श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम् । स्वामिसत्कारसंयुक्तम् अङ्गदो वाक्यम् अब्रवीत् ॥
स्थैर्यं सर्वात्मना शौचम् आनृशंस्यम् अथार्जवम् । विक्रमैश् चैव धैर्यं च सुग्रीवे नोपपद्यते ॥
भ्रातुर् ज्येष्ठस्य यो भार्यां जीवितो महिषीं प्रियाम् । धर्मेण मातरं यस् तु स्वीकरोति जुगुप्सितः ॥
कथं स धर्मं जानीते येन भ्रात्रा दुरात्मना । युद्धायाभिनियुक्तेन बिलस्य पिहितं मुखम् ॥
सत्यात् पाणिगृहीतश् च कृतकर्मा महायशाः । विस्मृतो राघवो येन स कस्य सुकृतं स्मरेत् ॥
लक्ष्मणस्य भयाद् येन नाधर्मभयभीरुणा । आदिष्टा मार्गितुं सीतां धर्मम् अस्मिन् कथं भवेत् ॥
तस्मिन् पापे कृतघ्ने तु स्मृतिहीने चलात्मनि । आर्यः को विश्वसेज् जातु तत् कुलीनो जिजीविषुः ॥
राज्ये पुत्रं प्रतिष्ठाप्य सगुणो निर्गुणो ऽपि वा । कथं शत्रुकुलीनं मां सुग्रीवो जीवयिष्यति ॥
भिन्नमन्त्रो ऽपराद्धश् च हीनशक्तिः कथं ह्य् अहम् । किष्किन्धां प्राप्य जीवेयम् अनाथ इव दुर्बलः ॥
उपांशुदण्डेन हि मां बन्धनेनोपपादयेत् । शठः क्रूरो नृशंसश् च सुग्रीवो राज्यकारणात् ॥
बन्धनाच् चावसादान् मे श्रेयः प्रायोपवेशनम् । अनुजानीत मां सर्वे गृहान् गच्छन्तु वानराः ॥
अहं वः प्रतिजानामि न गमिष्याम्य् अहं पुरीम् । इहैव प्रायम् आसिष्ये श्रेयो मरणम् एव मे ॥
śrutvā hanumato vākyaṃ praśritaṃ dharmasaṃhitam | svāmisatkārasaṃyuktam aṅgado vākyam abravīt ||
sthairyaṃ sarvātmanā śaucam ānṛśaṃsyam athārjavam | vikramaiś caiva dhairyaṃ ca sugrīve nopapadyate ||
bhrātur jyeṣṭhasya yo bhāryāṃ jīvito mahiṣīṃ priyām | dharmeṇa mātaraṃ yas tu svīkaroti jugupsitaḥ ||
kathaṃ sa dharmaṃ jānīte yena bhrātrā durātmanā | yuddhāyābhiniyuktena bilasya pihitaṃ mukham ||
satyāt pāṇigṛhītaś ca kṛtakarmā mahāyaśāḥ | vismṛto rāghavo yena sa kasya sukṛtaṃ smaret ||
lakṣmaṇasya bhayād yena nādharmabhayabhīruṇā | ādiṣṭā mārgituṃ sītāṃ dharmam asmin kathaṃ bhavet ||
tasmin pāpe kṛtaghne tu smṛtihīne calātmani | āryaḥ ko viśvasej jātu tat kulīno jijīviṣuḥ ||
rājye putraṃ pratiṣṭhāpya saguṇo nirguṇo 'pi vā | kathaṃ śatrukulīnaṃ māṃ sugrīvo jīvayiṣyati ||
bhinnamantro 'parāddhaś ca hīnaśaktiḥ kathaṃ hy aham | kiṣkindhāṃ prāpya jīveyam anātha iva durbalaḥ ||
upāṃśudaṇḍena hi māṃ bandhanenopapādayet | śaṭhaḥ krūro nṛśaṃsaś ca sugrīvo rājyakāraṇāt ||
bandhanāc cāvasādān me śreyaḥ prāyopaveśanam | anujānīta māṃ sarve gṛhān gacchantu vānarāḥ ||
ahaṃ vaḥ pratijānāmi na gamiṣyāmy ahaṃ purīm | ihaiva prāyam āsiṣye śreyo maraṇam eva me ||
Услышав смиренную, согласную дхарме речь Ханумана, соединённую с почтением к владыке, Ангада сказал: «В Сугриве нет ни устойчивости, ни полной чистоты, ни незлобивости, ни прямоты, ни стойкости в доблести. Тот, кто берёт себе жену живого старшего брата — любимую царицу, которая по дхарме подобна матери, — презрен. Как он знает дхарму, если он, злодушный брат, закрыл вход в пещеру тому, кто ушёл на битву? Рагхава, великославный и исполнивший своё дело, взял его руку в истине, но был им забыт: чьё добро такой человек вспомнит? Он велел искать Ситу не из страха перед адхармой, а из страха перед Лакшманой. Как в нём может быть дхарма? Какой благородный и родовитый человек, желающий жить, когда-либо доверится этому грешному, неблагодарному, лишённому памяти и непостоянному душой? Поставив в царстве своего сына, с качествами тот будет или без качеств, как Сугрива оставит живым меня, происходящего из рода его врага? Мой замысел раскрыт, я виновен и лишён силы: как я, словно слабый беззащитный, достигну Кишкиндхи и останусь жив? Коварный, жестокий и безжалостный Сугрива ради царства тайно подвергнет меня наказанию и заключению. Лучше для меня пост до смерти, чем заключение и унижение. Позвольте мне это, а вы, ванары, идите домой. Я обещаю вам: я не пойду в город. Здесь я сяду на пост; смерть для меня лучше».
00e5408c9833 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Ответ Ангaды показывает, что его удерживает не только страх наказания, но и глубокое недоверие к Сугриве. Однако в отчаянии он смешивает правду, обиду и подозрение так, что путь служения почти исчезает.