किं पुनःkiṃ punaḥчто уж говорить; тем более
ममmamaиз моей; моей
स्नेहात्snehātлюбви; нежности
caи; также
सौहार्दात्sauhārdātдружеского чувства; сердечной близости
इदम्idamэто; такое
उक्तंuktaṃсказано; произнесено
त्वयाtvayāтобой; от тебя
वचःvacaḥслово; речь
परितुष्टःparituṣṭaḥдоволен; полностью удовлетворён
अस्मिasmiя есть; я
अहम्ahamя; сам я
सीतेsīteо Сита; Сита
naне; ведь не
हिhiведь; поистине
अनिष्टःaniṣṭaḥнелюбимый; нежеланный
अनुशिष्यतेanuśiṣyateнаставляется; поучается
सदृशंsadṛśaṃподобающее; соответствующее
caи; также
अनुरूपंanurūpaṃсоразмерное; уместное
caи; также
कुलस्यkulasyaроду; семье
तवtavaтвоему; твоего
शोभनेśobhaneо прекрасная; сияющая
इतिitiтак; таким образом
एवम्evamтак; именно так
उक्त्वाuktvāсказав; произнеся
वचनंvacanaṃслово; речь
महा-आत्माmahā-ātmāвеликая душа; великодушный
सीतांsītāṃСиту; к Сите
प्रियांpriyāṃлюбимую; дорогую
मैथिल-राज-पुत्रीम्maithila-rāja-putrīmдочь царя Митхилы; царевну Майтхили
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
धनुष्मान्dhanuṣmānносящий лук; вооружённый луком
सह-लक्ष्मणेनsaha-lakṣmaṇenaвместе с Лакшманой; с Лакшманой
जगामjagāmaпошёл; направился
रम्याणिramyāṇiпрекрасные; приятные
तपो-वनानिtapo-vanāniлеса подвижничества; рощи аскетов
Translation

«Услышав это, о дочь Джанаки, я пообещал полностью защищать риши в Дандакском лесу. Дав такое слово, я, пока жив, не смогу поступить с обещанием мудрецам иначе, ибо истина всегда дорога мне. Я мог бы отдать даже жизнь, мог бы расстаться с тобой, о Сита, вместе с Лакшманой, но не нарушу обещание, особенно данное брахманам. Поэтому защита риши непременно должна быть исполнена мной; даже без просьбы это было бы моим долгом, о Вайдехи, а после обещания — тем более. Ты сказала это из любви и сердечной близости ко мне. Я доволен, о Сита, ведь нелюбимого не наставляют. Твои слова достойны и твоего рода, и тебя самой, о прекрасная». Сказав так своей любимой Сите, дочери царя Митхилы, великодушный Рама, вооружённый луком, вместе с Лакшманой направился к прекрасным рощам подвижников.

Version

2991ef4878e1 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with