Ramayana
Равана хвастается, а Сита предупреждает его3.46.1-9
939 / 2464
Ramayana · 3.46.1-9
Devanāgarī

एवं ब्रुवत्यां सीतायां संरब्धः परुषाक्षरम् । ललाटे भ्रुकुटीं कृत्वा रावणः प्रत्युवाच ह ॥
भ्राता वैश्रवणस्याहं सापत्न्यो वरवर्णिनि । रावणो नाम भद्रं ते दशग्रीवः प्रतापवान् ॥
यस्य देवाः सगन्धर्वाः पिशाचपतगोरगाः । विद्रवन्ति भयाद् भीता मृत्योर् इव सदा प्रजाः ॥
येन वैश्रवणो भ्राता वैमात्रः कारणान्तरे । द्वन्द्वम् आसादितः क्रोधाद् रणे विक्रम्य निर्जितः ॥
मद्भयार्तः परित्यज्य स्वम् अधिष्ठानम् ऋद्धिमत् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठम् अध्यास्ते नरवाहनः ॥
यस्य तत् पुष्पकं नाम विमानं कामगं शुभम् । वीर्याद् आवर्जितं भद्रे येन यामि विहायसं ॥
मम संजातरोषस्य मुखं दृष्ट्वैव मैथिलि । विद्रवन्ति परित्रस्ताः सुराः शक्रपुरोगमाः ॥
यत्र तिष्ठाम्य् अहं तत्र मारुतो वाति शङ्कितः । तीव्रांशुः शिशिरांशुश् च भयात् संपद्यते रविः ॥
निष्कम्पपत्रास् तरवो नद्यश् च स्तिमितोदकाः । भवन्ति यत्र यत्राहं तिष्ठामि च चरामि च ॥

Transliteration (IAST)

evaṃ bruvatyāṃ sītāyāṃ saṃrabdhaḥ paruṣākṣaram | lalāṭe bhrukuṭīṃ kṛtvā rāvaṇaḥ pratyuvāca ha ||
bhrātā vaiśravaṇasyāhaṃ sāpatnyo varavarṇini | rāvaṇo nāma bhadraṃ te daśagrīvaḥ pratāpavān ||
yasya devāḥ sagandharvāḥ piśācapatagoragāḥ | vidravanti bhayād bhītā mṛtyor iva sadā prajāḥ ||
yena vaiśravaṇo bhrātā vaimātraḥ kāraṇāntare | dvandvam āsāditaḥ krodhād raṇe vikramya nirjitaḥ ||
madbhayārtaḥ parityajya svam adhiṣṭhānam ṛddhimat | kailāsaṃ parvataśreṣṭham adhyāste naravāhanaḥ ||
yasya tat puṣpakaṃ nāma vimānaṃ kāmagaṃ śubham | vīryād āvarjitaṃ bhadre yena yāmi vihāyasaṃ ||
mama saṃjātaroṣasya mukhaṃ dṛṣṭvaiva maithili | vidravanti paritrastāḥ surāḥ śakrapurogamāḥ ||
yatra tiṣṭhāmy ahaṃ tatra māruto vāti śaṅkitaḥ | tīvrāṃśuḥ śiśirāṃśuś ca bhayāt saṃpadyate raviḥ ||
niṣkampapatrās taravo nadyaś ca stimitodakāḥ | bhavanti yatra yatrāhaṃ tiṣṭhāmi ca carāmi ca ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवं ब्रुवत्यां सीतायांevaṃ bruvatyāṃ sītāyāṃтак говорящей Сите
संरब्धः परुषाक्षरम्saṃrabdhaḥ paruṣākṣaramразъярённый, суровобуквенный
ललाटे भ्रुकुटीं कृत्वाlalāṭe bhrukuṭīṃ kṛtvāна лбу морщину сделав
रावणः प्रत्युवाच हrāvaṇaḥ pratyuvāca haРавана ответил ведь
भ्राता वैश्रवणस्याहंbhrātā vaiśravaṇasyāhaṃбрат Вайшраваны я
सापत्न्यो वरवर्णिनिsāpatnyo varavarṇiniот другой жены, прекрасная
रावणो नाम भद्रं तेrāvaṇo nāma bhadraṃ teРавана по имени, благо тебе
दशग्रीवः प्रतापवान्daśagrīvaḥ pratāpavānДесятиглавый, могущественный
यस्य देवाः सगन्धर्वाःyasya devāḥ sagandharvāḥчьего боги с гандхарвами
पिशाचपतगोरगाःpiśācapatagoragāḥпишачи, птицы, змеи
विद्रवन्ति भयाद् भीताvidravanti bhayād bhītāразбегаются от страха, испуганные
मृत्योर् इव सदा प्रजाःmṛtyor iva sadā prajāḥкак от смерти всегда существа
येन वैश्रवणो भ्राताyena vaiśravaṇo bhrātāкем Вайшравана, брат
वैमात्रः कारणान्तरेvaimātraḥ kāraṇāntareсводный, по причине иной
द्वन्द्वम् आसादितः क्रोधाद्dvandvam āsāditaḥ krodhādна поединок вызван из гнева
रणे विक्रम्य निर्जितःraṇe vikramya nirjitaḥв битве напав, побеждён
मद्भयार्तः परित्यज्यmadbhayārtaḥ parityajyaмоим страхом мучимый, оставив
स्वम् अधिष्ठानम् ऋद्धिमत्svam adhiṣṭhānam ṛddhimatсвоё место изобильное
कैलासं पर्वतश्रेष्ठम्kailāsaṃ parvataśreṣṭhamКайласу, лучшую гору
अध्यास्ते नरवाहनःadhyāste naravāhanaḥобитает Наравахана
यस्य तत् पुष्पकं नामyasya tat puṣpakaṃ nāmaчьё то Пушпака по имени
विमानं कामगं शुभम्vimānaṃ kāmagaṃ śubhamлетучее дворец, желанием идущее, прекрасное
वीर्याद् आवर्जितं भद्रेvīryād āvarjitaṃ bhadreсилой отнятое, благородная
येन यामि विहायसंyena yāmi vihāyasaṃна котором иду по небу
मम संजातरोषस्यmama saṃjātaroṣasyaмоего, с возникшим гневом
मुखं दृष्ट्वैव मैथिलिmukhaṃ dṛṣṭvaiva maithiliлицо лишь увидев, Майтили
विद्रवन्ति परित्रस्ताःvidravanti paritrastāḥразбегаются перепуганные
सुराः शक्रपुरोगमाःsurāḥ śakrapurogamāḥбоги с Шакрой впереди
यत्र तिष्ठाम्य् अहं तत्रyatra tiṣṭhāmy ahaṃ tatraгде стою я, там
मारुतो वाति शङ्कितःmāruto vāti śaṅkitaḥветер дует боязливо
तीव्रांशुः शिशिरांशुश् चtīvrāṃśuḥ śiśirāṃśuś caжарколучистый и холоднолучистый
भयात् संपद्यते रविःbhayāt saṃpadyate raviḥот страха становится солнце
निष्कम्पपत्रास् तरवोniṣkampapatrās taravoс неподвижными листьями деревья
नद्यश् च स्तिमितोदकाःnadyaś ca stimitodakāḥи реки с неподвижной водой
भवन्ति यत्र यत्राहंbhavanti yatra yatrāhaṃстановятся где бы я
तिष्ठामि च चरामि चtiṣṭhāmi ca carāmi caстоял и ходил
Translation

Когда Сита сказала это, Равана, разъярённый, нахмурив лоб, ответил ей суровыми словами: «Я брат Вайшраваны по другой матери, прекрасная. Я Равана, могущественный Десятиглавый; благо тебе. От страха передо мной боги вместе с гандхарвами, пишачи, птицы и змеи разбегаются, как существа всегда разбегаются от смерти. Моего сводного брата Вайшравану я в гневе вызвал на поединок и, напав в битве, победил. Мучимый страхом передо мной, Наравахана оставил своё богатое место и теперь обитает на Кайласе, лучшей из гор. Его прекрасный летучий дворец Пушпака, движущийся по желанию, я отнял силой, благородная, и на нём хожу по небу. Когда во мне рождается гнев, Майтили, боги во главе с Шакрой разбегаются, едва увидев моё лицо. Где я стою, там ветер дует боязливо; солнце с его жаркими и прохладными лучами меняется от страха. Где бы я ни стоял и ни ходил, деревья становятся с неподвижными листьями, а реки — с застывшими водами».

Version

c4bfca456b0b · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with